Τρια ερωτήματα {LF}μπροστά στις κάλπες

Αν ανατρέξουμε στις εκλογικές αναμετρήσεις για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα τελευταία είκοσι χρόνια, θα δούμε ότι είτε λειτούργησαν ως προπομπός του αποτελέσματος των επόμενων εθνικών εκλογών (2019, 2014, 2009), είτε ως επιβεβαιωτικές των προηγούμενων εθνικών (2004). Σε δύο μάλιστα περιπτώσεις έδρασαν ως καταλύτης και προκάλεσαν εθνικές εκλογές (2009 και 2019).

Τι εκλογές θα είναι όμως αυτές του Ιουνίου; Αφενός δεν είμαστε τόσο μακριά από τις πιο πρόσφατες εθνικές όπως το 2009, το 2014 και το 2019 για να πούμε ότι μπορεί να δημιουργήσουν ραγδαίες εξελίξεις, αφετέρου δεν είμαστε και τόσο κοντά όπως το 2004 για να πούμε ότι θα λειτουργήσουν απλώς  επιβεβαιωτικά.

Επιπλέον το πολιτικό σκηνικό είναι πολύ διαφορετικό από όλες τις προηγούμενες φορές. Η ΝΔ κέρδισε τις εθνικές εκλογές του 2023 με τεράστια διαφορά ενώ το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης καταποντίστηκε, άλλαξε τον ιστορικό του ηγέτη και διασπάστηκε. Είμαστε δηλαδή σε φάση κυρίαρχου κόμματος, με τους εκπροσώπους της αντιπολίτευσης να μη θεωρούνται από το εκλογικό σώμα πειστικές εναλλακτικές.

Με δεδομένα ότι α) οι ισχυρές κομματικές ταυτίσεις ανήκουν στο παρελθόν β) η ΝΔ κυβερνάει ήδη 5 χρόνια και έχει τη σχετική φθορά γ) τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έχουν βρει τον βηματισμό τους και δ) οι ευρωεκλογές ευνοούν παραδοσιακά τη χαλαρή ψήφο τα βασικά ερωτήματα για τις κάλπες της 9ης Ιουνίου συνοψίζονται στα εξής:

n Ποια θα είναι η συμμετοχή και ποιο θα είναι το εκλογικό σώμα που θα ψηφίσει. Μην ξεχνάμε ότι στις ευρωεκλογές του 2019 είχαμε συμμετοχή 58,7%, άλλα πρώτον συνέπεσαν με τις αυτοδιοικητικές και δεύτερον έλαβαν χαρακτήρα εθνικών επειδή απείχαν σχεδόν 4 χρόνια από την τελευταία φορά που είχαμε ψηφίσει. Φέτος η συμμετοχή εκτιμάται ότι θα είναι αρκετά μικρότερη και το ποσοστό της αλλά και τα ποιοτικά της χαρακτηριστικά θα παίξουν ρόλο στη διαμόρφωση του αποτελέσματος.

n Θα καταφέρει η Νέα Δημοκρατία να λάβει ένα ποσοστό σχεδόν αντίστοιχο των ευρωεκλογών του 2019 και να διατηρήσει σημαντική διαφορά από όποιο κόμμα πάρει τη δεύτερη θέση; Σε τι ποσοστό θα φτάσουν οι διαρροές στα δεξιά της;

n Ποιο κόμμα θα είναι δεύτερο; Είναι η πρώτη φορά σύμφωνα με τις μετρήσεις κοινής γνώμης που το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ποιο κόμμα θα κερδίσει τη δεύτερη θέση και όχι την πρώτη. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα διεκδικήσει την ψήφο των πολιτών για πρώτη φορά χωρίς τον Τσίπρα στο τιμόνι του, ενώ το ΠΑΣΟΚ για πρώτη φορά ύστερα από πολλά χρόνια διεκδικεί με αξιώσεις τη δεύτερη θέση. Οποιος από τους δύο τα καταφέρει θα έχει σημαντικό πλεονέκτημα για τις επόμενες εθνικές κάλπες. Αντίθετα ο τρίτος ίσως μπει σε εσωκομματική περιδίνηση.

Σε κάθε περίπτωση, μας μένουν λιγότερο δύο μήνες μέχρι τις κάλπες και ενώ τα κομματικά επιτελεία έχουν ήδη μπει σε προεκλογικούς ρυθμούς, οι ψηφοφόροι δεν φαίνεται ακόμα να συγκινούνται. Και αυτοί –οι ψηφοφόροι– θα έχουν τον τελευταίο λόγο.

Ο Πέτρος Ιωαννίδης είναι πολιτικός αναλυτής της aboutpeople