Πού κάνουν λάθος όσοι αντιδρούν

Στην Ελλάδα με αφετηρία τον προοδευτικό για την εποχή του νόμο 3089/2002, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή εξελίχθηκε σε σημαντικό κλάδο της παροχής ιατρικών υπηρεσιών, που βοηθά κάθε χρόνο χιλιάδες υπογόνιμα ζευγάρια από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συμβάλλοντας παράλληλα θετικά στην εθνική οικονομία. Η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Αρχή ΙΥΑ) είναι διοικητική υπηρεσία υπαγόμενη στον υπουργό Υγείας, που έχει ως έργο την εποπτεία της λειτουργίας των φορέων που παρέχουν υπηρεσίες τεχνητής γονιμοποίησης. Παρέχει άδειες, εκδίδει συστάσεις και αποφάσεις και εισηγείται τροποποιήσεις αναφορικά με τη νομοθεσία για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η τελευταία συνιστά ένα ειδικό αντικείμενο με έντονα τεχνικό χαρακτήρα, που προϋποθέτει γνώση και εμπειρία, την οποία δεν διαθέτει κάθε γυναικολόγος ή νομικός. Οι αρμοδιότητες της Αρχής, όπως κάθε διοικητικού οργάνου, οριοθετούνται από τον νόμο. Η Αρχή δεν είναι think tank ούτε εργαστήριο δοκιμής επιστημονικών απόψεων, αλλά όργανο που εντάσσεται στη λειτουργία του κράτους, τηρεί την αρχή της νομιμότητας και δεσμεύεται από την κυβερνητική πολιτική. Σε σχέση με το θέμα, αν μπορεί να τεθεί ως επικεφαλής της Αρχής ΙΥΑ ένα πρόσωπο που μετείχε στην προετοιμασία του νόμου για την ισότητα στον πολιτικό γάμο, μπορούν να αναφερθούν τα εξής: Κατά τη δημόσια συζήτηση για τον γάμο, είχε τεθεί όντως το θέμα της δυνατότητας απόκτησης παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια μέσω μεθόδων τεχνητής γονιμοποίησης, που άστοχα αναφερόταν ως «τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια». Είναι γνωστό ότι το θέμα αυτό παρέμεινε καθαρά θεωρητικό, αφού στον νόμο για τον γάμο (ν. 5089/2024) δεν υπάρχει καμιά αναφορά στην ΙΥΑ. Το ίδιο θεωρητικό θέμα, και οι απόψεις διάφορων επιστημόνων που έχουν διατυπωθεί σχετικά, δεν έχει καμιά σύνδεση με τις αρμοδιότητες της Αρχής ΙΥΑ. Η ίδρυση της συγγένειας των παιδιών που γεννιούνται με μεθόδους ΙΥΑ, το επιτρεπτό αυτών των μεθόδων ή της πρόσβασης κατηγοριών προσώπων σε αυτές, είναι αποκλειστικά θέμα του νομοθέτη και, αν υπάρχει κάποια αμφισβήτηση, των δικαστηρίων.

Ο νομοθέτης εκφράστηκε πολύ πρόσφατα υπέρ της μη ρύθμισης της ΙΥΑ για τα ομόφυλα ζευγάρια. Η Αρχή δεν έχει καμιά αποφασιστική, ούτε καν γνωμοδοτική αρμοδιότητα σε αυτά τα θέματα ούτε θα μπορούσε να προβεί σε σχετική εισήγηση για την αναθεώρηση της νομοθεσίας. Συμπερασματικά, η σύνδεση του νόμου για τον γάμο των ομοφύλων με τα καθήκοντα του προέδρου της Αρχής ΙΥΑ δεν είχε καμιά ουσιαστική βάση σε νομικό ή σε συμβολικό επίπεδο.