Κοινωνικός φιλελευθερισμός: {LF}τότε και τώρα

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ίδρυσε το 1974 τη Νέα Δημοκρατία σε μια περίοδο κρίσιμη για την Ελλάδα, με την πτώση της δικτατορίας και την ανάγκη για πολιτική ανανέωση και δημοκρατική σταθερότητα. Αυτή τη δημοκρατική μετάβαση η ΝΔ ανέλαβε να εγγυηθεί με προσήλωση και συνέπεια.

Το 1979 στη Χαλκιδική, στο πρώτο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, έγινε το καθοριστικό βήμα για τον μετασχηματισμό της από αρχηγικό κόμμα σε κόμμα αρχών.

Διακηρύχθηκε και ψηφίστηκε, ότι η Νέα Δημοκρατία είναι το κόμμα του ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού, «μεταξύ του παραδοσιακού φιλελευθερισμού και του δημοκρατικού σοσιαλισμού».

Αυτό σημαίνει, ότι πρώτη αρχή, πρώτη φροντίδα και πρώτος συγκεκριμένος πολιτικός στόχος είναι η προστασία των ατομικών και συλλογικών ελευθεριών όλων των Ελλήνων, τόσο εκείνων που θεωρούνται σαν τυπικές, νομικές ελευθερίες, όσο και εκείνων που είναι η ίδια η ουσία της καθημερινής ζωής.

Η ΝΔ είναι το κόμμα που θέλει μια κοινωνία ελευθερίας, μιαν  οργάνωση της πολιτείας ανοιχτή και αντιαυταρχική, που υιοθετεί τις αρχές μιας ελεύθερης και μεταρρυθμιστικής οικονομίας, χωρίς δογματικούς περιορισμούς.

Η ύπαρξη ενός δυναμικού δημόσιου τομέα στον βαθμό που είναι χρήσιμος στην προσφορά κοινωνικών υπηρεσιών στον λαό ή που είναι απαραίτητος για να καλύψει πολύ συγκεκριμένες ανάγκες της εθνικής οικονομίας δεν αποτελεί αναίρεση, αλλά προστασία της ελεύθερης οικονομίας.

«Ο δικός μας ο φιλελευθερισμός είναι κοινωνικός φιλελευθερισμός, ανανεωτικός και μεταρρυθμιστικός. Είναι φιλελευθερισμός δυναμικός και όχι στατικός. Συμπορεύεται με τις κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις και αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τις επιμέρους ανάγκες τους».

Αυτό είχα γράψει μεταξύ άλλων, πριν από 40 χρόνια, στις 11 Νοεμβρίου 1983, σε άρθρο μου στην εφημερίδα «Μεσημβρινή» με τίτλο  «Κοινωνικός φιλελευθερισμός», όρο που τότε για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε στη χώρα μας.

Στην πολιτική σκηνή του 21ου αιώνα ο κοινωνικός φιλελευθερισμός ασκεί σημαντική επιρροή. Πολιτικά κόμματα και ηγέτες σε όλο τον κόσμο υιοθετούν ιδέες και πολιτικές κοινωνικού φιλελευθερισμού, όπως η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, η προώθηση των ίσων ευκαιριών και η προστασία του περιβάλλοντος.

Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός στηρίζεται σε θεμελιώδεις αρχές, όπως η αξιοπρέπεια του ατόμου, η ελευθερία, η ισότητα και η αλληλεγγύη. Υιοθετεί μια ρεαλιστική άποψη για την ανθρώπινη φύση, αναγνωρίζοντας τόσο την ατομική ελευθερία όσο και την κοινωνική αλληλεξάρτηση.

Σε μια εποχή όπου οι ιδεολογικές αντιθέσεις παραμένουν έντονες, ο κοινωνικός φιλελευθερισμός επιτρέπει τη διαμόρφωση  μιας πολιτικής ταυτότητας που ανταποκρίνεται στις προκλήσεις των καιρών μας. Συνδυάζοντας την αφοσίωση στην ατομική ελευθερία με την πίστη στην κοινωνική δικαιοσύνη, προσφέρει μια ισορροπημένη προσέγγιση για την αντιμετώπιση προβλημάτων, όπως η ανισότητα, η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή τεχνολογία.

Τα 50 χρόνια της Νέας Δημοκρατίας αποτελούν μια ευκαιρία για ανασκόπηση και αξιολόγηση της προσφοράς της στην ελληνική κοινωνία και πολιτεία.

Είναι επίσης μια στιγμή για το κόμμα να ανανεώσει τις δεσμεύσεις του προς τους πολίτες, προσαρμόζοντας τις πολιτικές του στις νέες προκλήσεις και τις αλλαγές του 21ου αιώνα.

Ο Σταύρος Δήμας είναι πρώην υπουργός, πρώην επίτροπος ΕΕ