Ψηφιακή «Οδύσσεια» στα σχολεία

Eχουν περάσει σχεδόν 25 χρόνια από τότε που για πρώτη φορά αναρωτηθήκαμε «τι τους κάνουμε τους υπολογιστές στα σχολεία[1]».

Η απουσία των υλικοτεχνικών υποδομών, η δικαιολογημένη τεχνοφοβία μαζί με την έλευση του νέου και άγνωστου, η δυσκαμψία ενός συγκεντρωτικού εκπαιδευτικού συστήματος έκαναν δύσκολη την πρώτη προσπάθεια – στα τέλη της δεκαετίας του 1990 – για την ένταξη των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση.

Υπήρχαν όμως οι προϋποθέσεις.

Κατά πρώτον η «Οδύσσεια»: ένα μεγάλο, γενναιόδωρο συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα ανάπτυξης σχολικών εργαστηρίων, εκπαιδευτικού λογισμικού καθώς και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στην παιδαγωγική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Υπήρχε και το βασικότερο: ο ενθουσιασμός, η ελπίδα ότι η ένταξη των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση θα ζωντανέψει τη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία, θα ανανεώσει ένα γερασμένο σχολείο.

Με ποιο τρόπο;

Με την αξιοποίηση της δυνατότητας που παρέχουν τα νέα αυτά εργαλεία στους μαθητές να ανακαλύπτουν, να αξιολογούν, να ερμηνεύουν, να αμφισβητούν.

Αλλά και να επικοινωνούν, να συνεργάζονται, να δημοσιεύουν, να γίνονται οι ίδιοι δημιουργοί της γνώσης, σε ένα νέο σχολείο συνεργατικής μάθησης και δημιουργίας.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, το ερώτημα «τι τους κάνουμε τους υπολογιστές στα σχολεία» δεν φαίνεται να έχει απαντηθεί.

Τους θέλουμε για να αναπληρώνουν – ελλειμματικά – τη διά ζώσης διδασκαλία σε περιόδους πανδημίας;

Τους θέλουμε για να ενεργοποιούν την εξ αποστάσεως διδασκαλία σε περιόδους καταλήψεων των σχολείων από μαθητές και να λειτουργούν αποτρεπτικά σε τέτοιου είδους συμπεριφορές;

Τους θέλουμε για να υποκαθιστούν ενίοτε τον δάσκαλο υπηρετώντας παράλληλα το κυρίαρχο μοντέλο μετωπικής – δασκαλοκεντρικής εκπαίδευσης στο οποίο «ένας μιλάει και 20 κοιμούνται»;

Οι πρόσφατες εξαγγελίες του υπουργού Παιδείας για το ψηφιακό φροντιστήριο και τα βιντεοσκοπημένα μαθήματα αποκαλύπτουν την εργαλειακή και μόνον αντίληψη για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Πρόκειται για μια παλιά ιδέα απολύτως συμβατή με ένα παρωχημένο μοντέλο διδασκαλίας, μάθησης και αξιολόγησης που υπηρετεί ακόμη και σήμερα το ελληνικό σχολείο.

Γιατί επιλέγεται;

Επειδή δεν ταράζει τα λιμνάζοντα νερά της ελληνικής εκπαίδευσης, επειδή είναι πιο εύκολα κατανοητό από ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, επειδή μπορεί να επικοινωνηθεί ως μέτρο υποστήριξης των μαθητών και επειδή τελικά έχει άμεσα πολιτικά αποτελέσματα για αυτόν που το εισηγείται.

Η δική μας «Οδύσσεια» δυστυχώς δεν είχε επίλογο την Ιθάκη. Θαλασσοδέρνεται ακόμη μεταξύ των επικοινωνιακών αναγκών της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας και της απουσίας ενός σοβαρού συνολικότερου οράματος και σχεδιασμού για το σχολείο.

[1] «Τι τους κάνουµε τους υπολογιστές στα σχολεία», Θανάσης Χατζηλάκος, 2001

Ο Ανδρέας Παπαδαντωνάκης είναι ταμίας της ΟΛΜΕ