Τα τρία σενάρια για οικονομία και αγορές

Ο δεύτερος γύρος των εκλογών στη Γαλλία εξακολουθεί να μονοπωλεί το ενδιαφέρον των αγορών, με το στοίχημα της επόμενης κυβέρνησης για την οικονομία να είναι τεράστιο. Τόσο το κόμμα της Μαρίν Λεπέν όσο και ο συνασπισμός της Αριστεράς έχουν υποσχεθεί, ο καθένας από την πλευρά του, αύξηση δαπανών για στήριξη της κοινωνίας, την ώρα που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και άλλοι θεσμοί προειδοποιούν για το υψηλό έλλειμμα και χρέος της χώρας.

Ηδη οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Γαλλίας με 10ετή διάρκεια έχουν αυξηθεί κατά 23 μονάδες βάσης τον τελευταίο μήνα και διαμορφώνονται στα επίπεδα του 3,25%, πλησιάζοντας εκείνες της Ισπανίας. Τις εξελίξεις παρακολουθεί προσεκτικά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στελέχη της ΕΚΤ να δηλώνουν ότι είναι πολύ νωρίς ακόμη για να γίνει οποιαδήποτε εκτίμηση. Οι αγορές και η ΕΚΤ ανησυχούν μήπως οι εξελίξεις είναι τέτοιες με φυγή επενδυτών από τα ομόλογα της Γαλλίας που χρειαστεί παρέμβαση από την κεντρική τράπεζα εάν η Γαλλία υποστεί μια «στιγμή Liz Truss» – την κρίση χρέους που προκλήθηκε από τις μη χρηματοδοτούμενες φορολογικές περικοπές της πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Λιζ Τρας το 2022.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) Γιάννης Στουρνάρας στην Εκθεση για τη Νομισματική Πολιτική της ΤτΕ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις εξελίξεις στη Γαλλία. Οπως ανέφερε, στις αρχές Ιουνίου οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη αυξήθηκαν εκ νέου, έπειτα από την υποβάθμιση της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης της Γαλλίας και την αύξηση της μεταβλητότητας μετά τις ευρωεκλογές.

Τα τρία σενάρια

Η επενδυτική τράπεζα Berenberg προσδιορίζει τρία σενάρια για τις εκλογές στη Γαλλία. Το πρώτο το ονομάζει «αδιέξοδο». Το πιο πιθανό αποτέλεσμα παραμένει ένα κοινοβούλιο στο οποίο ούτε η Ακροδεξιά ούτε η ενωμένη Αριστερά ούτε οι κεντρώοι του Μακρόν μπορούν να συγκεντρώσουν την πλειοψηφία. Σε αυτή την περίπτωση, οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να κινηθεί ευέλικτα, όπως αναφέρεται. Το δεύτερο σενάριο το ονομάζει «χειρότερα από το αδιέξοδο». Αφορά το ενδεχόμενο το κόμμα της Λεπέν και τμήματα της Αριστεράς να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να αμβλύνουν τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση του Μακρόν και να αυξήσουν τις δαπάνες, για παράδειγμα μέσω μείωσης ΦΠΑ ή μέσω πρόσθετων επιδοτήσεων. Το τρίτο σενάριο ονομάζεται «Μαρίν Μελόνι». Με μικρότερη πιθανότητα να συμβεί, το κόμμα της Λεπέν μπορεί να κερδίσει την πλειοψηφία των εδρών και να τοποθετήσει τον επικεφαλής του RN Ζορντάν Μπαρντελά πρωθυπουργό. Αυτό θα γινόταν με στόχο να επικεντρωθεί σε νίκη των προεδρικών εκλογών του 2027, παραμένοντας στην πιο μετριοπαθή τροχιά που έχει σηματοδοτήσει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.

Με μια τέτοια κίνηση η Λεπέν θα μπορούσε να προσπαθήσει να ακολουθήσει σε μεγάλο βαθμό το παράδειγμα της πρωθυπουργού της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, αναφέρει η Berenberg. Για να το κάνει αυτό, μπορεί ενδεχομένως να εξηγήσει στους ψηφοφόρους του RN ύστερα από μια μακρά δημοσιονομική αναθεώρηση ότι οι περισσότερες από τις αρχικές δημοσιονομικές ιδέες της θα μπορούσαν να εφαρμοστούν μόνο αργότερα και με την πάροδο του χρόνου – ή μόνο εάν γινόταν πρόεδρος το 2027.

Επιδείνωση, όχι κρίση

Τα τρία κύρια σενάρια συνεπάγονται σταδιακή επιδείνωση των προοπτικών για τη Γαλλία και μικρή περαιτέρω πρόοδο σε βασικά ευρωπαϊκά ζητήματα. Αλλά δεν δείχνουν μια άμεση κρίση χρέους στυλ τύπου Λιζ Τρας, εκτιμά ο επενδυτικός οίκος.

Αλλοι διεθνείς οίκοι και τράπεζες όπως η Citi αναφέρονταν εκτεταμένα σε σημειώματα προς τους πελάτες τους στις εκλογές της Γαλλίας, οι οποίες έχουν ήδη προκαλέσει αναταραχές στις αγορές όπως αυτές εκφράζονται με την αύξηση στα ασφάλιστρα κινδύνου. Ειδικά στην αγορά ομολόγων, οι επενδυτές ανησυχούσαν για τα σχέδια αύξησης φόρων και ενίσχυσης δαπανών τόσο του δεξιού κόμματος της Μαρίν Λεπέν, όσο και του αριστερού συνασπισμού Nouveau Front Populaire (NFP ή Νέο Λαϊκό Μέτωπο). Οικονομολόγοι προειδοποιούσαν ότι εάν κάποιο από τα κόμματα αυτά κερδίσει πλειοψηφία και προωθήσει τις οικονομικές προτάσεις που έχει υποβάλει προεκλογικά, τότε η κατάσταση στις αγορές θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε νέα κρίση χρέους στην ευρωζώνη, αυτή τη φορά μέσω της Γαλλίας.

Τα δημόσια οικονομικά

Με δημοσιονομικό έλλειμμα 5,5% του ΑΕΠ και αύξηση του δημόσιου χρέους στο 110,6% του ΑΕΠ το 2023, η Γαλλία αντιμετωπίζει σημαντικές δημοσιονομικές προκλήσεις. Για να επιστρέψει σε τροχιά, η κυβέρνηση πρέπει πιθανώς να εξοικονομήσει έως και 25 δισ. ευρώ στο προσχέδιο προϋπολογισμού του 2025 αυτό το φθινόπωρο. Ομως μια νέα κυβέρνηση υπό την Εθνική Συσπείρωση (RN) της Λεπέν θα μπορούσε να αυξήσει κι άλλο τις δαπάνες. Μια τέτοια δημοσιονομική τόνωση θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕΠ βραχυπρόθεσμα, αλλά η πιθανή άνοδος στα ασφάλιστρα κινδύνου στα γαλλικά κρατικά ομόλογα θα μπορούσε να αποβεί ιδιαίτερα αρνητική για τη χώρα.

Το σύνθετο σύστημα ψηφοφορίας δύο γύρων της Γαλλίας καθιστά πολύ δύσκολες τις εκτιμήσεις για την τελική κατανομή των εδρών – το ποιος θα έχει πλειοψηφία για να κυβερνήσει κι αν αυτό θα γίνει χωρίς συνεργασίες. Τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες δημοσκοπήσεων της χώρας εκτιμούν ότι το RN θα μπορούσε να κερδίσει από 230 έως 295 έδρες. Με 289 έδρες που απαιτούνται για την πλειοψηφία και με δεδομένο το τεράστιο περιθώριο για τακτικισμούς στον δεύτερο γύρο, το RN έχει μειωμένη μικρή πιθανότητα να σχηματίσει μόνο του κυβέρνηση, εκτιμούσε το Politico.