Ανοικτή πληγή και μετά την Εξεταστική

Με το 88% των ερωτηθέντων στη δημοσκόπηση της Metron Analysis για το Mega να δηλώνουν ότι έναν χρόνο μετά την τραγωδία των Τεμπών ούτε η Δικαιοσύνη ούτε το πολιτικό σύστημα έχουν κινηθεί αποτελεσματικά ώστε να αποδοθούν ευθύνες, η ολοκλήρωση της διερεύνησης του σιδηροδρομικού δυστυχήματος που κόστισε τη ζωή σε 57 συνανθρώπους μας, στην πλειονότητά τους νέοι, καθίσταται καθολικό και επιτακτικό αίτημα της ελληνικής κοινωνίας.

Μπροστά στη δημοσκοπική πίεση, άλλωστε, το ζήτημα προκαλεί ήδη αναταράξεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο, με τον πρώην υπουργό Κώστα Αχ. Καραμανλή να δέχεται ευθείες βολές. Χαρακτηριστική είναι η χθεσινή παρέμβαση του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, ο οποίος σχολίασε (Ant1) ότι «αν μιλάμε στο επίπεδο των πολιτικών ευθυνών, εγώ δεν θα έβαζα υποψηφιότητα στις εκλογές αν ήμουν στη θέση του». Ανάλογα πυρά κατά του πρώην υπουργού έχουν εξαπολύσει δημόσια και οι βουλευτές της ΝΔ, Γιώργος Σταμάτης και Λευτέρης Κτιστάκης, ο οποίος διεμήνυσε: «Θα είχα παραιτηθεί από τη βουλευτική ασυλία αν ήμουν στη θέση του Καραμανλή».

Το βάρος πέφτει στη Δικαιοσύνη μετά και την ολοκλήρωση του σκέλους της διερεύνησης από την εξεταστική επιτροπή της Βουλής, η οποία επιβεβαίωσε τον κανόνα που θέλει όλες τις ανάλογες απόπειρες να καταλήγουν σε αμφισβητούμενα συμπεράσματα. Κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης συγκροτήθηκαν 24 εξεταστικές επιτροπές και καμία δεν κατέληξε σε ομόφωνο πόρισμα, μερικές μάλιστα δεν κατόρθωσαν να εκδώσουν καν πόρισμα, ενώ υπήρξαν κραυγαλέες περιπτώσεις που δεν διαπίστωσαν ευθύνες, όπως στην περίπτωση της έρευνας (το 2004) για την προμήθεια αντιπυραυλικών συστημάτων TOR-M1 και αντιαρματικών TPQ-37, υπόθεση στην οποία εμπλεκόταν και ο Ακης Τσοχατζόπουλος, που λίγα χρόνια αργότερα (το 2012) βρέθηκε στη φυλακή. Παρά τις όποιες προσπάθειες οι κομματικές επιδιώξεις και σκοπιμότητες της συγκυρίας υπερίσχυαν με αποτέλεσμα από ισχυρό μέσο κοινοβουλευτικού ελέγχου οι εξεταστικές επιτροπές να καθιερωθούν στην κοινή γνώμη ως πεδία άσκησης κομματικών ισορροπιών και πολιτικής εκμετάλλευσης.

Είναι ενδεικτικό ότι στη δημοσκόπηση μόλις το 9% πιστεύει ότι έχει γίνει πρόοδος ως προς την αποτελεσματική διερεύνηση και την απόδοση ευθυνών για τα Τέμπη, ενώ το 1% δηλώνει «έτσι κι έτσι» και το 2% «δεν ξέρει/δεν απαντά». Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι η πολιτική διαστρωμάτωση των αρνητικών ψήφων περιλαμβάνει και εκείνους που κινούνται στα «δεξιά», στοιχείο που επιβεβαιώνει την οριζόντια δυσαρέσκεια που υπάρχει στην κοινωνία και την επιφυλακτικότητα ως προς το αν θα χυθεί άπλετο φως και αν τελικά θα λάμψει η πλήρης αλήθεια. Στο κλίμα καχυποψίας και αμφιβολιών συνετέλεσε και η εξεταστική, η οποία δεν κατόρθωσε να δώσει πειστικές απαντήσεις στα αμείλικτα ερωτήματα που υπάρχουν. Ούτε οι κομματικοί τακτικισμοί όπως αυτοί εκδηλώθηκαν στη συζήτηση επί του πορίσματος στην Ολομέλεια βοήθησαν στο να εμπεδωθεί μια άλλη εικόνα. Ετσι το πλειοψηφικό πόρισμα που εστιάζει στα ανθρώπινα λάθη τα οποία οδήγησαν μέσω της παραβίασης επτά φορές του Γενικού Κανονισμού Κίνησης των σιδηροδρόμων στη σύγκρουση των αμαξοστοιχιών δεν έπεισε την αντιπολίτευση, που επιζητεί την αναζήτηση τυχόν ποινικών ευθυνών των εμπλεκόμενων πολιτικών προσώπων (Καραμανλή – Τριαντόπουλου), αλλά από τη Δικαιοσύνη και όχι από προανακριτική επιτροπή της Βουλής, αν και κατά το Σύνταγμα (άρθρο 86) μόνη αρμόδια να ασκεί διώξεις, προκειμένου να μην «κάψει το χαρτί» αυτό καθώς θεωρεί ότι η πλειοψηφία θα αρνηθεί τη συγκρότησή της «αμνηστεύοντας τους υπαίτιους».

Οι ασκήσεις θεσμικών και πολιτικών ισορροπιών γύρω από την αναζήτηση της αλήθειας για τις αιτίες και τις ευθύνες που οδήγησαν στην εθνική τραγωδία των Τεμπών και οι ατέρμονοι καβγάδες ενισχύουν το κλίμα αμφιβολίας που καταγράφει η δημοσκόπηση της Metron Analysis για το πολιτικό σύστημα. Για αυτό και είναι πολλά αυτά που κάποιοι αναμένουν πλην της ελληνικής Δικαιοσύνης και από τις επιτροπές LIBE (Επιτροπή Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων) και TRAN (Επιτροπή Μεταφορών) του Ευρωκοινοβουλίου, οι οποίες σε συνέχεια της παρουσίας της Μαρίας Καρυστιανού εκ μέρους του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών στην Επιτροπή Αναφορών του Νομοθετικού Σώματος της ΕΕ θα επιχειρήσουν να φωτίσουν από την πλευρά τους την τραγωδία που στοιχειώνει τις οικογένειες των θυμάτων και την κοινωνία.