H εκεχειρία δείχνει ότι κάτι αλλάζει

Η συμφωνία με τη Χαμάς για την απελευθέρωση ορισμένων από τους ισραηλινούς ομήρους σε αντάλλαγμα για μια παύση στις μάχες στη Γάζα αντικατοπτρίζει μια αλλαγή πορείας από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος υιοθέτησε μια αδιάλλακτη στάση από την αρχή της χειρότερης κρίσης ασφαλείας στο Ισραήλ εδώ και 50 χρόνια.

Πιθανώς θα ήταν λάθος να υποστηρίξουμε ότι η συμφωνία αντιπροσωπεύει μια άμβλυνση της θέσης του Νετανιάχου. Από την αρχή ήταν ανένδοτος, θεωρώντας ως πρωταρχικό στόχο του Ισραήλ την εξάλειψη της Χαμάς ως στρατιωτικής και πολιτικής δύναμης στη Γάζα. Φαίνεται προσηλωμένος σε αυτή την προσέγγιση, από την επιτυχία της οποίας εξαρτάται το δικό του πολιτικό μέλλον.

Αλλά ο Νετανιάχου και το πολεμικό του υπουργικό συμβούλιο, το οποίο περιλαμβάνει τον σκληροπυρηνικό υπουργό Αμυνας Γιοάβ Γκάλαντ, δέχονται έντονες πιέσεις από τις οικογένειες των ομήρων, οι οποίες οργάνωσαν μια τεράστια, πενθήμερη πορεία προς την Ιερουσαλήμ την περασμένη εβδομάδα. Ορισμένοι συγγενείς κατηγορούν τον Νετανιάχου ότι αντιμετωπίζει τα αγαπημένα τους πρόσωπα ως δευτερεύον ζήτημα.

Ισραηλινοί σχολιαστές αποδίδουν τη φαινομενική αλλαγή στάσης της κυβέρνησης σε αυτό το αποτελεσματικό λόμπι από συγγενείς, αλλά και στην καθυστερημένη συνειδητοποίηση ότι οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και οι αρχές ασφαλείας έχουν ένα καθήκον απέναντι στους πολίτες του Ισραήλ που υπερβαίνει την καταστροφή της Χαμάς.

Υπήρξε μια αλλαγή στην ισραηλινή πλευρά, έγραψε ο αρθρογράφος της εφημερίδας «Χααρέτζ» Αμος Χαρέλ. «Φαίνεται να προέρχεται κυρίως από τη συνειδητοποίηση του Γκάλαντ και του αρχηγού του γενικού επιτελείου στρατού Χερζλ Χαλέβι, ότι είναι αδύνατο να επικεντρωθούν αποκλειστικά στη στρατιωτική επίθεση στη βόρεια Γάζα. Το αμυντικό κατεστημένο, όντας υπεύθυνο για την τρομερή αποτυχία που οδήγησε στη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, πρέπει να αρχίσει να την επανορθώνει. Και η διόρθωση δεν τελειώνει με την κατάκτηση εδάφους και τη δολοφονία τρομοκρατών. Πρώτα και κύρια, περιλαμβάνει μια προσπάθεια να φέρουν τουλάχιστον τις μητέρες και τα παιδιά που βρίσκονται μεταξύ των ομήρων, πίσω στο σπίτι».

Το πολεμικό υπουργικό συμβούλιο φέρεται να διχάζεται για το θέμα εδώ και εβδομάδες, με τους σκληροπυρηνικούς, συμπεριλαμβανομένου του Νετανιάχου, να είναι πεπεισμένοι ότι η αμείλικτη στρατιωτική πίεση ήταν ο καλύτερος τρόπος για να αποδυναμωθεί η Χαμάς και να πειστεί ο ηγέτης της στη Γάζα, Γιαχία Σινγουάρ, να απελευθερώσει τους αιχμαλώτους. Αλλοι υποστηρίζουν ότι το Ισραήλ πρέπει να πάρει αυτό που μπορεί τώρα, όσο μη ικανοποιητικό κι αν είναι, προτού η διεθνής πίεση να υποχωρήσει στη Γάζα ενταθεί και άλλο.

Η αλλαγή του Νετανιάχου μπορεί να επηρεάστηκε και από τη συνάντησή του με οικογένειες ομήρων, μετά από εβδομάδες κατά τις οποίες αρνείτο να τις συναντήσει. Ο Νετανιάχου και το κόμμα του Λικούντ έχουν χάσει την εμπιστοσύνη των περισσότερων ψηφοφόρων, οι οποίοι τους κατηγορούν για τα λάθη και τον εφησυχασμό της 7ης Οκτωβρίου. Οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι θα έχανε τις εκλογές αν διενεργούνταν τώρα. Οπως πάντα, ο υπολογισμός αναμειγνύεται με τη συμπόνια.

Αν και καλωσορίζουν κάθε κίνηση για τους ομήρους, οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης στο Ισραήλ μπορεί να προσπαθήσουν να αναλύσουν τη μεταβαλλόμενη στάση του Νετανιάχου ως μια περαιτέρω ένδειξη ότι η κρίση του είναι εσφαλμένη και ότι θα πρέπει να αντικατασταθεί ως πρωθυπουργός. Ο Γιαΐρ Λάπιντ, ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης, απαιτεί ήδη την παραίτησή του.

Μια συμφωνία και μια συνοδευτική κατάπαυση του πυρός δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει ή ότι η κρίση ομήρων έχει επιλυθεί. Θα μπορούσε, θεωρητικά, να ξαναρχίσει με αυξημένη ένταση αφού και οι δύο πλευρές θα έχουν χρόνο να ανασυνταχθούν. Ωστόσο, θα ενθαρρύνει τους μεσολαβητές, κυρίως την κυβέρνηση του Κατάρ, και τα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως η κυβέρνηση Μπάιντεν, να εργαστούν για μια πιο μόνιμη διακοπή των μαχών.