Νέα δεδομένα για το πολλαπλό μυέλωμα

Το πολλαπλούν μυέλωμα είναι η δεύτερη σε συχνότητα αιματολογική κακοήθεια, η επίπτωση της οποίας παρουσιάζει σταθερή αύξηση. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στη θεραπευτική αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος με πολλούς συνδυασμούς φαρμάκων και αξιοσημείωτη βελτίωση της συνολικής επιβίωσης. Αρκετοί ασθενείς επιτυγχάνουν πλήρη ανταπόκριση στην αρχική θεραπευτική αγωγή, η οποία διατηρείται για πολλά έτη. Σε άλλους ασθενείς, διαπιστώνεται υποτροπή της νόσου και λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή 2^ης γραμμής. Το υποτροπιάζον πολλαπλούν μυέλωμα μετά από πολλαπλές γραμμές θεραπείας αποτελεί πραγματική πρόκληση.

Τον τελευταίο χρόνο, νεότερες ανοσοθεραπείες όπως τα Τ-λεμφοκύτταρα που φέρουν χιμαιρικό αντιγονικό υποδοχέα (chimeric antigen receptor – CAR) και τα αμφι-ειδικά (bispecific) αντισώματα έρχονται να προστεθούν στις θεραπευτικές επιλογές που έχουμε για τους ασθενείς. Το 2021 έλαβε έγκριση η πρώτη θεραπεία CAR T-cell στο πολλαπλούν μυέλωμα. Το idecabtagene vicleucel εγκρίθηκε για τη θεραπευτική αγωγή ασθενών με υποτροπιάζον και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας συμπεριλαμβανομένου ενός ανοσοτροποποιητικού παράγοντα, ενός αναστολέα πρωτεασώματος και ενός αντι-CD38 μονοκλωνικού αντισώματος, και οι οποίοι έχουν εμφανίσει επιδείνωση της νόσου στην πιο πρόσφατη γραμμή θεραπείας. Η θεραπευτική αγωγή απαιτεί νοσηλεία σε εξειδικευμένα κέντρα με αντίστοιχες υποδομές και οι κυριότερες παρενέργειες της θεραπευτικής αγωγής είναι το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών, νευρολογική τοξικότητα, αιματολογική τοξικότητα και λοιμώξεις που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή.

Πρόσφατα, έλαβαν έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) δύο νέες μορφές ανοσοθεραπείας (talquetamab, elranatamab). Πρόκειται για δύο αμφι-ειδικά αντισώματα για τη θεραπεία ασθενών με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα. Τα αντισώματα αυτά ονομάζονται αμφι-ειδικά καθώς προσδένονται αφενός με τα Τ-λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και αφετέρου με τα κύτταρα του πολλαπλού μυελώματος.

Τα δύο νέα αμφι-ειδικά αντισώματα προστίθενται στη θεραπευτική φαρέτρα, επιπλέον του ήδη εγκεκριμένου αμφι-ειδικού αντισώματος teclistamab, το οποίο ενδείκνυται για ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας. Τα αμφι-ειδικά αντισώματα έχουν ειδικό προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών και γι΄ αυτό η χορήγησή τους και η παρακολούθηση των ασθενών θα πρέπει να πραγματοποιούνται σε εξειδικευμένα κέντρα. Φυσικά, η μελλοντική επικύρωση της πλήρης έγκρισης αυτών των φαρμάκων εναπόκειται στην επαλήθευση του κλινικού τους οφέλους σε επιβεβαιωτικές κλινικές δοκιμές.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας -Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ