Το νόημα της συνάντησης των τριών

Πολλά σχόλια έγιναν για την προχθεσινή εκδήλωση τριών πολιτικών που ανήκουν σε διαφορετικά κόμματα, της Εφης Αχτσιόγλου (από τη Νέα Αριστερά), του Διονύση Τεμπονέρα (από τον ΣΥΡΙΖΑ) και του Μανώλη Χριστοδουλάκη (από το ΠαΣοΚ). Κατά τη γνώμη μου το κύριο νόημα που η εκδήλωση των τριών πολιτικών εξέπεμψε αντικειμενικά (γιατί δεν μπορώ να μιλήσω για το ποιες ήταν οι προθέσεις τους) συνίσταται πρωτίστως στην ύπαρξη προθυμίας και διάθεσης για συνεργασία σε διάφορα θέματα (ή και συνολικότερα) παρά τις ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές μεταξύ τους. Δεν προέκυψε εξάλλου ίχνος διάθεσης για συγχώνευση ή προετοιμασία συγχώνευσης των κομμάτων. Τούτο το διαπιστώνει κανείς εύκολα από τις ομιλίες τους, στις οποίες ανέδειξαν τις μεταξύ τους διαφορές, εμμένοντας σε αυτές και μη διστάζοντας να ασκήσουν και κριτική (άμεση ή έμμεση) στα κόμματα ή στην πολιτική στάση των συνομιλητών τους. Η εκδήλωση δηλαδή εξέφραζε ένα πνεύμα συνεργασίας, με δεδομένες τις πολιτικές διαφορές τους.

Από ένα τέτοιο πνεύμα έχει ανάγκη η πολιτική μας ζωή. Γιατί επικρατεί ο φανατισμός με συνεχή όξυνση των παθών σε βάρος του ομαλού πολιτικού βίου. Το πνεύμα συνεργασίας, όταν συνοδεύεται από σύγκλιση απόψεων, μπορεί να οδηγήσει σε κυβερνήσεις συνεργασίας, όπως συμβαίνει στις περισσότερες (και κατά τούτο δημοκρατικότερες) ευρωπαϊκές χώρες, που διαψεύδουν και τον ισχυρισμό της δήθεν κυβερνητικής αστάθειας. Το πνεύμα συνεργασίας εξοβελίζεται στα δικομματικά συστήματα, στα οποία, αντίθετα, επικρατούν οξύτητα, πάθη, φανατισμοί (βλ. π.χ. τη σημερινή πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ). Η συνεργασία δεν σημαίνει φυσικά εγκατάλειψη της ιδιαίτερης ταυτότητας του κάθε συνεργαζόμενου κόμματος. Σημαίνει απλώς ότι δεν διεκδικείται μονοπώληση της εξουσίας (η οποία, εκτός των άλλων, οδηγεί σε αυταρχικές συμπεριφορές). Η καλλιέργεια πνεύματος συνεργασίας είναι επιπλέον και έκφραση δημοκρατικού ήθους και πολιτικού πολιτισμού.

Για όλους αυτούς τους λόγους θεωρώ ότι το μήνυμα που εξέπεμψε η προχθεσινή εκδήλωση είναι εξαιρετικά θετικό. Εύχομαι, το πνεύμα συνεργασίας να συνεχισθεί και να γενικευθεί.

Ο Μιχάλης Σταθόπουλος είναι ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην υπουργός.