Ο «βιασμός» της Δικαιοσύνης

Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας και τις ανταποδοτικές θεωρίες για την ποινή, η τελευταία λειτουργεί ως μέσο επίσημης έκφρασης αποδοκιμασίας από το Κράτος, διά λογαριασμό των λοιπών πολιτών, με τη σκληρή μεταχείριση (hard treatment) του εγκληματία που ενσωματώνεται στην ποινή για την τελεσθείσα πράξη, ώστε να καθιστά «τιμωρία» την κύρωση. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η ποινή δικαιολογείται λόγω της ενοχής του δράστη, με περαιτέρω αποτέλεσμα την απαιτούμενη βαρύτερη ποσότητα μομφής, και άρα βαρύτερη ποινή, για τις πράξεις που ενσωματώνουν βαρύτερη ενοχή.

Αντίθετα: Τη γενική – αφηρημένη όψη της ποινής τη συναντούμε στους ποινικούς νόμους και εξυπηρετεί τη γενική πρόληψη τέλεσης εγκλημάτων. Αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εκ των προτέρων απώθηση των πολιτών από το έγκλημα χάρη στη σταθεροποίηση της συνείδησής τους μακριά από αυτό («παιδαγωγική δράση») και στον εκφοβισμό τους.

Το επικαλούμενο, ωστόσο, συχνά από τον νομοθέτη, «κλίμα ασφαλείας» των πολιτών, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει, ούτε φιλοσοφικά ούτε νομικά, από μόνο του το ύψος της απειλούμενης ποινής. Το μείζον ερώτημα, ωστόσο, που προκύπτει κάθε φορά συνίσταται στο εάν η ποινή είναι δίκαιη και ανάλογη προς το ανυπόφορο μέγεθος της απαξίας που καλείται να αντιμετωπίσει ο νομοθέτης και, κατ’ επέκταση, η κοινωνία.

Η σχετική συζήτηση ξεκίνησε με αφορμή την έξαρση των γενετήσιων εγκλημάτων ιδίως της λεγόμενης εκδικητικής, αλλά και της συνήθους πορνογραφίας, αλλά και της στρατολόγησης ανηλίκων για τη γενετήσια εκμετάλλευσή τους, συχνά και με την τέλεση βιασμού.

Ο ομαδικός βιασμός, πάντως, δεν είναι απλά ένα συνηθισμένο έγκλημα βίας. Αφήνει το «αποτύπωμα» καταρράκωσης του θύματος για πάντα αφενός και αφετέρου φέρει τα χαρακτηριστικά πράξης βασανισμού με την ανηλεή εναλλαγή των δραστών πάνω στο σώμα του, σαν να ήταν μια απλή «συσκευή ηδονισμού». Οταν, μάλιστα, τελείται εναντίον ανηλίκου, ακόμη και αν δεν είναι «ομαδικός», στιγματίζει ψυχικά και αποδιοργανώνει το νεαρό άτομο, στερώντας του, διά της βίας, γενετήσιες επιλογές που είχε πριν από την εις βάρος του πράξη.

Η πράξη του βιασμού στοιχειοθετείται είτε με τη σωματική βία είτε με απειλή σοβαρού και αμέσου κινδύνου κατά της ζωής /σωματικής ακεραιότητας, στρεφομένου κατά του ανηλίκου είτε τρίτου προσώπου, ακόμη και με τη μορφή δημιουργίας εχθρικού «κλίματος» και ελαφρυτέρων απειλών κατά του θύματος, οπότε στοιχειοθετείται η ηπιότερη μορφή βιασμού, κατά το άρθρο 336 παρ. 4 του νέου Ποινικού Κώδικα του 2019. Την κατάφαση των αντίστοιχων πράξεων κλήθηκε να διερευνήσει το Δικαστήριο και στην πρόσφατη υπόθεση της θυματοποίησης της δωδεκάχρονης του Κολωνού, η οποία συγκλόνισε την κοινή γνώμη.

Η διαπιστωθείσα, ωστόσο, μετά την ανακριτική έρευνα, συστηματική και βάρβαρη γενετήσια εκμετάλλευση του 12χρονου κοριτσιού με σκοπό το κέρδος από πληθώρα «πελατών»-δραστών, υπό την οργανωτική εποπτεία συγκεκριμένου προσώπου, που «μύησε» το θύμα στον χώρο των γενετήσιων πράξεων, θεωρήθηκε από την εισαγγελέα της έδρας ότι δεν στοιχειοθετεί καμιά μορφή βιασμού, είτε τη βαρύτερη είτε την ελαφρύτερη.

Ενας αδαής θα ρωτούσε: μήπως το ταλαίπωρο κορίτσι στα 11-12 χρόνια του είχε τη «σαφή βούληση» να ικανοποιήσει σεξουαλικά ορδές αγνώστων σε αυτήν ανδρών; Ουδόλως φαίνεται να απασχόλησε την εισαγγελέα του δικαστηρίου η άσκηση ψυχολογικής ή άλλης πίεσης προς σχηματισμό της βούλησης της 12χρονης.

Αναμένουμε την απόφαση των δικαστών, ώστε ν’ αποφευχθεί η πρόκληση αίσθησης στην κοινή γνώμη ότι προκύπτει ακόμη ένα «κουκούλωμα».

Ο Γιώργος Νούσκαλης είναι επίκουρος καθηγητής Νομικής ΑΠΘ