Η ευθύνη απέναντι στην εντυπωσιοθηρία

Την 1η Αυγούστου κατεγράφη η μεγαλύτερη και σημαντικότερη «γέφυρα» ανταλλαγής κρατουμένων μεταξύ Ρωσίας και Δύσης στα μετασοβιετικά χρονικά, μετά δηλαδή τον Ψυχρό Πόλεμο και την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ. Προϊόν μακράς διάρκειας πολύπλοκων διαπραγματεύσεων και ευαίσθητων διπλωματικών διεργασιών κυρίως μεταξύ της διακυβέρνησης Μπάιντεν και της κυρίαρχης ομάδας του Πούτιν στο Κρεμλίνο. Η προηγούμενη αξιομνημόνευτη ανταλλαγή ήταν εκείνη του 1985 όταν μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ενωσης αντηλλάγησαν στο Βερολίνο 27 πράκτορες. Και εκείνη του αμερικανού πιλότου Γκάρι Πάουερς , κυβερνήτη του καταρριφθέντος κατασκοπευτικού U2 στα βάθη της Σιβηρίας, τον Φεβρουάριο του 1962 που συγκλόνισε τον κόσμο και ενέπνευσε τον Σπίλμπεργκ να σκηνοθετήσει το 2005 την περίφημη «Γεφυρα των κατασκόπων» με πρωταγωνιστή, στον ρόλο του διαμεσολαβητή δικηγόρου, τον Τομ Χανκς.

Και όμως η προ εβδομάδων, ιστορικών διαστάσεων, ανταλλαγή 24 κρατουμένων, 8 Ρώσων και 16 δυτικών, αμερικανών και άλλων, παρ’ ολίγον να τιναχτεί στον αέρα, εξαιτίας της αδημονίας του διεθνούς ειδησεογραφικού πρακτορείου Μπλούμπεργκ να μεταδώσει την είδηση στη διάρκεια της πτήσης μεταφοράς των κρατουμένων από τη Μόσχα στη διαμεσολαβούσα Αγκυρα. Οι αμερικανικές Αρχές είχαν ενημερώσει εμπιστευτικά τα μεγάλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης για την εξελισσόμενη επιχείρηση ανταλλαγής κρατουμένων, αλλά είχαν απαιτήσει να αποφύγουν οποιαδήποτε δημοσίευση πριν από την ολοκλήρωσή της.

Στο Μπλούμπεργκ, αρμόδιοι συντάκτες και επικεφαλής του διεθνούς πρακτορείου, μπήκαν στον πειρασμό να σπάσουν το εμπάργκο και να μεταδώσουν τη μεγάλη είδηση θέτοντας σε κίνδυνο την όλη επιχείρηση ανταλλαγής κρατουμένων, μεταξύ των οποίων ήταν και ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal Ιβαν Γκέρσκοβιτς. Εχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι τα μεγάλα συστημικά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένης της άμεσα ενδιαφερόμενης Wall Street Journal, απέφυγαν επί πολλές ώρες να μεταδώσουν ή να επιβεβαιώσουν την είδηση που μετέδωσε το Μπλούμπεργκ, τηρώντας το εμπάργκο και μη διακινδυνεύοντας την ολοκλήρωση της ανταλλαγής κρατουμένων.

Ακολούθησαν σοβαρές αντιδράσεις εναντίον του διεθνούς πρατορείου, ηγέρθη μείζον ηθικό ζήτημα, η πολύπειρη, διαπιστευμένη στον Λευκό Οίκο, πολιτική συντάκτρια απολύθηκε ενώ επιβλήθηκαν διοικητικές κυρώσεις σε αδιευκρίνιστο αριθμό στελεχών του Μπλούμπεργκ. Κάποιος εκ των επιτελών του διεθνούς πρακτορείου έσπευσε να υπερασπιστεί τη συντάκτρια σημειώνοντας ότι «η είδηση είναι ιερή και η δημοσίευσή της επιβεβλημένη», προκαλώντας νέο γύρο οργισμένων αντιδράσεων, με αποτέλεσμα την αναίρεση της σχετικής ανάρτησης.

Ευλόγως λοιπόν τίθεται το ερώτημα: Υπάρχουν όρια στη δημοσίευση εμπιστευτικών πληροφοριών ή ανεξαρτήτως συνεπειών επιβάλλεται η προβολή της; Ολοι όσοι έχουν υπηρετήσει το δημοσιογραφικό λειτούργημα έχουν αντιμετωπίσει, τηρουμένων των αναλογιών, αντίστοιχα διλήμματα. Ο πειρασμός είναι μέγας και όποιος τον αρνείται μάλλον δεν λέει την αλήθεια. Ωστόσο στην προκειμένη περίπτωση λίγες σταγόνες επαγγελματικής δόξης ή ακόμη χειρότερα πρόσκαιρης εντυπωσιοθηρίας δεν αρκούν για να ξεπεράσουν το βάρος της ευθύνης και των κινδύνων που απορρέουν από μια πρόωρη δημοσίευση. Η ευθύνη, όπως και η αξιοπιστία, προέχουν και κατά πάσα βεβαιότητα αποδίδουν στον χρόνο. Τα άλλα είναι φθηνά κόλπα που τα πρόσωπα κλονίζουν και τη δουλειά μας υπονομεύουν.