Επιχείρηση μαζικής στείρωσης στη Γροιλανδία

ΖΟΟΜΜια ομάδα 143 γυναικών από τη Γροιλανδία προσέφυγαν νομικά κατά του κράτους της Δανίας την περασμένη Δευτέρα, ισχυριζόμενες ότι τους είχε τοποθετηθεί ένα ενδομήτριο σπείρωμα χωρίς τη συναίνεσή τους ή χωρίς να το γνωρίζουν καν. Η ομάδα απαιτεί ένα ποσό της τάξης των 43 εκατ. κορωνών (σχεδόν 6 εκατ. ευρώ) ως αποζημίωση για κάτι που περιγράφουν ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.

Ορισμένες από τις γυναίκες ήταν μόλις 12 ετών όταν, όπως καταγγέλλουν, τους τοποθετήθηκε το σπείρωμα από δανούς γιατρούς, στο πλαίσιο της προσπάθειας να μειωθεί ο πληθυσμός της Γροιλανδίας. Εκτιμάται δε ότι η επιχείρηση αυτή περιέλαβε περίπου 4.500 γυναίκες και κορίτσια την περίοδο ανάμεσα στο 1966 και το 1970.

Ετσι, τον περασμένο Οκτώβριο, 67 γυναίκες εμφανίστηκαν δημοσίως για να απαιτήσουν αποζημίωση από το κράτος, απειλώντας το με αγωγές, όμως η κυβέρνηση δεν ανταποκρίθηκε. Από τότε μέχρι σήμερα, ο αριθμός των γυναικών -καθεμία από τις οποίες ζητά 300.000 κορώνες- έχει υπερδιπλασιαστεί.

Η Νάγια Λίμπερτ, η πρώτη που εμφανίστηκε δημοσίως για να δηλώσει πως της είχε τοποθετηθεί σπείρωμα στη διάρκεια μιας εξέτασης σε κρατική δομή ενόσω ήταν έφηβη, χωρίς να δώσει τη συγκατάθεσή της, κατηγορεί μάλιστα το κράτος για συντονισμένη επιχείρηση στείρωσης. Οπως τόνισε, παρά την «παρελκυστική τακτική» της κυβέρνησης, οι γυναίκες -η μεγαλύτερη από τις οποίες είναι σήμερα 80 ετών- δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. «Οσο ζούμε, θέλουμε να ανακτήσουμε τον αυτοσεβασμό μας και τον σεβασμό για τις μήτρες μας. Δεν υπάρχει κυβέρνηση που να έχει το δικαίωμα να αποφασίσει αν θα αποκτήσουμε παιδιά ή όχι», τόνισε.

Οπως είχε πει τον Οκτώβριο, αν και η ίδια κατάφερε να αποκτήσει παιδί στα 35 της, αφού αντιμετώπισε μεγάλη δυσκολία να μείνει έγκυος, αρκετές από τις γυναίκες διαπίστωσαν στην πορεία πως ήταν αδύνατο να δουν τα ωάριά τους να γονιμοποιούνται. «Ηταν σαν να στειρώνονταν τα κορίτσια εξαρχής», υπογράμμισε η Λίμπερτ, που είναι ψυχολόγος και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών. Οπως ανέφερε, επίσης, ανάμεσα στις συνέπειες που προκλήθηκαν ήταν πολλές γυναίκες να νιώθουν έντονους πόνους, να παρουσιάζουν εσωτερική αιμορραγία και διαταραχές στην κοιλιακή περιοχή.

Πάντως, παρά το γεγονός ότι η Λίμπερτ έχει κάνει τις καταγγελίες της εδώ και αρκετά χρόνια, χρειάστηκε να περάσει πολύς καιρός προκειμένου το σκάνδαλο να προσελκύσει ευρύτερο ενδιαφέρον στη Δανία.

Αξίζει να σημειωθεί πως η Γροιλανδία, η οποία ήταν αποικία της Δανίας ως το 1953, διαθέτει τη δική της τοπική κυβέρνηση, ταυτόχρονα όμως αποτελεί τμήμα της επικράτειας της Δανίας και αντιπροσωπεύεται με δύο βουλευτές στο Κοινοβούλιό της.

Πέρυσι, το δανικό κράτος και η τοπική κυβέρνηση ξεκίνησαν ανεξάρτητη έρευνα για την παραπάνω υπόθεση, καθώς και άλλες πρακτικές που είχαν στόχο την αποτροπή των γεννήσεων και εφαρμόστηκαν στη Γροιλανδία στο διάστημα 1960-1991, όταν η αυτόνομη περιοχή απέκτησε πάλι την ευθύνη του τομέα υγείας της. Ομως, τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής δεν αναμένονται πριν από τον Μάιο του 2025.

Το υπουργείο Εσωτερικών και Υγείας της Δανίας ανέφερε ότι «αναμένει να λάβει και να μελετήσει την αγωγή». Η επικεφαλής του, Σόφι Λόχντε, δήλωσε από την πλευρά της: «Πρόκειται για μια τραγική υπόθεση και οφείλουμε να φτάσουμε ως το τέλος αναφορικά με τα όσα συνέβησαν».