Gen Z Vs ΝΔ {LF}ή Gen Z + ΝΔ?

Η κυβέρνηση φέρνει στη διαβούλευση έναν νόμο που θα επιτρέπει την ίδρυση πανεπιστημίων πέραν των δημοσίων. Τα πανεπιστήμια κλείνουν μαζικά (από αμφισβητούμενης αντιπροσωπευτικότητας συνελεύσεις), πολλές πορείες διαμαρτυρίας προγραμματίζονται και οι εξετάσεις είτε αναβάλλονται είτε πραγματοποιούνται διαδικτυακά. Πρόκειται για μια μάχη της «Δεξιάς» απέναντι στη «ριζοσπαστικοποιημένη» γενιά Ζ ή και «ριζοσπαστικοποίησης» αυτής σύμφωνα με την κλασική αριστερή ανάλυση;

Ας δούμε μερικά νούμερα:

Η ΝΔ ήταν πρώτη στις εκλογές Μαΐου – Ιουνίου στη γενιά αυτή, το 61% της οποίας (Metron Analysis, 2024) είναι κατά της λειτουργίας ξένων πανεπιστημίων. Στους φοιτητές το ποσοστό φτάνει στο 70% (υπέρ 31% και 26% αντίστοιχα). Δεν υπάρχει λοιπόν αμφιβολία για την άποψη της γενιάς αυτής πάνω στο ζήτημα. Υπάρχει όμως ένα ερώτημα ακόμα ποιο σημαντικό από αυτό. Πόσο σημαντικό είναι το θέμα για αυτή τη γενιά;

Εδώ τα πράγματα γίνονται λίγο πιο πολύπλοκα και μερικές φορές αντιφατικά. Η γενιά αυτή (μαζί με τους millennials, δηλαδή από τα 17 ως περίπου τα 40) έχουν μετατοπιστεί κοινωνικά και πολιτικά. Αν τους συγκρίνουμε με τους συνομήλικούς τους πριν από μια 15ετία, είναι πιο αισιόδοξοι για το μέλλον τους (από 25% σε 52%), ενώ έχει μετατοπιστεί θετικότερα και η θεώρησή τους για την ΕΕ και τους δυτικούς θεσμούς. Ταυτόχρονα όμως είναι εξαιρετικά προβληματισμένοι, με την ανησυχία / ανασφάλεια να είναι τα συναισθήματα που οι ίδιοι περιγράφουν ως πλησιέστερα (Kapa Research, 2023), ενώ ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για κοινωνικά θέματα και δικαιώματα. Ενώ όμως στην ηλικιακή ομάδα 17-24 υπάρχει η ισχυρότερη υποστήριξη του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών με περίπου 68% (Ετερον, 2023), το 17% της ίδιας γενιάς θεωρεί ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου δικαιολογείται η έμφυλη βία (action aid 2023). Με λίγα λόγια είναι οι κατεξοχήν εκπρόσωποι μιας «ρευστής κοινωνίας».

Οπότε τι σημαίνουν όλα αυτά σε πολιτικό επίπεδο για τη σχέση ΝΔ και νέων; Η γενιά Ζ, αυτοί δηλαδή που κατεβαίνουν σήμερα στις διαδηλώσεις, παραμένει εν πολλοίς πολιτικά αχαρτογράφητη και εξαιρετικά ευέλικτη στις πολιτικές πεποιθήσεις. Οι παλιές διαχωριστικές γραμμές Αριστεράς – Δεξιάς τούς μοιάζουν ξεπερασμένες και προσδιορίζονται ταυτοτικά και πολιτικά από πολλαπλούς παράγοντες. Θέλουν αποτελεσματικότητα, δεν καταλαβαίνουν τις ιδεοληψίες στην εποχή της ταχύτητας, τους απασχολεί η κλιματική αλλαγή, ζητούν περισσότερη ασφάλεια, μεγαλύτερη ευελιξία στην εργασία και ποιότητα ζωής, αναζητούν να προσδιορίσουν τη σεξουαλική τους ταυτότητα ή νέους ρόλους. Παραμένουν όμως στα παιδικά τους δωμάτια αφού δεν μπορούν να συντηρήσουν δικό τους σπίτι.

Θα διαρρήξει λοιπόν η ΝΔ, δηλαδή ο Κ. Μητσοτάκης, τη σχέση της με αυτήν τη γενιά;  Δύσκολο να το βεβαιώσει κανείς όσο ο Πρωθυπουργός ξεδιπλώνει τη στρατηγική του με έναν ανοιχτό και σύγχρονο τρόπο, περιγράφει μια πιο ανεκτική και μετριοπαθή κοινωνία, είναι πιο κοντά στην ψηφιακή πραγματικότητα και τον τρόπο που αυτή διαμορφώνει τον κόσμο. Το TikTokοκ του Μητσοτάκη διαμορφώνει σχέσεις μαζί τους ίσως πιο ισχυρές από όλες τις φετινές διαδηλώσεις. Δυστυχώς ή ευτυχώς.

Οσο εξακολουθούν να παραμένουν τα προβλήματα της αποτελεσματικότητας  αλλά και της αδυναμίας συγκρότησης μιας πειστικής εναλλακτικής κυβερνητικής λύσης απαραίτητης για την ισορροπία της κοινωνίας, τότε η υπόθεση των κινητοποιήσεων μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι διαφορετικό, στο πρόπλασμα αναζήτησης μια διαφορετικής πολιτικής πρότασης που δεν θα είναι επικίνδυνη για τη Νέα Δημοκρατία αλλά για τη δημοκρατία γενικά. Ας έχουμε εξάλλου στο μυαλό μας πως στο τέλος της μέρας το μεγάλο τους πρόβλημα δεν είναι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια αλλά ο φόβος μια ζωής χαμένης.

Η Αθηνά Δρέττα είναι πρόεδρος του «The Catalyst» και ο Πάνος Μανωλάκος είναι κοινωνιολόγος