«Και το μετρό και τα δέντρα»

Γύρω από την κατασκευή του σταθμού μετρό στην πλατεία Εξαρχείων και την απομάκρυνση των δέντρων που βρίσκονται σε αυτό το σημείο υπάρχει και άγνοια και παραπληροφόρηση. Δυστυχώς, όσοι αντιδρούν αλλά και ορισμένοι παρουσιαστές και σχολιαστές του θέματος παραλείπουν ουσιώδεις πληροφορίες είτε διότι δεν γνωρίζουν τα δεδομένα είτε διότι αποκρύπτουν την αλήθεια.

Ξεκινώ από το οφθαλμοφανές. Εξω από τον περιφραγμένο χώρο όπου θα κατασκευαστεί ο σταθμός, η περιοχή είναι κατάφυτη. Δέντρα υπάρχουν ολόγυρα στην πλατεία. Δέντρα υπάρχουν στην οδό Θεμιστοκλέους και μάλιστα στο τμήμα από την πλατεία μέχρι την οδό Καλλιδρομίου είναι τόσο πυκνά και ψηλά που σχηματίζουν πραγματικό δάσος. Δέντρα υπάρχουν στην οδό Βαλτετσίου που καταλήγει στην πλατεία Εξαρχείων.

Συνεπώς, η απαραίτητη απομάκρυνση των δέντρων από τον χώρο όπου θα κατασκευαστεί ο σταθμός δεν πρόκειται να απογυμνώσει την περιοχή από πράσινο.

Η δήθεν «κοπή» των δέντρων είναι ένα πρόσχημα για να μην κατασκευαστεί ο σταθμός. Αυτός ήταν και παραμένει ο στόχος όσων αντιδρούν. Αρχικά δεν επέτρεπαν να ξεκινήσουν οι εργασίες και, όταν ο χώρος περιφράχτηκε με λαμαρίνες και συρματόπλεγμα, επιχειρούσαν καθημερινά να εισβάλουν και να τις σταματήσουν. Εκτοτε ο περιφραγμένος χώρος φυλάσσεται σε μόνιμη βάση από μονάδες ΥΑΤ.

Ως προς το θέμα που προέκυψε με την απομάκρυνση των δέντρων υφίστανται δύο ζητήματα. Το πρώτο είναι ότι τα δέντρα δεν κόβονται αλλά κλαδεύονται και πρόκειται να μεταφυτευτούν.

Το δεύτερο αφορά την ακατανόητη στάση του εκλεγμένου δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα. Η δήλωσή του «από το πρωί κόβονται δέντρα στην πλατεία Εξαρχείων. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Κανένα χαμένο δέντρο και διαβούλευση ακόμα και τώρα, την ύστατη στιγμή» δεν είναι μόνον ανακριβής αλλά και κατάφωρα παραπλανητική. Ο νέος δήμαρχος έχει υιοθετήσει και προβάλλει τη θέση «και το μετρό και τα δέντρα». Στη δική μου αντίληψη αυτός ο γρίφος υποκρύπτει τον ισχυρισμό ότι υπάρχει τρόπος να κατασκευαστεί ο σταθμός χωρίς να απομακρυνθούν τα δέντρα! Με άλλα λόγια, ο Χάρης Δούκας εισηγείται την ακύρωση του έργου, ενώ δηλώνει το αντίθετο – εκτός πια αν επιδιώκει να καθησυχάσει τους διαμαρτυρόμενους με μια φραστική ακροβασία, που είναι ακόμη χειρότερο.

Αγνοια; Δεν το πιστεύω. Ο Χάρης Δούκας είναι καθηγητής στο ΕΜΠ και οφείλει την εκλογή του στο κύρος της πανεπιστημιακής του ειδικότητας. Σκοπιμότητα; Ηδη από τη βραδιά της τηλεμαχίας με τον Κώστα Μπακογιάννη με έβαλε σε σκέψεις.

Ο αμφίσημος τρόπος με τον οποίο απαντούσε στις δύσκολες ερωτήσεις  πρόδιδε τον πολιτικό πίσω από την καθηγητική ιδιότητα. Πολιτικά χαρακτηριστικά έχει και η σύγκρουσή του με τη Λίνα Μενδώνη για την παράδοση στην κυκλοφορία της λεωφόρου Βασιλίσσης Ολγας. Πολιτική είναι και η επιμονή του στην άνευ όρων διαβούλευση με τους κατοίκους. Αν είχαν εισακουστεί όσοι αντιδρούν στην κατασκευή του σταθμού, και που δεν ανησυχούσαν όσο τα Εξάρχεια ήταν άβατο και άντρο καταληψιών, το έργο θα είχε ακυρωθεί – ξεχάσαμε τις μαζικές κινητοποιήσεις των κατοίκων που συνόδευσαν παλαιότερα τη χάραξη της γραμμής του τραμ;

Η διαβούλευση έχει νόημα μόνον εφόσον αυτός που τη διεξάγει ακούει όχι μόνον όσους θορυβούν αλλά όλες τις απόψεις, τις αξιολογεί σωστά και λαμβάνει τις κρίσιμες αποφάσεις με γνώμονα το κοινό και μακροπρόθεσμο συμφέρον. Οι πολιτικές ακροβασίες θολώνουν την κρίση. Η πανεπιστημιακή ιδιότητα και ειδικότητα δεν εγγυώνται εξ ορισμού ούτε τον σωστό σχεδιασμό ούτε την αποτελεσματικότητα. Ο νέος δήμαρχος έχει αρκετό χρόνο μπροστά του για να επανεξετάσει τις «δεσμεύσεις» του, να εγκαταλείψει τις διφορούμενες τοποθετήσεις και να χαράξει πολιτική για τον δήμο με ευθυκρισία και χωρίς σκοπιμότητες. Για το καλό της πόλης μας.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι  ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Φιλολογίας