Σκληρή συντηρητική ατζέντα με τέσσερις ευρωβουλευτές

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών δεν επιτρέπει, δυστυχώς, αισιοδοξία σε όσους αναλύουν τις κοινωνικούς συσχετισμούς. Είχαμε μια εκλογική αναμέτρηση με κυρίαρχο μήνυμα την αποχή, στην οποία ο μόνος πολιτικός χώρος που κατέγραψε συνολική άνοδο ήταν ο χώρος στα δεξιότερα της ΝΔ. Με αριθμούς, η συμμετοχή στις ευρωκάλπες ήταν μόλις 41,39%. Συνεπώς, είδαμε ένα μέγεθος αποχής που δεν μπορεί να αγνοηθεί ούτε να αποδοθεί μονάχα στον ζεστό καιρό και τη χαλαρότητα του διακυβεύματος. Τόσο τα ποσοστά όσο κι οι απόλυτοι αριθμοί των ψηφισάντων μάς δείχνουν ότι απείχαν σε μεγαλύτερο βαθμό ψηφοφόροι της ΝΔ, η οποία καταγράφει τις περισσότερες απώλειές της όχι προς κάποιο άλλο κόμμα αλλά προς τον καναπέ και τις παραλίες.

Κρατώντας ως δεδομένο, λοιπόν, ότι ένα μέρος της λαϊκής δυσαρέσκειας από το πολιτικό σύστημα εκφράστηκε διά της μη συμμετοχής, γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον – και ανησυχητικό – ότι μεταξύ όσων προσήλθαν, τελικά, στις κάλπες, η αποδοκιμασία εκφράστηκε προς τους σχηματισμούς δεξιότερα της ΝΔ σε ποσοστά υψηλότερα από τα συνηθισμένα. Με βάση, μάλιστα, την ανάλυση του exit poll και τη σύγκρισή τους με τον διαχρονικό άξονα Αριστεράς – Δεξιάς της επικράτειας, φαίνεται ότι οι ψηφοφόροι που κατευθύνθηκαν προς τα σκληρά δεξιά κόμματα απείχαν λιγότερο κι ήταν και πιο αποφασισμένοι να πάνε την Κυριακή στις κάλπες.

Υψηλά ποσοστά

Συγκεκριμένα, αν αθροίσει κανείς τα ποσοστά των εννέα κομμάτων που προσδιορίζονται στα δεξιότερα του φάσματος, καταλήγει σε ένα σύνολο 19,21%, με την Ελληνική Λύση (με 9,30%), τη Νίκη (με 4,37%) και τη Φωνή Λογικής (με 3,04%) να εκλέγουν συνολικά τέσσερις ευρωβουλευτές. Το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου είναι, προφανώς, το πλέον ενισχυμένο, λαμβάνοντας τη δεύτερη θέση σε 6 εκλογικές περιφέρειες. Ολες – διόλου συμπτωματικά – της Βόρειας Ελλάδας (Δράμας, Ημαθίας, Β’ Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Πέλλας, Σερρών). Εντός των δημοσκοπικών προβλέψεων, η Νίκη επίσης πέτυχε τα υψηλότερα ποσοστά της σε εκλογικές περιφέρειες του Bορρά και ειδικά στο γεωγραφικό – πολιτικό «κέντρο» της, την Πιερία, όπου ξεπέρασε το 10%. Η επίδοση των δύο αυτών κομμάτων ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη.

Η περίπου έκπληξη της εκλογικής βραδιάς ήταν η Αφροδίτη Λατινοπούλου. Οχι μόνο για το ότι ξεπέρασε το 3% και εξελέγη ευρωβουλευτής αλλά και για τα ποιοτικά στοιχεία της. Ειδικότερα, είναι αξιοσημείωτο ότι η επίδοσή της δεν έχει στενά τοπικά χαρακτηριστικά, αφού τα καλά ποσοστά της δεν περιορίστηκαν στη Βόρεια Ελλάδα. Επιπλέον, από τις μετρήσεις που έχουν διενεργηθεί φαίνεται πως ενώ το μεγαλύτερο μέρος του κοινού της αυτοπροσδιορίζεται στον χώρο της Δεξιάς, έχει διείσδυση και πέραν αυτού. Μια πρώτη εξήγηση του φαινομένου την εντάσσει στη διεθνή τάση που ευνοεί alt-right περσόνες που αναδεικνύονται ως πολέμιοι της «κυρίαρχης πολιτικής ταυτοτήτων» και της «woke ατζέντας» μέσω κοινωνικών δικτύων.

Το άνοιγμα στο Κέντρο

Σε κάθε περίπτωση, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η στρατηγική συμπίεσης της δεξιάς ακροβολισμένης ψήφου που ακολούθησε η ΝΔ δεν της βγήκε, γεγονός που θα αποτελέσει οπωσδήποτε σημείο διαφωνιών στις εσωκομματικές αναλύσεις της επόμενης ημέρας, καθώς ήδη υπάρχει διχογνωμία για το αν της κόστισαν το άνοιγμα στο Κέντρο και αποφάσεις όπως η επέκταση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ. Δεν είναι, άλλωστε, μόνη σε αυτό, αλλά εντάσσεται πλέον και αυτή στο επίκεντρο μιας συζήτησης που αφορά όλο και περισσότερα κόμματα του παλιού χριστιανοδημοκρατικού χώρου της Ευρώπης, για την πραγματική ιδεολογική απόσταση μεταξύ της παραδοσιακής Κεντροδεξιάς και της νέας Aκροδεξιάς.