Τα σημάδια ότι έχουμε ανεπάρκεια σε βιταμίνη Β12

Τα χαμηλά επίπεδα Β12 μπορεί να προκύψουν λόγω παθήσεων που μειώνουν την αποτελεσματική απορρόφηση της Β12 από το γαστρεντερικό, όπως η κοιλιοκάκη, η νόσος του Crohn ή άλλες ασθένειες του εντέρου. Αντίστοιχα τα χειρουργεία που περιλαμβάνουν γαστρικό bypass μειώνουν σημαντικά την απορρόφηση της Β12 από το στομάχι. Η δυσαπορρόφηση μπορεί επίσης να προκύψει στο πλαίσιο λήψης κάποιων φαρμάκων όπως τα φαρμακευτικά σκευάσματα που αντιμετωπίζουν τη γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση και η μετφορμίνη που χορηγείται για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ. Περίπου 30% των ατόμων ηλικίας άνω των 50 ετών, παρουσιάζουν μέτρια ή σοβαρή έλλειψη βιταμίνης Β12.

Οι αποθήκες του οργανισμού σε βιταμίνη Β12 είναι μεγάλες οπότε απαιτείται μειωμένη πρόσληψη Β12 επί σειρά ετών για να προκύψει ανεπάρκεια. Τα άτομα όμως που είναι χορτοφάγοι ή vegan έχουν κίνδυνο να οδηγηθούν σε έλλειψη Β12 καθώς οι φυτικές τροφές δεν έχουν καθόλου περιεκτικότητα σε Β12 οπότε και πρέπει να φροντίζουν να γίνεται επαρκής πρόσληψη από άλλες τροφές όπως επεξεργασμένα δημητριακά, εμπλουτισμένο ψωμί και δημητριακά. Το μοσχάρι, το κοτόπουλο, τα αβγά και το ψάρι έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε Β12.

Η Β12 είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος, τόσο του περιφερικού (αίσθηση της αφής και της θερμοκρασίας) αλλά και του κεντρικού (εγκεφαλικές λειτουργίες). Για αυτό τον λόγο ένα από τα συμπτώματα της έλλειψης βιταμίνης Β12 είναι το αίσθημα καύσου (βελόνες ή καρφιά) ή τα μουδιάσματα στα πέλματα ή στα χέρια. Ενα άλλο σύμπτωμα που μπορεί να προκύψει από τη βαριά και μακροχρόνια έλλειψη της Β12 αφορά την αδυναμία συγκέντρωσης, διαταραχές μνήμης και κατάθλιψη, ακόμα και ανοϊκή συνδρομή.

Η έλλειψη Β12 μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αναιμία και άρα ωχρότητα δέρματος και αίσθηση κρύου, ιδιαίτερα στα άκρα (χέρια και πόδια). Αλλα συμπτώματα είναι η μυϊκή αδυναμία, η καταβολή, η απώλεια σωματικού βάρους και η ατροφική γλωσσίτιδα.

Τα συμπληρώματα Β12 είναι ασφαλή και για τους ενήλικες συστήνεται η δόση των 2.4 μικρογραμμαρίων την ημέρα. Ανάλογα με τα επίπεδα της Β12 και το υποκείμενο αίτιο μπορεί όμως να χρειαστεί να χορηγηθεί ενδομυϊκά με ενέσεις για ένα διάστημα. Η υπερδοσολογία Β12 μπορεί να έχει παρενέργειες όπως ζάλη και ναυτία.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ