Καθεδρικές

Η είδηση μάλλον δεν κρίθηκε σημαντική, ίσως γι’ αυτό δεν τη διάβασα πουθενά. Ομως, στις 9 Αυγούστου 2024, την περασμένη Παρασκευή, ολοκληρώθηκε στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης η επανατοποθέτηση των ρωμαϊκών και βυζαντινών αρχαιοτήτων που είχαν αποσπαστεί προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο και, επιτέλους, να λειτουργήσει η βασική γραμμή του μετρό στην πόλη, το κυκλοφοριακό πρόβλημα της οποίας είναι μεγάλο και ως σήμερα άλυτο.

Επινοήθηκε μάλιστα και ένας μικρός συμβολισμός: παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, μπήκε τελευταία στη θέση της η πρώτη πρώτη πέτρα που είχε αποσπαστεί στις 15 Ιουλίου 2021.

Σε λίγες εβδομάδες το μετρό της Θεσσαλονίκης παραδίδεται στην κυκλοφορία. Κι εκτός από ένα σύγχρονο έργο μιας σύγχρονης πόλης, ο σταθμός Βενιζέλου θα λειτουργεί ως ζωντανή μαρτυρία του παρελθόντος της.

Ενα ζωντανό μουσείο προσβάσιμο σε όλους, ενσωματωμένο στη σύγχρονη λειτουργία της.

Αποδεικνύεται δηλαδή ότι το έργο ήταν εφικτό κι ότι όσοι αντιδρούσαν, συχνά με οιμωγές και με δάκρυα, επειδή δήθεν το παρελθόν της πόλης θα θυσιαζόταν στον βωμό «της προόδου», ήταν ή θύματα παραπληροφόρησης ή εσκεμμένα έριχναν ψέματα στον βωμό ενός υστερόβουλου φανατισμού, με πολιτική στόχευση.

Αποδεικνύεται δηλαδή ότι δεν ήταν απατεώνες ούτε παλιάνθρωποι οι καθηγητές του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που ομοφώνως είχαν γνωμοδοτήσει υπέρ της μεταφοράς και της επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων.

Οτι οι αρχαιολόγοι και οι μηχανικοί που εργάστηκαν δεν ήταν υποχείρια Κύριος οίδε ποιου ξεπουλήματος από την κυβέρνηση που εξυπηρετεί συμφέροντα.

Κι ότι, σε πείσμα του ΣΥΡΙΖΑ, ενός αδιάφορου για το κύρος του συνδικαλισμού και μιας μερίδας φανατικών που παρίσταναν την κοινωνία των πολιτών, το σχέδιο που εξαρχής είχε παρουσιάσει η κυβέρνηση, και μετρό και αρχαία, ήταν εφικτό. Κάτι που αποδεικνύεται σήμερα.

Αυτό που με εντυπωσιάζει και σε αυτή την ιστορία είναι η επιμονή να παραβλέπουν τα δεδομένα, επινοώντας δικά τους, πολίτες που είχαν πειστεί από τα περίφημα εγκαίνια ενός σταθμού από τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος μάλιστα έπαιξε το έργο που του είχαν γράψει μπροστά από ένα σκηνικό με εκδοτήρια εισιτηρίων ζωγραφισμένα σε μουσαμάδες.

Κι ότι επικαλούνταν το πάθος τους για τη μνήμη, και ιδίως για τη μνήμη της αρχαιότητας, πολίτες που ενοχλούνται με την ιδέα της συνέχειας του ελληνικού έθνους. Πολίτες που λόγω της ιδεολογικής τους ταυτότητας θεωρούν εθνικισμό ιδίως τη συμπερίληψη του Βυζαντίου στο ιστορικό συνεχές του ελληνισμού.

Αυτοαποκαλούνται μάλιστα δημοκράτες και προοδευτικοί – ενώ (και) σε αυτό το θέμα φέρθηκαν συχνά αντιδημοκρατικά ως εχθροί της προόδου.

Το μοτίβο αυτό, βεβαίως, δεν είναι πρωτοφανές. Η αντιμετώπιση έργων προόδου ως «καθεδρικών της ερήμου» (κατά μια δημοφιλή παρομοίωση της Μεταπολίτευσης), ως κακό που πρέπει να ξορκιστεί για να μείνει το πεδίο ανοιχτό στους επαγγελματίες της διαμαρτυρίας, είναι δημοφιλής τόπος της Αριστεράς.

Δεν παύει όμως και είναι και δημοφιλές στερεότυπο της καθυστέρησης. Καθυστέρησης στο όνομα της προόδου.