Η εντολή και η ευθύνη για τις προοδευτικές δυνάμεις

Από πολλαπλές οδούς, στις 9 Ιουνίου η κοινωνία έδωσε ψήφο δυσπιστίας προς το πολιτικό σύστημα: με την πρωτοφανή αποχή, με την ενίσχυση της Ακροδεξιάς και με την ηχηρή αποδοκιμασία της κυβερνητικής πολιτικής, χωρίς όμως την ανάδειξη κυρίαρχου αντιπολιτευτικού πόλου. Η κρίση εκπροσώπησης σήμερα στον μη δεξιό, δημοκρατικό χώρο έχει ιστορικό ανάλογο μόνο στη δεκαετία του ’50. Τα προοδευτικά κόμματα, ως έχουν, δεν εμπνέουν και δεν κινητοποιούν.

Κανένα από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα – ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ –  δεν μπορεί να εκφράσει κυριαρχικά τη δημοκρατική παράταξη. Η κατάσταση των πραγμάτων θυμίζει το «δίλημμα του φυλακισμένου» στη θεωρία των παιγνίων: η καλύτερη στρατηγική για τον καθένα ξεχωριστά – ο  εγωιστικός ανταγωνισμός – παράγει αποτέλεσμα που δεν είναι συλλογικά καλό. Η συνεργασία, που δεν την επιλέγουν, είναι η μόνη λύση που επιφέρει συλλογικό όφελος.

Σήμερα απουσιάζει η αξιόπιστη απειλή στην εξουσία της ΝΔ και το αποτελεσματικό αντίβαρο στη διάσπαρτη, αλλά ισχυρή, Ακροδεξιά. Για τη δημοκρατική παράταξη οι βουλευτικές εκλογές του 2027 ξεκινούν από τώρα.

Η εντολή της κοινωνικής πλειοψηφίας είναι ευδιάκριτη και η ευθύνη της προοδευτικής αντιπολίτευσης συγκεκριμένη: να αποτυπώσει στο πολιτικό πεδίο τις εξελισσόμενες κοινωνικές διεργασίες. Να μετουσιώσει σε αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης την κραυγή αγωνίας των απλών ανθρώπων: «Δεν πάει άλλο, κάντε κάτι». Γιατί οι νεοφιλελεύθερες ακρότητες της κυβέρνησης, με την υπόθαλψη της κερδοσκοπικής ακρίβειας, την υποβάθμιση των δημόσιων αγαθών και την απαξίωση της μισθωτής εργασίας, διέσπασαν την κοινωνική συνοχή. Επέτειναν το συλλογικό αίσθημα ανασφάλειας και επιβάρυναν το ήδη χαμηλό βιοτικό επίπεδο της κοινωνικής πλειοψηφίας, που τώρα αναζητά πολιτική διέξοδο.

Βιώσιμη συνεργασία με κυβερνητική προοπτική δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ – κατά προτίμηση, ως συνόλων. Αλλιώς, οι αριθμοί δεν βγαίνουν, πολιτική δυναμική δεν δημιουργείται και αξιόπιστη απειλή για τη ΝΔ δεν υφίσταται.

Στις εκλογές του Απριλίου του 1990 το ΠΑΣΟΚ συνεργάστηκε με τον τότε Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου στις μονοεδρικές περιφέρειες. Οταν ο Συνασπισμός μόλις είχε παραπέμψει τον Ανδρέα Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο. Και δεν μπορούν, σήμερα, να συνεννοηθούν οι ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ;

Το διακύβευμα των καιρών προϋποθέτει υποχώρηση των μικροκομματικών εγωισμών και ιστορική ενόραση. Ενιαίο οργανωτικό σχήμα για τη δημοκρατική παράταξη και άφθαρτα πρόσωπα. Με αφετηρία την προγραμματική σύγκλιση, σε μια νέα εθνική και κοινωνική συμφωνία για τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη και την αλλαγή. Μια συμφωνία που θα προσδιορίζει τις ορίζουσες ενός ρεαλιστικού κοινού κυβερνητικού προγράμματος. Στόχος, η ανάκτηση της προοπτικής εξουσίας και της παράστασης κυβερνησιμότητας στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο.

Ο κατακερματισμός της δημοκρατικής αντιπολίτευσης συνιστά συνολική οπισθοδρόμηση για τη χώρα. Και το κοινωνικό αίτημα για αλλαγή πολιτικής είναι ενεργό. Οποιος ακούει, έχει χρέος να φέρει την κοινωνική πλειοψηφία στο επίκεντρο των πολιτικών διεργασιών και εξελίξεων.

Ο Παναγιώτης Παυλόπουλος είναι τέως γενικός γραμματέας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο υπουργείο Εξωτερικών στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ