Ο απροσδιόριστος β’ γύρος

Αν και το μείζον θέμα που θέτουν τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των πρόωρων γαλλικών βουλευτικών εκλογών είναι η μέχρι σήμερα αδιανόητη αναρρίχηση της λεπενικής Ακροδεξιάς στην πρώτη θέση της κατάταξης των πολιτικών δυνάμεων της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, εξίσου αν όχι περισσότερο ενδιαφέρουσες είναι οι ιδεολογικές, και όχι μόνο, μεταμορφώσεις της γαλλικής κοινωνίας που κατέστησαν εφικτή μια τέτοια εκλογική επίδοση και μάλιστα από μια παράταξη που μέχρι πρότινος τελούσε υπό καθεστώς σχεδόν πλήρους πολιτικής και κοινωνικής απομόνωσης.

Βεβαίως ουδέν τυχαίο υπό τον ήλιο. Η επιχείρηση αποδαιμονοποίησης της Ακροδεξιάς είχε αρχίσει από την επομένη της πανωλεθρίας της Μαρίν Λεπέν στις προεδρικές εκλογές του 2017 και ολοκληρώθηκε μετά το 2022 από τον 28χρονο μειλίχιο και ελκυστικό διάδοχό της στην ηγεσία του κόμματός της, Ζορντάν Μπαρντελά, απόγονο ιταλοαλγερίνων μεταναστών, γέννημα θρέμμα των εργατικών προαστίων του Παρισιού. Ούτε την έξοδο από το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ενωση επεδίωκε πια η κατά τα άλλα ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση ούτε επέμεινε σε μια λαϊκιστική οικονομική πολιτική που μέχρι πρόσφατα τρομοκρατούσε τους επιχειρηματικούς κύκλους και τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών.

Το μεγάλο, ωστόσο, μυστικό της εκτόξευσης της εκλογικής επιρροής του πάλαι ποτέ απεχθούς κόμματος της λεπενικής εθνικιστικής Δεξιάς θα πρέπει να αναζητηθεί στον μετασχηματισμό του από κόμμα διαμαρτυρίας των εκτός των τειχών του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος ψηφοφόρων σε κόμμα εξουσίας, τις αξίες του οποίου αποδέχεται πια ένα διαρκώς αυξανόμενο ποσοστό πολιτών προερχόμενων από διαφορετικές δημογραφικές, κοινωνικές και επαγγελματικές κατηγορίες. Η διόγκωση του μεταναστευτικού προβλήματος, η κρίση της εθνικής ταυτότητας σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία που βίωνε τραυματικά την αναζωπύρωση στους κόλπους της των θρησκευτικών παθών, καθώς και η όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων που προκαλούσε η συνεχής διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων συνέβαλαν τα μάλα στην ιδεολογική, και όχι μόνο, μετάλλαξη του εκλογικού σώματος. Τον καταλυτικότερο, ωστόσο, ρόλο έπαιξε η ραγδαία γενίκευση της ανασφάλειας που κυριαρχεί τόσο στην καθημερινή ζωή των μεγάλων αστικών κέντρων, λόγω αύξησης της εγκληματικότητας και της παραβατικότητας κυρίως των ανηλίκων, όσο και στην ψυχολογία των μεσοστρωμάτων που φοβούνται την κατάπτωση από τη σημερινή κοινωνική τους θέση.

Εξού και η απότομη μετατόπιση του εκλογικού σώματος προς τα άκρα του πολιτικού συστήματος δεν εξέφραζε μόνον την πλειοψηφική επιθυμία να τιμωρηθεί ο κεντρώος Μακρόν για την αλαζονεία του και την αθέτηση των υποσχέσεών του περί αλλαγής των τρόπων διακυβέρνησης και επανίδρυσης της Δημοκρατίας. Αλλά πολύ περισσότερο υπάκουε στην ανάγκη να νιώσει προστατευμένο από τους κινδύνους και τις απειλές που δεν το αφήνουν να κινείται ελεύθερα και να κοιμάται ήσυχο ένα διαρκώς πολλαπλασιαζόμενο ποσοστό πολιτών.

Γι’ αυτό και το κρίσιμο ερώτημα ενόψει της αναμέτρησης του δεύτερου γύρου είναι ποιος εκ των δύο διαφορετικών κόσμων που πρόκειται να συγκρουστούν μετωπικά την ερχόμενη Κυριακή θα πείσει αυτούς που προς το παρόν αρνούνται να συμμορφωθούν προς τας υποδείξεις των πρωταγωνιστών της ακραίας πόλωσης να μην αποφύγουν αλλά να απαντήσουν στα διλήμματα που τους θέτουν. Οι μεν της λεπενικής Ακροδεξιάς χρησιμοποιώντας ως φόβητρο τον συγκρουσιακό Μελανσόν. Οι δε του δημοκρατικού τόξου υπενθυμίζοντας τόσο τις σχέσεις της λεπενικής Ακροδεξιάς με τον Πούτιν όσο και το αντιδημοκρατικό και ρατσιστικό DNA της παράταξής της, ώστε να φοβίσουν αυτούς που από αντισυστημισμό σκέφτονται να την ψηφίσουν.

Απροσδιόριστο παρ’ όλα αυτά θα παραμένει και πάλι το πώς θα αντιδράσουν οι πολλοί και κρίσιμοι ψηφοφόροι που για λόγους πλουραλισμού, και όχι μόνον, δεν επιθυμούν την απόσυρση των υποψηφίων που ψήφισαν στον πρώτο γύρο.

Δεν αποκλείεται, βέβαια, να επικρατήσει η λογική της διόρθωσης του αποτελέσματος του πρώτου γύρου, όπως ξανασυνέβη την εποχή του Μιτεράν.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής