Η ψυχανάλυση της μετακόμισης

Δεν έχω κάνει ψυχανάλυση και φαίνεται. Φοβάµαι. Οµως έχω στην πλάτη αρκετές µετακοµίσεις. Και τώρα σκέφτοµαι ότι η µετακόµιση και η ψυχανάλυση είναι δύο καταστάσεις µε πολλά κοινά σηµεία. Αυτές τις µέρες βρίσκοµαι µπροστά σε µία νέα µετακόµιση. Οπως ακριβώς ο άνθρωπος που ετοιµάζεται να ξαπλώσει στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή. Η διαδικασία και στις δύο περιπτώσεις δεν είναι εύκολη. Πρέπει να βγάλεις όσα έχεις. Να ξαναδείς αυτά που ξέχασες. Να αναµετρηθείς µε όσα κουβαλάς για χρόνια µέσα σου ή στις ντουλάπες σου. Να πετάξεις, να ξεφορτωθείς πράγµατα από την ψυχή και τα συρτάρια. Να δοκιµάσεις καινούργιες διευθετήσεις, συχνά µε κόστος. Και να διδάξεις στον εαυτό σου καινούργια πράγµατα. Ολα αυτά είναι πολύ δύσκολα. Το πιο βαρύ είναι η εκκαθάριση. Να πετάξεις ρούχα, αντικείµενα, µνήµες. Σκάβεις µέσα στην ντουλάπα και βρίσκεις µπλούζες και πουκάµισα που έχεις χρόνια να φορέσεις. Ωστόσο τα έχεις κρατήσει. Ανοίγεις συρτάρια. Και κούτες που έµειναν ανέγγιχτες από την προηγούµενη µετακίνηση. Βρίσκεις το κουτί µε τα προσωπικά ενθυµήµατα. Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα. Εχεις κρατήσει πράγµατα από το παρελθόν τα οποία σήµερα δεν σου λένε απολύτως τίποτα. Ακόµα χειρότερα, δεν πρόκειται να λένε κάτι σε αυτούς που θα τα παραλάβουν όταν εσύ βαδίζεις τη µακαρία οδό. Το πιθανότερο είναι ότι τα περισσότερα θα πεταχτούν σε κάποιον κάδο ανακύκλωσης. Τι αξία θα έχουν µία φωτογραφία που απεικονίζει αγνώστους, φύλλα παλιών εφηµερίδων, γράµµατα και σηµειώµατα που γράφτηκαν πριν από δεκαετίες; Εσύ θα γίνεις χώµα ή στάχτη και αυτά ανακυκλώσιµος χαρτοπολτός. Οµως δεν τα πετάς γιατί αντιστοιχούν στο παρελθόν σου, είναι πιστοποιητικά ζωής, φορείς αναµνήσεων που, ακόµα και αν έχουν ξεφτίσει ή είναι πλέον αδιάφορες, αισθάνεσαι ότι οφείλεις να τιµήσεις. Σας λέω, η µετακόµιση δεν είναι µόνο φριχτή ταλαιπωρία και τρελά έξοδα. Είναι πρωτίστως µία ψυχική δοκιµασία.

Βλέπεις το σπίτι να συµπιέζεται και να χωράει σε κούτες και µεγάλες µαύρες σακούλες, από αυτές που µεταφέρουν µπάζα. Τα κάδρα κατεβαίνουν από τους τοίχους και αποκαλύπτονται τα σηµάδια µε το περίγραµµά τους. Αποκαθηλώνεις τις κουρτίνες. Αναρωτιέσαι για ποιο λόγο έχεις ακόµα αυτά τα φλιτζάνια και ένα σερβίτσιο που δεν χρησιµοποίησες ποτέ. Ανακαλύπτεις ότι τα παπούτσια σου είναι περισσότερα από αυτά που νόµιζες. Η µετακόµιση σε διδάσκει ότι µπορείς να ζήσεις µε πολύ λιγότερα πράγµατα από αυτά που έχεις. Και σου θυµίζει ότι στην πραγµατικότητα δεν είσαι εσύ που κατέχεις τόσα ρούχα και αντικείµενα. Είναι αυτά που κατέχουν εσένα. Διαλέγεις σπίτι µε προδιαγραφές που επιτρέπουν τη βέλτιστη υποδοχή των επίπλων και των ρούχων σου. Δεν σε απασχολεί τόσο το πού θα κοιµηθείς, όσο το πού θα βάλεις τον µπουφέ και τη βιβλιοθήκη. Και δεν µπορείς ποτέ να απελευθερωθείς από όλα αυτά που έχεις. Να τα δώσεις στον παλιατζή, να τα διαολοστείλεις, να κρατήσεις µόνο αυτά που είναι απαραίτητα. Θα βάλεις στην κούτα ακόµα και εκείνο το άθλιο µπιµπελό που δεν γνωρίζεις ούτε πώς το απέκτησες, ούτε γιατί το έχεις. Και φτάνει η στιγµή, λίγο πριν απ’ τη µετακόµιση, που στέκεσαι όρθιος ανάµεσα σε κούτες. Είσαι το µοναδικό κοµµάτι της ζωής σου που δεν έχει συσκευαστεί και σφραγιστεί µε καφέ ταινία. Εννοείται ότι, αν δεν είσαι µεθοδικός, τα χάνεις, απελπίζεσαι. Τα πράγµατά σου, αυτά για τα οποία ξόδεψες λεφτά, είναι η καµπούρα στην πλάτη σου. Θα τα κουβαλάς για πάντα επειδή το µόνο που δέχεσαι να αποχωριστείς είναι εκείνο το σκισµένο µπλουζάκι. Και φτάνει η στιγµή που το συνεργείο µπουκάρει στο σπίτι. Στα γρήγορα γιατί έχουν και άλλη µετακόµιση στη συνέχεια. Το φορτηγό έχει κλείσει τον δρόµο, το ανυψωτικό κατεβάζει τα πράγµατα, ένας εργάτης σιγοµουρµουρίζει σκυλάδικα. Και λίγο µετά µένεις µέσα στο άδειο σπίτι. Και σχεδόν δεν το αναγνωρίζεις. Δεν το πονάς, είναι ξένο, δεν θέλεις να είσαι εκεί. Γιατί, τελικά, σπίτι είναι το µέρος που βρίσκονται οι άνθρωποι και τα πράγµατά σου.