Ποδόσφαιρο, ώρα μηδέν

Η κυβέρνηση έθεσε σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου με το οποίο επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα φαινόμενα βίας που μαστίζουν το ελληνικό ποδόσφαιρο. Είναι η πολλοστή νομοθετική παρέμβαση, τα τελευταία είκοσι χρόνια, με την οποία επιδιώκεται η αντιμετώπιση της οπαδικής βίας. Μόλις πριν από δύο χρόνια η κυβέρνηση, στην προηγούμενη θητεία της, είχε ψηφίσει ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο που αποδείχτηκε αναποτελεσματικό και ανεφάρμοστο στην πράξη, όπως η ίδια παραδέχτηκε. Ολες οι προηγούμενες κυβερνήσεις, αλλά και η σημερινή, αρνούνται ή αδυνατούν να αντιληφθούν ότι η οπαδική βία δεν είναι πρωτογενές φαινόμενο που αντιμετωπίζεται αυτοτελώς. Είναι δευτερογενές και απότοκο της βαθιάς και χρόνιας κρίσης, διαφθοράς και αναξιοπιστίας που μαστίζουν το ελληνικό ποδόσφαιρο.

Το μείζον πρόβλημα είναι δομικό. Η ΕΠΟ, το θεσμικό όργανο που διοικεί το ελληνικό ποδόσφαιρο, αντί να υπηρετεί την προαγωγή του ποδοσφαίρου, «προάγει» εκάστοτε τα συμφέροντα μιας από τις μεγάλες και ανταγωνιστικές ΠΑΕ που επιτυγχάνει τον προσεταιρισμό της διοίκησής της, μέσω διαβλητής εκλογικής διαδικασίας και μέσω αυτής τον επηρεασμό της διαιτησίας. Δημιουργήθηκε έτσι η διαβόητη «παράγκα» που δηλητηριάζει το ποδόσφαιρο, εδώ και πολλά χρόνια. Το αποτέλεσμα είναι η διάχυτη βεβαιότητα, κι όχι απλώς καχυποψία ότι το πρωτάθλημα διεξάγεται με «σημαδεμένη» τράπουλα, «στημένη» διαιτησία.

Οι πρόεδροι των δύο μεγαλύτερων ΠΑΕ έχουν καταγγείλει τη διαφθορά ως κυρίαρχο πρόβλημα της ποδοσφαιρικής πραγματικότητας. Εκκρεμεί δικαστική διερεύνηση καταγγελίας διεθνούς ποδοσφαιρικού οργάνου για «στημένους» ποδοσφαιρικούς αγώνες. Ο αρχηγός της εθνικής ομάδας που κατέκτησε το EURO το 2004 και ευρωβουλευτής της ΝΔ παραιτήθηκε, λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας της ΕΠΟ. Το ποδόσφαιρο διοικείται από κατ’ επάγγελμα ποδοσφαιρικούς παράγοντες που ζουν «από» το ποδόσφαιρο και όχι «για» το ποδόσφαιρο. Αποτέλεσμα είναι η συνεχής απαξίωση του ελληνικού ποδοσφαίρου διεθνώς, ο αφελληνισμός του και η τριτοκοσμική εικόνα των περισσότερων γηπέδων.

Οι διεθνείς ποδοσφαιρικές αρχές FIFA και UEFA, έχουν καταθέσει μετά από αίτημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, το 2022, σχέδιο «ολιστικής μεταρρύθμισης του θεσμικού πλαισίου του ελληνικού ποδοσφαίρου». Η εφαρμογή του προσκρούει στην άρνηση της ΕΠΟ να το αποδεχθεί, επικαλούμενη το «αυτοδιοίκητο».

Η ευθύνη όμως για την εξυγίανση του ελληνικού ποδοσφαίρου ανήκει στην κυβέρνηση κι όχι στους επαγγελματίες ποδοσφαιρικούς παράγοντες. Ακόμη και με τίμημα την έξοδο των ελληνικών ομάδων από τις διεθνείς διοργανώσεις. Η Μάργκαρετ Θάτσερ έμεινε στην ιστορία περισσότερο για την εξυγίανση του αγγλικού ποδοσφαίρου, αποκλείοντας τις αγγλικές ομάδες για μια πενταετία από τις διεθνείς διοργανώσεις, παρά για τις πολιτικές που εφάρμοσε.

Υπάρχει το προηγούμενο του ελληνικού μπάσκετ. Επικρατούσαν και στον χώρο αυτό παρόμοιες συνθήκες με αυτές του ποδοσφαίρου υποχρεώνοντας τη μία από τις δύο μεγάλες ομάδες να αποχωρήσει από το πρωτάθλημα. Είναι η ίδια κυβέρνηση που πέτυχε, αλλάζοντας το θεσμικό πλαίσιο της ΕΟΚ, αντίστοιχης της ΕΠΟ, να εξυγιάνει το ελληνικό μπάσκετ. Με τη νέα εκλογική διαδικασία εξελέγη πρόεδρος της ΕΟΚ παράγοντας με αποκλειστικό στόχο την προαγωγή του αθλήματος. Απεδείχθη ότι η επικράτηση πνεύματος υγιούς ανταγωνισμού στον αθλητισμό είναι εφικτή. Αρκεί να το θελήσουν Πολιτεία και αθλητικοί παράγοντες.

Είναι αποκαλυπτική η διαφορά συμπεριφοράς παραγόντων και οπαδών στους διεθνείς αγώνες των ελληνικών ομάδων. Η συμπεριφορά και των δύο είναι υποδειγματική. Γιατί εφαρμόζονται με αυστηρότητα οι κανονισμοί FIFA και UEFA. Οι ίδιοι κανονισμοί πρέπει να ισχύσουν και στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Ετσι θα γίνει και πάλι το ποδόσφαιρο γιορτή. Οπως το απολαμβάνουμε από την τηλεόραση σε όλους τους ευρωπαϊκούς αγώνες. Σε έναν ακόμη τομέα η Ελλάδα αποτελεί την ευρωπαϊκή εξαίρεση. Κι αυτό πρέπει να αλλάξει. Η κυβέρνηση πρέπει να τολμήσει. Να συγκρουστεί με τις παθογένειες στον χώρο του ποδοσφαίρου. Οχι μόνο δεν πρόκειται να έχει κανένα πολιτικό κόστος. Αντίθετα, θα προκύψει μόνο όφελος. Για την ίδια, για τον αθλητισμό και την κοινωνία.

Ο Βασίλης Κοντογιαννόπουλος είναι πρώην υπουργός