Shooting

Τουρίστας στην Πράγα

Εδώ και χρόνια άκουγα από τους φίλους μου ότι η συναυλία του Σπρίνγκστιν είναι μία εμπειρία που πρέπει να προσθέσεις στη ζωή σου. Αλλωστε έχει καβαλήσει τα 75, δεν μένουν και πολλές ευκαιρίες. Εκτός αν έπεσε και αυτός, όπως ο Τζάγκερ και ο Οβελίξ στο καζάνι με το μαγικό φίλτρο. Μάλλον όχι. Διότι όσοι βρεθήκαμε στην Πράγα, για να τον δούμε και να τον ακούσουμε, ήπιαμε την απογοήτευση σαν ποτήρι τσέχικης μπίρας. Ο Μπρους αρρώστησε. Εκλεισε ο λαιμός του, είπαν. Ακύρωσε τη Μασσαλία, ακύρωσε και το Μιλάνο. Χονδρικά ανατράπηκαν τουλάχιστον τριακόσιες χιλιάδες ταξίδια θαυμαστών του. Το φιλοσόφησα και είπα, τριγυρνώντας στην Πράγα, να εντρυφήσω στο φαινόμενο του υπερτουρισμού. Αλλωστε μας ενδιαφέρει άμεσα.

Η Πράγα, που λέτε, έχει πληθυσμό περίπου 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους. Ετησίως δέχεται περίπου οκτώ εκατομμύρια επισκέπτες – η Αθήνα υστερεί κατά κατά δύο εκατοµµύρια. Για να καταλάβετε τη διαφορά, σύµφωνα µε µία έρευνα της Mastercard, η Πράγα είναι στη δέκατη θέση των ευρωπαϊκών πόλεων µε τους περισσότερους επισκέπτες. Η Αθήνα βρίσκεται οκτώ σκαλιά πιο κάτω. Αυτό δεν είναι παράλογο. Η Πράγα είναι όµορφη και βρίσκεται στο κέντρο της Ευρώπης, απέχει, ας πούµε, τρεις ώρες από το Βερολίνο. Επίσης είναι πιο φθηνή από την Αθήνα και προσφέρει στους επισκέπτες την ευκαιρία να «ξεδώσουν». Η µαριχουάνα πωλείται νόµιµα και ελεύθερα από πλήθος καταστηµάτων. Ακόµα και αν δεν ξέρεις τη µυρωδιά, θα τη µάθεις στους δρόµους της Πράγας. Ταυτόχρονα, εκτός από την µπίρα, διατίθεται και άφθονο αγοραίο σεξ. Μία πόλη που είναι όµορφη, διαθέτει αλκοόλ, φούντα και σεξ, θυµίζει αγκαλιά ανοιχτή για όλους. Θα φιλοξενήσει το ηλικιωµένο ζευγάρι των Αµερικανών, αλλά θα φροντίσει και την παρέα των Γερµανών που θέλουν να ξεδώσουν για ένα Σαββατοκύριακο. Μια χαρά. Μαζί µε την µπίρα ρέει και το χρήµα.

Σήµερα τα ενοίκια στην Πράγα είναι τόσο ακριβά, ώστε η νέα τάση φέρνει τη συγκατοίκηση ζευγαριών. Δύο νεαρά ζευγάρια µοιράζονται συχνά ένα διαµέρισµα, εκτός και αν φύγουν έξω από την πόλη. Ο Δηµήτρης, ένας επιστήµονας από την Αθήνα, που εργάζεται σε ερευνητικό κέντρο στην Πράγα, µένει εκτός πόλεως και πληρώνει 450 ευρώ για ένα δωµάτιο µε µπάνιο. Και µοιράζεται την κουζίνα µε άλλους δύο συγκατοίκους. Στην Πράγα, όπως και στη Βαρκελώνη, βλέπεις τι φέρνει ο υπερτουρισµός. Μία πόλη που δεν τη χορταίνει το µάτι, έχει µετατραπεί σε κάτι σαν τουριστική Disneyland. Στους κεντρικούς δρόµους, µε τα µεγάλα καταστήµατα, δεσπόζουν οι πολυεθνικές της λιανικής και της εστίασης. Στα καφέ και στα εστιατόρια οι τουρίστες είναι όπως τα περιστέρια στο Σύνταγµα. Ξαποσταίνουν και κατευθύνονται για την επόµενη selfie προς το µέρος µε πολλά αστεράκια στην αξιολόγηση. Φυσικά και ήµουν ένας από αυτούς.

Περιφερόµενος στο κέντρο της πόλης, πιάνοντας µε την απόχη του φακού εικόνες που διέγραψα το ίδιο βράδυ. Αναρωτιέµαι όµως αν αυτό είναι τουρισµός ή κάτι καινούργιο. Χιλιάδες άνθρωποι που συγκεντρώνονται σε συγκεκριµένα σηµεία, κινούνται όπως τα κοπάδια και φωτογραφίζουν εαυτούς και αλλήλους. Είναι, πράγµατι, εµπειρία ή µία ψευδαίσθηση εµπειρίας; Είναι κάτι τόσο µαζικό, ώστε λες ότι βάλατε από κάτι ψιλά και µοιράζεστε ένα προϊόν που, µέχρι πρόσφατα, δεν ήταν και τόσο εύκολο να αποκτήσετε. Ετσι συµβιβάζεσαι. Θα στριµωχτείς, θα πληρώσεις πλαστικό φαγητό για γκουρµέ, αλλά κατέκτησες την εµπειρία. Και αν ταξιδεύεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, από ένα σηµείο και µετά όλες σου φαίνονται ίδιες. Ακόµα και αν αλλάζει το τοπίο, όλα τα άλλα είναι ίδια. Το τουριστικό προϊόν, οι τιµές, η συµπεριφορά των ανθρώπων, τα αυτοκίνητα στον δρόµο.

Η τουριστική κίνηση στην Ευρώπη διογκώθηκε από την άνοδο των εισοδηµάτων, τη µείωση στις τιµές των αεροπορικών ναύλων και την καταναλωτική αφύπνιση των Ανατολικοευρωπαίων. Αυτό δεν πρόκειται να σταματήσει. Το μόνο που μας σώζει είναι η ψευδαίσθηση. Κατέβα στο κέντρο της Αθήνας και φόρα γυαλιά εικονικής πραγματικότητας που προβάλλουν την Πράγα. Γύρω σου μυρίζει φούντα, ενώ προσφέρεται σεξ για όλες τις τσέπες. Ακριβώς η ίδια αίσθηση, χωρίς την ταλαιπωρία του ταξιδιού.