Πρέπει να επανεξοπλιστεί έτσι κι αλλιώς

Ο στόχος του επανεξοπλισμού της Ευρώπης είναι αξιέπαινος – όχι, όμως, και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται για να τον στηρίξουν. Οσο διάστημα συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, υφίσταται πραγματικός κίνδυνος ΝΑΤΟ και Ρωσία να εμπλακούν σε πόλεμο ως συνέπεια μιας ακούσιας σύγκρουσης. Ωστόσο, οι πιθανότητες κάτι τέτοιο να συμβεί εξαιτίας μιας προμελετημένης ρωσικής εισβολής σε ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ είναι ελάχιστες.

Η Ρωσία, απλούστατα, δεν συνιστά σοβαρή απειλή όσον αφορά την εξαπόλυση μιας συμβατικής επίθεσης εκ μέρους της στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει πει επανειλημμένως – με πιο πρόσφατη περίπτωση τη συνέντευξή του στον Τάκερ Κάρλσον – ότι η Ρωσία δεν έχει πρόθεση ούτε συμφέρον να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ, εκτός και αν το ΝΑΤΟ επιτεθεί στη Ρωσία. Για μια σειρά αντικειμενικούς λόγους, σε αυτό τουλάχιστον μπορούμε να τον πιστέψουμε.

Αν, λοιπόν, αφαιρέσουμε από την εξίσωση την απειλή μιας ρωσικής εισβολής, τότε θα διαπιστώσουμε πως το πραγματικό επιχείρημα για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης είναι σχεδόν το διαμετρικά αντίθετο: Οτι είναι αναγκαίο να υπάρξει ειρήνη με τη Ρωσία. Κι αυτό, διότι μόνο μια Ευρώπη που έχει αυτοπεποίθηση αναφορικά με την ικανότητά της να προστατεύσει τον εαυτό της είναι σε θέση να σπάσει τον φαύλο κύκλο, ο οποίος τη θέλει να φοβάται απεγνωσμένα μήπως οι ΗΠΑ πάψουν να εγγυώνται την ασφάλειά της και, γι’ αυτό, στηρίζει τις πολιτικές εκείνες των ΗΠΑ οι οποίες προκαλούν σοβαρή ζημιά στην ασφάλειά της. Παράλληλα, βεβαίως, είναι προφανές από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και των υποστηρικτών του ότι η στρατιωτική δέσμευση των ΗΠΑ προς την Ευρώπη δεν μπορεί, πρακτικά, να θεωρείται δεδομένη μακροπρόθεσμα.

Στην περίπτωση που οι ευρωπαϊκές χώρες – ή, τουλάχιστον, η Γαλλία και η Γερμανία – ήταν σίγουρες πως έχουν τη δυνατότητα να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους χωρίς τις ΗΠΑ, τότε θα είχαν εκφράσει τη βούληση να μπλοκάρουν τις πιέσεις των ΗΠΑ για διεύρυνση του ΝΑΤΟ και θα είχαν καταβάλει πραγματική προσπάθεια να φτάσουν σε ένα συμβιβασμό με τη Ρωσία για την Ουκρανία. Αυτή η αυτοπεποίθηση να επέτρεπε, επίσης, στην Ευρώπη να διαχωρίσει τη θέση της από την εντεινόμενη αντιπαράθεση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι κάτι τέτοιο θα επέτρεπε στην Ευρώπη να εκφράσει την αντίθεσή της στις καταστροφικές πολιτικές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή, που ενέχουν τον κίνδυνο της επιστροφής της τρομοκρατίας και των εθνοτικών και θρησκευτικών διαμαχών με τις πολυπληθείς και ολοένα αναπτυσσόμενες μουσουλμανικές μειονότητες της Ευρώπης.

Κατά συνέπεια, δεδομένης της απουσίας μιας άμεσης ρωσικής απειλής, η Ευρώπη έχει τον χρόνο να υλοποιήσει ένα μετρημένο πρόγραμμα για τον επανεξοπλισμό της. Κάτι τέτοιο θα έπρεπε να περιλαμβάνει περιορισμένες αυξήσεις στις στρατιωτικές δαπάνες αλλά, κάτι που είναι πολύ πιο σημαντικό, την ενιαία και συντονισμένη παραγωγή πολεμικού υλικού, την ενοποίηση των στρατιωτικών δυνάμεων και την ανάπτυξή τους στην ανατολική Ευρώπη, έτσι ώστε να δοθούν εγγυήσεις στα κράτη-μέλη της ΕΕ που βρίσκονται εκεί. Αυτού του τύπου ο επανεξοπλισμός θα αποδειχθεί, ωστόσο, ανώφελος εάν δεν διαμορφώσει και τη βάση για μια στρατηγική αυτονομία και για την υπεράσπιση των πραγματικών συμφερόντων και της πραγματικής ασφάλειας της Ευρώπης.