Η Σαουδική Αραβία σε ρόλο μπαλαντέρ

Του George Hay

Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MbS) είναι ο μπαλαντέρ στη νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ο 38χρονος διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας είναι ένας από τη γενιά ηγετών των κρατών του Κόλπου που δεν χρειάστηκε να διαχειριστούν μια πλήρους κλίμακας ανάφλεξη με το Ισραήλ.

Μετά το ξέσπασμα του πολέμου, πρέπει να εξετάσει τον ανταγωνισμό του βασιλείου με το Ιράν, τον ρόλο του στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, τις επενδύσεις στο εξωτερικό και τις απόψεις των 32 εκατομμυρίων πολιτών του. Το πώς θα αντιδράσει θα έχει μεγάλες επιπτώσεις στην προσπάθειά του να εκσυγχρονίσει τη μεγαλύτερη οικονομία του Κόλπου – και στον κόσμο.

Δεδομένου ότι η Σαουδική Αραβία ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της ημερήσιας εφεδρικής δυναμικότητας αργού πετρελαίου στον κόσμο – περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα – ο MbS θα μπορούσε να ανοίξει τις στρόφιγγες για να αποτρέψει την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Ωστόσο, ο διάδοχος έχει λόγους να κάνει πίσω. Η άντληση περισσότερου αργού θα μπορούσε να ενοχλήσει την υπόλοιπη ομάδα παραγωγών πετρελαίου του ΟΠΕΚ+, η οποία περιλαμβάνει τη Ρωσία. Η Σαουδική Αραβία χρειάζεται επίσης τιμές πάνω από 85 δολάρια το βαρέλι για να ισορροπήσει τον προϋπολογισμό της. Και οι σχέσεις με τον Μπάιντεν ήταν τεταμένες αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ θεώρησε τον MbS προσωπικά υπεύθυνο για τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι το 2018 από πράκτορες του βασιλείου. Πράγματι, ο διάδοχος πέρασε τον περασμένο χρόνο μειώνοντας την παραγωγή πετρελαίου, ακόμη και όταν οι ΗΠΑ τον πίεζαν να χαλαρώσει τις τιμές.

Ομως, η Σαουδική Αραβία πρέπει επίσης να λάβει υπόψη τις απόψεις των διεθνών επενδυτών. Το σχέδιο Vision 2030 του MbS για διαφοροποίηση της οικονομίας των 1,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μακριά από το πετρέλαιο προβλέπει την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως έως το 2030.

Εν τω μεταξύ, οι ξένες κυβερνήσεις χρειάζονται ελάχιστη δικαιολογία για να αμφισβητήσουν τις επενδύσεις της Σαουδικής Αραβίας στο εξωτερικό. Ισπανοί πολιτικοί εξετάζουν την απόκτηση μεριδίου στην Telefonica από την STC, την εταιρεία τηλεπικοινωνιών της Σαουδικής Αραβίας που ανήκει στην PIF.

Προς το παρόν, η Σαουδική Αραβία μπορεί να βασιστεί στην υποστήριξη παγκόσμιων τραπεζιτών και διαχειριστών κεφαλαίων. Ωστόσο, ο MbS πρέπει επίσης να λάβει υπόψη τον πληθυσμό της Σαουδικής Αραβίας που αποτελείται κυρίως από νεότερους Αραβες. Πολλοί θα περιμένουν από αυτόν να συνεχίσει τη μακροχρόνια θέση των σαουδαράβων μοναρχών να υποστηρίζουν την Παλαιστίνη.

Είναι δύσκολο να προβλεφθεί πώς θα επιλέξει ο MbS να επιλύσει αυτές τις δυνάμει αντικρουόμενες δυνάμεις. Θα μπορούσε να γυρίσει την πλάτη του στο Ισραήλ ή να αποφασίσει να πλησιάσει ακόμη περισσότερο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Διπλωμάτες, στελέχη και επενδυτές δεν έχουν πολλά να πάνε. Αυτό από μόνο του κάνει τη Μέση Ανατολή πιο αβέβαιη.