To παράδειγμα{CR}της χώρας μας

Πρόσφατα πολλά περιοδικά του εξωτερικού αναφέρονται στην Ελλάδα ως η χώρα που έδωσε τα καλύτερα μαθήματα για την έξοδο από την κρίση.

Το εβδομαδιαίο περιοδικό «The Economist» παρουσίασε την Ελλάδα ως τη χώρα με τις καλύτερες οικονομικές επιδόσεις μεταξύ των 35 μελών του ΟΟΣΑ. Το 2023, η Ελλάδα γνώρισε μια ανάπτυξη τέσσερις φορές υψηλότερη από αυτή της ευρωζώνης. To επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου του ελληνικού Δημοσίου είναι πλέον χαμηλότερο από αυτό του αμερικάνικου ομολόγου ίδιας διάρκειας: 3,4% για το πρώτο, 4,3% για το δεύτερο. Αυτό σημαίνει ότι οι διεθνείς επενδυτές θεωρούν λιγότερο επικίνδυνο να δανείσουν χρήματα μακροπρόθεσμα στην Ελλάδα παρά στις ΗΠΑ.

Μαθήματα επιτυχίας.

Με δωδεκαπλάσια ζήτηση από την προσφορά και άντληση 785 εκατομμυρίων ευρώ, η εισαγωγή στο χρηματιστήριο του 30% του κεφαλαίου του διεθνούς Αεροδρομίου Αθηνών, που κατέχει το ελληνικό Δημόσιο, μόλις γνώρισε μια επιτυχία πέρα από κάθε προσδοκία. Το σύμβολο είναι προφανώς ισχυρό της επανεκκίνησης μιας οικονομίας καθηλωμένης στο έδαφος για σχεδόν δέκα χρόνια λόγω μιας χρηματοοικονομικής καταιγίδας απίστευτης βίας.

Μετά από 8,4% το 2021 και 5,6% το 2022, η Ελλάδα σημείωσε ανάπτυξη 2,4% το 2023, τέσσερις φορές υψηλότερη από αυτή της ευρωζώνης, χάρη ιδίως στην ισχυρή επιστροφή των τουριστών (32,7 εκατομμύρια το 2023), που επιτρέπει σε αυτόν τον τομέα, που αντιπροσωπεύει το 25% του ΑΕΠ, για την επίτευξη αποτελεσμάτων ρεκόρ. Ως αποτέλεσμα αυτού του οικονομικού δυναμισμού, το ποσοστό ανεργίας, το οποίο είχε ανέλθει στο 28% το 2013, έχει μόλις πέσει κάτω από τον συμβολικό πήχη του 10% για να διαμορφωθεί στο 9,4%.

Η ανάκαμψη των ελληνικών δημόσιων οικονομικών είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή. Μετά από ένα ανώτατο όριο 212%, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να πέσει σε λιγότερο από 150% στα τέλη του 2024, μια πτώση με ταχύτητα που δεν έχει ξαναγίνει στην παγκόσμια οικονομική ιστορία. Ακόμη καλύτερα, η Ελλάδα θα πρέπει να παρουσιάσει έλλειμμα φέτος μόνο 0,9% (4,4% στη Γαλλία) και κυρίως να απελευθερώσει, την καλύτερη απόδειξη της αξιοσημείωτης δημοσιονομικής της αρετής, ένα πρωτογενές πλεόνασμα (εξαιρουμένου του χρέους) 2,5%.

Συμπερασματικά, η τραγωδία που γνώρισε η χώρα και της οποίας εξακολουθεί να πληρώνει τις συνέπειες (ο κατά κεφαλήν πλούτος παραμένει 15% χαμηλότερος από το επίπεδό του πριν από δεκαπέντε χρόνια), πρέπει, ωστόσο, να μας υπενθυμίζει ότι μια χώρα δεν μπορεί να ζει επ’ αόριστον πάνω από τις δυνατότητές της. Ανάπτυξη, μείωση χρέους, πολιτική σταθερότητα, μεταρρυθμίσεις, ευρωπαϊκή στήριξη, πιο ορθόδοξη δημοσιονομική τροχιά από τη Γερμανία: οι οίκοι αξιολόγησης δεν χρειαζόταν τίποτα περισσότερο, για να στεφθεί η επιστροφή στην εύνοια.

Τα επιτυχημένα μαθήματα της Ελλάδας πρέπει να ακολουθηθούν και από άλλες χώρες της ευρωζώνης ώστε να αποφευχθούν παρόμοιες δύσκολες καταστάσεις για τους ευρωπαίους πολίτες.

Ο Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης είναι καθηγητής – ακαδημαϊκός, Πολυτεχνείο Κρήτης, επίτιμος Δρ. ΑΠΘ, Paris School of Business