Tον δρόμο τον φτιάχνεις περπατώντας

Το Μηχανογραφικό Δελτίο για την εισαγωγή των νέων στα ΑΕΙ αποτελεί αφορμή για περίσκεψη καθώς παρεισφρέουν νοοτροπίες, κριτήρια και αγωνίες, κυρίως για να μη προδοθούν οι προσδοκίες των… γονέων και για να μη χαντακώσουν τις σπουδές τους σε ένα άχαρο αντικείμενο. Λειτουργούν στη χώρα τμήματα και σχολές που έχουν προπτυχιακά προγράμματα χαμηλής ή υψηλής ποιότητας, και τα γνωρίζουμε, αλλά ως προς τις «καλές σπουδές» πρέπει να ξεχωρίζουμε την ιδιοσυγκρασία και τις δεξιότητες του σπουδαστή που εισάγεται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Ο εισαχθείς δεν οφείλει στον εαυτό του να επιλέξει κάτι που θα τον συνδέει αποκλειστικά με την αγορά εργασίας μέσω ενός πιστοποιητικού σπουδών. Δεν οφείλει να προσεταιρισθεί επιλογές γονέων ή επιταγές της αποκατάστασής του – εκτός κι αν είναι ωφελιμιστής και ανέραστος χαρακτήρας, μειοδότης της ορμής της άγριας καρδιάς, που οφείλει να έχει στα σωθικά του, για να αλλάξει τον κόσμο. Προτρέπω τα αγόρια και τα κορίτσια να σπουδάσουν το γνωστικό αντικείμενο που θέλουν πιο πολύ, ανεξάρτητα από την επαγγελματική προοπτική των σπουδών τους και να προσφέρουν αυτή την πολυτέλεια στα νιάτα τους και στον κόσμο όλο. Τολμήστε, λέω, να μπείτε και σε «ανυπόληπτες» σχολές και σε υποβαθμισμένα τμήματα· πλουτίστε τις δεξιότητες, τους ορίζοντες και τις πρακτικές ικανότητες σε τομείς που έχουν ανάγκη από καινούργιες ιδέες, ζωή, ορμή, έμπνευση και γονιμότητα.

Διαβάστε πέρα από τα μαθήματά σας, εργαστείτε, δουλέψτε άοκνα, μορφωθείτε, κουραστείτε, ταξιδέψτε με κάθε ευκαιρία, διαβάστε λογοτεχνία, δείτε θέατρο, μπείτε αδίστακτα σε κάθε λογής μουσεία, κατεβείτε με τόλμη τα σκαλιά των γκαλερί, δείτε πολλή τέχνη, ρουφήξτε τη ζωή, συζητήστε για τον Θεό, για τα θαύματα, για την τεχνική, για τα χρώματα, για την πολιτική, για τα μαθήματά σας, για τη λογοτεχνία, για την ηθική, για τις αισθήσεις, για το φως, για όσα δεν βλέπετε, για την ενέργεια, για το άυλο, για το νόημα της ζωής και μην παραιτηθείτε ποτέ από αυτόν τον καλπασμό ζωής που θα σας κουράζει, αλλά θα σας διατηρεί ζωντανούς. Και βρείτε συντρόφους ακμαίους για να στηριχτείτε και να ακουμπήσετε πάνω τους και να πάρετε δύναμη να τους κρατήσετε, αν πέσουν κι εκείνοι. Διότι μέσα σε αυτόν τον αδυσώπητο στρόβιλο της ζωής, στον πολιτικό και τεχνολογικό κυκεώνα των εικόνων, των ειδήσεων, της διαστρέβλωσης και της διαστροφής, θα χρειαστείτε πολλή δύναμη και συντροφική στήριξη, ώστε να… αποφύγετε την «επιτυχία».

Επιδιώξτε αποκλειστικά την επιτυχία της ολοκλήρωσής σας, ως πνευματικά, συντροφικά και κοινωνικά όντα με αξίες και ανάστημα ανάλογο με την ποιότητα που θέλετε να σας αναγνωρίζουν! Διότι η επιτυχία, υπό τους κρατούντες όρους και υπό τις δεδομένες προϋποθέσεις, είναι, μάλλον, κάτι άτιμο. Προτείνω, λοιπόν, να μην υποκύψετε στην πεπατημένη, μη συμβιβαστείτε παίζοντας μπάλα με την εξουσία του κάθε τυχάρπαστου που έκανε καριέρα μέσω «δημοσίων σχέσεων», επειδή είχε τη δεξιότητα να πλασάρει ως «πολύ» το «ολίγον» της ύπαρξής του. Με ήπιο τρόπο ή – αν χρειάζεται – με ρήξεις, που τόσο πολύ τις έχουμε ανάγκη, φτιάξτε τον δικό σας δρόμο στη ζωή, υπακούοντας μόνο στον ποιητή Αντόνιο Ματσάδο (1875-1939): «διαβάτη, δεν υπάρχει δρόμος, τον δρόμο τον φτιάχνεις περπατώντας».

Ο Κώστας Θεολόγου είναι διευθυντής του Τομέα Ανθρωπιστικών, Κοινωνικών Επιστημών και Δικαίου στο ΕΜΠ