Διεθνείς σταρ, πρεμιέρες και αφιέρωμα στη Μεταπολίτευση

Με τρεις παγκόσμιες πρεμιέρες – δύο μουσικές και μία θεατρική -, 93 συνολικά παραγωγές (17 περισσότερες από πέρυσι), εκ των οποίων τέσσερις διεθνείς συμπαραγωγές και με έντονο πολιτικό πρόσημο που θέτουν στο επίκεντρό τους τις προκλήσεις της συμβίωσης στις σύγχρονες κοινωνίες – «το αίτημα για δημοκρατία, δικαιοσύνη και συμπερίληψη, καθώς και την επιτακτική ανάγκη για συμμετοχή στα κοινά», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η για πέμπτη χρονιά καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Κατερίνα Ευαγγελάτου -, το φετινό πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα θα ξεκινήσει την 1η Ιουνίου και θα ολοκληρωθεί στα τέλη Αυγούστου, ενώ δεν αποκλείεται ορισμένες από τις παραστάσεις της Επιδαύρου να τις δούμε και τον Σεπτέμβριο στο Ηρώδειο.

Με έμφαση στις μετακλήσεις μεγάλων ονομάτων από το εξωτερικό, στιβαρές επιλογές ιδιαιτέρως στον τομέα της μουσικής, αλλά ελαφρώς υποτονικό στον τομέα των εγχώριων θεατρικών παραγωγών (ενδεικτικά στο πρόγραμμα grape περιλαμβάνονται οκτώ παραγωγές έναντι δεκατεσσάρων που ήταν πέρυσι), το πρόγραμμα μοιάζει να έχει εξασφαλίσει προκαταβολικά την προσέλευση του κοινού και την ανάλογη εισροή εσόδων, απαραίτητων ώστε να ενισχυθούν τα οικονομικά του ενόψει των φιλόδοξων σχεδίων που έχει στα σκαριά η διοίκηση του Φεστιβάλ για το 2025, οπότε και ο θεσμός θα γιορτάσει τα 70 του χρόνια.

Ο φετινός προϋπολογισμός για το καλλιτεχνικό πρόγραμμα κυμαίνεται στα 4,5 εκατ. ευρώ και οι δράσεις του Φεστιβάλ δεν περιορίζονται στους καθιερωμένους χώρους φιλοξενίας του – το Ωδείο Ηρώδου Αττικού, την Πειραιώς 260 και τα δύο θέατρα της Επιδαύρου – αλλά θα απλωθεί από την Ιχθυόσκαλα Κερατσινίου ως το Θέατρο Παλλάς, από τον ακάλυπτο χώρο του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού ως την ιστορική αίθουσα της Παλαιάς Βουλής κι από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και την Εθνική Βιβλιοθήκη ως το Νοσοκομείο Σωτηρία και το Ωδείο Αθηνών.

Ακολουθεί μια επιλογή των εκδηλώσεων που συνθέτουν το φετινό πρόγραμμα.

Κλασικά στο Ηρώδειο

Ιμάνιουελ Αξ, Λεωνίδας Καβάκος και Γιο Γιο Μα σε έργα Μπετόβεν (15/6). Στις μεγάλες στιγμές του καλοκαιριού είναι και η εμφάνιση του βρετανού σερ Σάιμον Ρατλ στο πόντιουμ με την πολυβραβευμένη Ορχήστρα Δωματίου της Ευρώπης σε έργα Ντβόρζακ, Μάλερ, Μπάρτοκ, Σούμπερτ και σολίστ τη Μαγκνταλένα Κοζενά (30/6), όπως και τη σολίστ του πιάνου Κάτια Μπουνιατισβίλι που με την ΚΟΑ υπό τον Λουκά Καρυτινό θα ερμηνεύσει έργα Τσαϊκόφσκι και Μπάρτοκ (12/7). Εργα Γκλίνκα, Στραβίνσκι και Τσαϊκόφσκι θα παρουσιάσει η Φιλαρμόνια του Λονδίνου υπό τον Σάντου-Ματίας Ρόουβαλι (18/6). Την Ενάτη του Μπετόβεν θα διευθύνει ο Αμερικανός Νέεμε Γιάρβι με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (28/6), ενώ ο Μιχάλης Οικονόμου και η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ θα δώσουν συναυλία για την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής (21/6). Ο Βασίλης Χριστόπουλος με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Γκρατς και την Αλεξία Μουζά στο πιάνο θα ερμηνεύσουν έργα Στράους, Μότσαρτ, Μάλερ (4/7) και η Philharmonic Brass υπό τον Φιλίπ Ογκέν θα παρουσιάσει έργα Γκέρσουιν, Γουίλιαμς, Μορικόνε, Σοστακόβιτς, Βέρντι, Μασκάνι, Ντβόρζακ (10/7).

Οπερα

Παραδοσιακά το πρόγραμμα στο Ηρώδειο ξεκινά και ολοκληρώνεται με παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Επιλέχθηκαν η «Τόσκα» σε αναβίωση της σκηνοθεσίας του Ούγκο ντε Ανα υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού (1, 2, 6, 11/6) και η «Τραβιάτα» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου και διεύθυνση Πιερ Τζόρτζιο Μοράντι με τη Ναντίν Σιέρα και τον Δημήτρη Πλατανιά (27, 28, 30, 31/7).

Ελληνική και ξένη μουσική

Εναν αιώνα ζωής θα γιορτάσει ο Μίμης Πλέσσας στο Ηρώδειο (17/6) και μισό αιώνα δισκογραφίας η Τάνια Τσανακλίδου (14/7). Δύο βραδιές με τραγούδια που συνδέονται με τη Μεταπολίτευση και οικοδεσπότη τον Διονύση Σαββόπουλο (8-9/7) είναι από τις κορυφαίες στιγμές του προγράμματος.

Ο Στιγνκ συναντά ξανά τους έλληνες φαν του (5/7), ενώ στις στιγμές που ξεχωρίζουν είναι η εμφάνιση του θρύλου της τζαζ Τσαρλς Λόιντ με καλεσμένη τη Μαρία Φαραντούρη (18/7), της Λορίνα ΜακΚένιτ στον πρώτο σταθμό της περιοδείας της για τα 30 χρόνια καριέρας της και της ακτιβίστριας ΑΝΟΗΝΙ με την μπάντα της, τους Johnsons (13/6).

Πέντε πρώτες εμφανίσεις

Πρώτη φορά έρχεται στην Ελλάδα ως θεατρικός σκηνοθέτης ο γνωστός στο ευρύ κοινό από την κινηματογραφική παραγωγή «H ανασκαφή» πολυβραβευμένος Αυστραλός Σάιμον Στόουν με το Διεθνές Θέατρο του Αμστερνταμ με μία «Μήδεια» που ζει στη σύγχρονη μεσοαστική Αμερική (9-11/7, Παλλάς). Ελληνικό ντεμπούτο επίσης για τον πολυβραβευμένο κόντρα τενόρο και χαρισματικό breakdancer Γιάκουμπ Γιοζέφ Ορλίνσκι (16/7, Ηρώδειο), για την αργεντίνα χορογράφο Ασελέν Παρολίν με το έργο της «Zonder» (29-30/6, Πειραιώς), για τις Κλάρα Λιούις και Νικ Κολκ Βόιντ με ποπ και νόιζ ήχους (10/6, Αμφιθέατρο) και για το βερολινέζικο σύνολο Kaleidoskop που ασχολείται με το πειραματικό μουσικό θέατρο και παρουσιάζει σε παγκόσμια πρώτη το έργο της Μάγια Ντουνίετζ «Sound of Difference» (12/6, Αμφιθέατρο).

Θέατρο

Στα δάκρυα που κρύβονται πίσω από την ομορφιά εστιάζει η παράσταση της Γαλλίδας Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν «Lacrima» (13-14/6). Το νέο έργο της Βαλέριας Δημητριάδου «Ενενήντα» έχει πρωταγωνιστή έναν ηλικιωμένο άνδρα που αρνείται να γεράσει (15-18/6). Σε πραγματικά γεγονότα βασίζεται η παράσταση «Ενας υπάλληλος αγνοείται» του Λιβανέζου Ραμπί Μρουέ (17-18/6). Η Νικαίτη Κοντούρη σκηνοθετεί το «Κρυπτόγραμμα» του πεζογράφου Μιχάλη Αλμπάτη, που πρώτη φορά γράφει θέατρο, έπειτα από πρόσκληση του Φεστιβάλ (17-18/6). Ο Βέλγος Γκι Κασίερς σκηνοθετεί τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη στη νουβέλα του Φιλίπ Κλοντέλ «Η αγαπημένη του κυρίου Λιν» (21-26/6). Μια σύγχρονη ανάγνωση της βραδιάς του Πολυτεχνείου επιχειρεί ο Μάνος Καρατζογιάννης στο «50 χρόνια μια νύχτα» (26-29/6). Τέλος, τη δυναμική σχέση ανάμεσα στο ανθρώπινο σώμα, την τεχνολογία και την τέχνη στη μεταπανδημική εποχή ερευνά η Σουζάνε Κένεντι με τον εικαστικό καλλιτέχνη Μάρκους Ζελγκ στην παράσταση «Αngela» (4-5/7).

Διεθνείς συμπαραγωγές στην Πειραιώς

«Μπορεί η τέχνη να σώσει τον κόσμο;» είναι το ερώτημα που προτάσσει ο πολωνός σκηνοθέτης Κριστόφ Βαρλικόφσκι στην παράσταση «Επτά μαθήματα και πέντε παραβολές», βασισμένη στα έργα της Ελίζαμπεθ Κοστέλο «Ενας αργός άνθρωπος» και «Moral Tales» του νομπελίστα Τζ. Μ. Κουτσί, η οποία και θα παρουσιαστεί αμέσως μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της στην Πολωνία. Ακατάλληλο για ανηλίκους, το «Parallax» του παγκοσμίου φήμης ούγγρου σκηνοθέτη Κόρνελ Μούντρουτσο εξετάζει τις διαφορετικές προσεγγίσεις του βιώματος της εβραϊκότητας από γενιά σε γενιά (14-15/7). Την εικόνα της περιορισμένης και αλλοιωμένης νοητικής μας κατάστασης περιγράφει η παράσταση «Signal to Noise» της βρετανικής κολεκτίβας Forced Entertainment (26-27/6), η διεθνής ελληνίδα χορογράφος Κατερίνα Ανδρέου παρουσιάζει το πρώτο της ομαδικό έργο «Bless this Mess» (23-25/7).

Χορός

Κορωνίδα του προγράμματος αποτελεί η νέα δημιουργία της Ανε Τερέζα ντε Κέιρσμακερ «Exit Αbove» (Ηρώδειο, 25/6). Στην Πειραιώς θα δούμε το «À la Carte» του διεθνούς έλληνα χορογράφου Γιάννη Μανταφούνη με την Dresden Frankfurt Dance Company (5-6/6), την καινούργια χορογραφία της Τζένης Αργυρίου (3-4/7), τις κινήσεις μιας φοβισμένης κοινωνίας στο «Scared» του Ηλία Χατζηγεωργίου (9-11/7), το «Strong Born» της Kat Válastur συνομιλεί με τον μύθο της Ιφιγένειας (13-14/7), τα κινούμενα τοπία της Αναστασίας Βαλσαμάκη στο «Verso» (5-7/6), τη νέα δουλειά της Ερμίρα Γκόρο (9-11/7) σχετική με την έννοια του τέλους και το «C la Vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί από την Μπουρκίνα Φάσο που αντιλαμβάνεται τον χορό ως πολιτική πράξη (12-13/6). Ιδιαίτερη στιγμή η παρουσία του Καταλανού Ροζέρ Μπερνάτ που θα παρουσιάσει τη δική του οπτική πάνω στη θρυλική χορογραφία της Πίνα Μπάους «Ιεροτελεστία της άνοιξης» (28-30/6).

Κουλιάμπιν, Ροντρίγκες και επιστροφή Τερζόπουλου

Μία παγκόσμια πρεμιέρα – της «Ιφιγένειας εν Αυλίδι» του Ευριπίδη – με την υπογραφή του γνώριμου στο ελληνικό κοινό Ρώσου Τιμοφέι Κουλιάμπιν, κατόπιν ανάθεσης του Φεστιβάλ, και ελληνικό θίασο (5-6/7), η σκηνοθετική πρόταση του πορτογάλου, νέου διευθυντή του Φεστιβάλ της Αβινιόν, Τιάγκο Ροντρίγκες, πάνω στον μύθο της Εκάβης με την παράσταση «Not Hecuba» σε σύμπραξη με την Κομεντί Φρανσέζ (26-27/7) και η επιστροφή του Θόδωρου Τερζόπουλου στο αργολικό θέατρο έπειτα από 18 χρόνια, με την αισχυλική «Ορέστεια» (12-13/7) σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο είναι οι τρεις παραγωγές που ξεχωρίζουν στο φετινό πρόγραμμα της Επιδαύρου. Η δεύτερη παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου είναι οι «Βάκχες» σε σκηνοθεσία Θάνου Παπακωνσταντίνου (2-3/8). Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος θα παρουσιάσει τον «Πλούτο» του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα (19-20/7). Τους αριστοφανικούς «Ορνιθες» σκηνοθετεί ο Αρης Μπινιάρης (9-10/8) και τις «Ικέτιδες» του Αισχύλου σκηνοθετεί η Μαριάννα Κάλμπαρη (23-24/8).

Στο Μικρό Θέατρο

Η Εκάβη και η Ιφιγένεια είναι οι ηρωίδες που κοιτάζουν με λοξή ματιά ο Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης και η Βίβιαν Στεργίου στους δύο μονολόγους που έγραψαν έπειτα από ανάθεση του Φεστιβάλ. Και οι δύο θα παρουσιαστούν σε μια κοινή παράσταση, σε σκηνοθεσία αντιστοίχως Νίκου Χατζόπουλου και Αικατερίνης Παπαγεωργίου (5-6/7). Η σοπράνο Αλεξία Βουλγαρίδου και ο ολλανδός συνθέτης και πιανίστας Γιαν Ρούλοφ Βόλτχαους θα ερμηνεύσουν κύκλους τραγουδιών με θέμα την αγάπη, τη χαρά, τη φύση και τον θάνατο (13/7). Ο Δημήτρης Καλαντζής θα παρουσιάσει δική του τζαζ «μετάφραση» σε τραγούδια Χατζιδάκι και Τσιτσάνη (20/7) και το τελευταίο διήμερο θα εμφανιστεί η Ελεωνόρα Ζουγανέλη (26-27/7).

Αφιερώματα, δράσεις, φεστιβάλ μέσα στο φεστιβάλ

• Αφιέρωμα στον Λευτέρη Βογιατζή με αφορμή τα 80 χρόνια από τη γέννηση του (21-23/7).
• Εικαστική εγκατάσταση και συζητήσεις σχετικά με τη Μεταπολίτευση από τους Ξένια Καλπακτσόγλου, Χριστόφορο Μαρίνο, Χρήστο Χρυσόπουλο (5-7/6) στην Πειραιώς.
• Live στην πλατεία μετά τις παραστάσεις στην Πειραιώς με ελεύθερη είσοδο από 5/6-25/7 σε επιμέλεια Δημήτρη Τσάκα.
• Subset Festival σε επιμέλεια Σπύρου Γασπαράτου: ένα πενθήμερο πρωτοποριακό φεστιβάλ νέας μουσικής μέσα στο Φεστιβάλ, σε συμπαραγωγή με το Ωδείο Αθηνών (10-14/6).
• Κύκλος συζητήσεων «Future Perfect: Η εποχή της αμηχανίας» στο ΕΜΣΤ σε επιμέλεια Δημήτρη Παπανικολάου.
• Τριήμερη πλατφόρμα δράσεων «Τι οφείλουμε στη Δημοκρατία» σε συμπαραγωγή με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά σε επιμέλεια Νίκου Διαμαντή στο Νοσοκομείο Σωτηρία (5/7), στην Εθνική Βιβλιοθήκη (6/77) και την Ιχθυόσκαλα Κερατσινίου (7/7).
• Indie Playground Festival με γνωστά αλλά και ανερχόμενα ονόματα της ελληνικής indie και alternative σκηνής στον Ελληνικό Κόσμο (1-2/6).
• Περιοδική έκθεση αφιερωμένη στις παραστάσεις Ιππόλυτου και Φαίδρας από το 1954 έως σήμερα στον εκθεσιακό χώρο Επιδαύρου (5/7-24/8).
• Δημιουργική απασχόληση παιδιών στην Επίδαυρο (5/7-24/8).
• grape: πλατφόρμα – αγορά γις ελληνικές παραστατικές τέχνες στην οποία συμπεριλαμβάνονται οκτώ ελληνικές νέες και παλαιότερες παραγωγές.