Η αντιμετώπιση λεμφωμάτων στην εγκυμοσύνη

Η συχνότητα εμφάνισης των λεμφωμάτων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι 0,02%. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό αυξάνεται, όσο αυξάνεται η ηλικία στην οποία οι γυναίκες κυοφορούν. Για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ μιας διεπιστημονικής ομάδας που περιλαμβάνει έμπειρο αιματολόγο/ογκολόγο, μαιευτήρα εξειδικευμένο σε κυήσεις υψηλού κινδύνου, νεογνολόγο καθώς και έμπειρους νοσηλευτές και ψυχολόγους. Η απεικόνιση για τη σταδιοποίηση της νόσου πρέπει να περιορίζεται σε μαγνητικές τομογραφίες και υπερήχους και να αποφεύγονται οι αξονικές τομογραφίες και η χρήση του PET scan. Η δυνατότητα χορήγησης φαρμάκων όπως κλασικά χημειοθεραπευτικά σχήματα αλλά και νεότερων παραγόντων εξαρτάται από τη δυνατότητά τους να περνάνε τον πλακούντα, τη δόση χορήγησης αλλά και την εβδομάδα της κύησης.

Η χημειοθεραπεία κατά το πρώτο τρίμηνο αυξάνει την πιθανότητα αυτόματης αποβολής, εμβρυϊκού θανάτου και γενετικών δυσμορφιών. O κίνδυνος τερατογένεσης είναι μεγαλύτερος κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης, κατά τη διάρκεια της οργανογένεσης από τη 2η μέχρι την 8η εβδομάδα της και μειώνεται σημαντικά κατά το 2ο και 3ο τρίμηνο. Για τον λόγο αυτόν όταν η διάγνωση γίνει κατά το 1ο τρίμηνο της κύησης συστήνεται και ο τερματισμός της, ενώ κατά κανόνα μπορούμε με σχετική ασφάλεια να χορηγήσουμε θεραπεία από το 2ο τρίμηνο και μετά.

Παραμένει βέβαια ένας κίνδυνος πρόωρου τοκετού και χαμηλότερου σωματικού βάρους/αργοπορημένης ανάπτυξης για το έμβρυο. Η πιο συχνή αιματολογική κακοήθεια στην εγκυμοσύνη είναι το λέμφωμα Hodgkin. Η πρόγνωση αυτών των ασθενών στην κύηση είναι εξαιρετική. Το καθιερωμένο σχήμα ABVD (Δοξορουβικίνη, Μπλεομυκίνη, Βιμπλαστίνη, Ντακαρμπαζίνη) μπορεί να χορηγηθεί με σχετική ασφάλεια από το 2ο τρίμηνο και μετά. Η χορήγηση του νεότερου παράγοντα Brentuximab vedotin αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη. Το δεύτερο πιο συχνό λέμφωμα είναι το Non-Hodgkin Λέμφωμα. Στα λεμφώματα υψηλής κακοήθειας μπορεί να χορηγηθεί το σχήμα R-CHOP (ριτουξιμάβης, κυκλοφωσφαμίδης, δοξορουβικίνης, βινκριστίνης και πρεδνιζόνης) μετά την 20ή εβδομάδα. Η ριτουξιμάβη, ένα μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι των Β-λεμφοκυττάρων περνάει τον πλακούντα και μπορεί να προκαλέσει λευκοπενία στο έμβρυο η οποία είναι όμως αναστρέψιμη.

Στόχος είναι όλες οι γυναίκες με NHL να γεννήσουν μετά την 34η εβδομάδα. Επομένως, είναι σήμερα δυνατή η επιτυχής αντιμετώπιση τέτοιων ασθενών με την προϋπόθεση ότι αντιμετωπίζονται σε εξειδικευμένα κέντρα.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ