Ποιoς θα υπερασπιστεί τους πιο αδύναμους

Η πρόταση της εισαγγελέα στη «δίκη της 12χρονης», όπως είναι γνωστή, να κηρυχθεί αθώος για τις κατηγορίες του βιασμού και της μαστροπείας ο βασικός κατηγορούμενος προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην κοινή γνώμη. Προκύπτει εκ νέου το ζήτημα του ρόλου της Δικαιοσύνης αλλά και η συζήτηση περί απόπειρας συγκάλυψης λόγω της δημόσιων εμφανίσεων του κατηγορουμένου με κομματικά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας.

Πέρα από τη λογική κοινωνική αντίδραση υπάρχουν συγκεκριμένα ζητήματα τα οποία προκύπτουν από την εισαγγελική πρόταση. Αβίαστα προκύπτει το θέμα της συναίνεσης αφού νομικοί που γνωρίζουν το θέμα λένε ότι στις περιπτώσεις εμπορίας ανθρώπων η συναίνεση δεν λαμβάνεται υπόψη. Δηλαδή όταν υπάρχει θύμα εμπορίας δεν τίθεται ζήτημα συναίνεσης, πόσω μάλλον όταν το θύμα είναι ανήλικο. Στην ίδια λογική προφανώς και υπάρχει βιασμός και είναι εξοργιστικό να αμφισβητεί η εισαγγελέας το έγκλημα αυτό. Υπάρχει επομένως ένα σοβαρό ερώτημα για την εισαγγελέα σε σχέση με την «άνεση» που αισθάνθηκε να προτείνει την αθώωση με ένα εντελώς αβάσιμο και προκλητικό σκεπτικό.

Η δίκη έγινε «κεκλεισμένων των θυρών» για την προστασία του ανήλικου κοριτσιού και σωστά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να γίνει σεβαστό το δικαίωμα της δημοσιότητας.

Δυστυχώς έχουμε να κάνουμε με ένα συντηρητικό σύστημα, το οποίο αγνοεί συστηματικά το συμφέρον του θύματος και το οδηγεί σε εκ νέου θυματοποίηση. Αυτή η προσέγγιση οδηγεί και τον πιο καλοπροαίρετο παρατηρητή σε δεύτερες σκέψεις.

Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης είναι θεμελιώδης πυλώνας της θεσμικής λειτουργίας της δημοκρατίας και γι’ αυτό πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις διαπιστώσεις μας. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση έχουμε να κάνουμε με μια πρόταση που δεν λαμβάνει υπόψη της το κατηγορητήριο και αντιστρέφει τους όρους της διαδικασίας εξόφθαλμα.

Εχει ειπωθεί πολλές φορές ότι η Δικαιοσύνη είναι δυσλειτουργική στη χώρα λόγω έλλειψης προσωπικού και πόρων αλλά και λόγω εμπλοκής της εκτελεστικής εξουσίας και της Εκκλησίας. Η επιλογή των ανώτατων δικαστικών είναι ένα από τα θέματα που αναδεικνύουν σε όλες τις παρατηρήσεις τους για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ας μου επιτραπεί να μη σχολιάσω τον ρόλο της Εκκλησίας στο συγκεκριμένο ζήτημα γιατί είναι μια ντροπιαστική πραγματικότητα για την Ελλάδα.

Εχουμε να κάνουμε λοιπόν με ένα σύστημα που μοιάζει να έχει μείνει πίσω σε σχέση με τις κοινωνικές αλλαγές, οχυρωμένο σε πολύ συντηρητικές προσεγγίσεις, το οποίο εκπέμπει φόβο και έλλειψη θάρρους. Κυρίως όμως δεν δείχνει ικανό να υπερασπιστεί τους πιο αδύναμους, οι οποίοι προσφεύγουν σε αυτή για προστασία.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εισαγγελική πρόταση προκαλεί αντιδράσεις και δεν θα είναι η τελευταία, αλλά εδώ είναι θεωρώ σαφές ότι έχουμε να κάνουμε με μια πρόταση η οποία αγνοεί το νομικό πλαίσιο και παρουσιάζει μια εναλλακτική εκτός πλαισίου θεωρία.

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης είναι μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου