Σήμα για υψηλά επιτόκια από την ΕΚΤ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δίνει, όπως όλα δείχνουν, σήμα πως τα επιτόκια δεν πρόκειται να υποχωρήσουν πριν από τα τέλη του επόμενου έτους, άποψη την οποία υποστηρίζουν και οικονομολόγοι οι οποίοι κάνουν λόγο για αυξημένο κόστος δανεισμού και μέσα στο 2024. Η εξίσωση γίνεται πιο περίπλοκη με τις εξελίξεις στο Ισραήλ και την ανησυχία για τις τιμές πετρελαίου, όταν στις ΗΠΑ η Ομοσπονδιακή Τράπεζα παραμένει ανοικτή για νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Σε νέα έρευνα που πραγματοποίησε το Bloomberg προκύπτει ότι η ΕΚΤ δεν αναμένεται να αρχίσει να προχωρά σε μειώσεις πριν από τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους. Αλλη μια μείωση αναμένεται έπειτα τον Οκτώβριο του 2024. Ακόμη και εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις αυτές, οι μειώσεις αναμένεται ότι θα είναι μικρές, της τάξης των 25 μονάδων βάσης. Σήμερα το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων από την ΕΚΤ διαμορφώνεται στο 4% ύστερα από συνεχείς και μεγάλες αυξήσεις. Μέχρι πρόσφατα οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε τέτοιες έρευνες προέβλεπαν ότι η νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη θα μπορούσε να αρχίσει να χαλαρώνει από τον επόμενο Μάρτιο – αλλά η πρόβλεψη αυτή δεν ισχύει πλέον.

Η προσδοκία για υψηλά επιτόκια μέχρι και τα τέλη του 2024 τροφοδοτείται και από πρόσφατες δηλώσεις κορυφαίων στελεχών της ΕΚΤ που παρευρέθησαν στην ετήσια συνάντηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας τις προηγούμενες ημέρες.

Πληθωρισμός – μισθοί

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εξακολουθεί να παραμένει ισχυρός και πως οι αυξήσεις στους μισθούς βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οπως είπε η ίδια, απαιτείται ακόμη πρόοδος στην αντιμετώπιση των τιμών καταναλωτή. Ο πληθωρισμός θα πρέπει να υποχωρήσει το 2025 στον στόχο του 2% που θέτει η ΕΚΤ, παρατήρησε, επαναλαμβάνοντας τις προβλέψεις των αξιωματούχων στην προηγούμενη συνεδρίαση της Κεντρικής Τράπεζας της 14ης Σεπτεμβρίου. Εκείνη η συνάντηση οδήγησε στην απόφαση για αύξηση των επιτοκίων για δέκατη συνεχή φορά, με τη δέσμευση να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα.

Επίσης το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ και κεντρικός τραπεζίτης της Σλοβενίας Μπόστιαν Βάσλε είπε ότι η αύξηση στα επιτόκια των κρατικών ομολόγων αποτελεί σημάδι πως οι αγορές αρχίζουν να αποδέχονται το γεγονός πως θα υπάρξει περίοδος υψηλών επιτοκίων δανεισμού από την ΕΚΤ, η οποία θα διαρκέσει περισσότερο από το αναμενόμενο. Το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ Μάρτιν Κάζακς ανέφερε από την πλευρά του ότι τυχόν προβλέψεις για μείωση επιτοκίων από την Κεντρική Τράπεζα το πρώτο μισό του 2024 δεν συνάδουν με τα οικονομικά δεδομένα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή.

Και άλλοι επικεφαλής κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης και μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ είπαν στο CNBC την περασμένη εβδομάδα ότι αν και μια νέα αύξηση των επιτοκίων τον Νοέμβριο δεν είναι πιθανή, η πόρτα πρέπει να παραμείνει ανοιχτή για αυξήσεις στο μέλλον δεδομένων των επίμονων πληθωριστικών πιέσεων και της πιθανότητας νέων κραδασμών. Το σοκ στην τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε μάλιστα να ωθήσει την ΕΚΤ σε νέες αυξήσεις στο κόστος δανεισμού. Ο πληθωρισμός της ευρωζώνης υποχώρησε στο 4,3% τον Σεπτέμβριο, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2021, αλλά οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται ξανά.

Η FED

Οι κεντρικές τράπεζες σε όλον τον κόσμο αύξησαν επιθετικά τα επιτόκια τους τελευταίους 18 μήνες σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν τον συνεχώς αυξανόμενο πληθωρισμό, με μεικτά αποτελέσματα μέχρι στιγμής. Πριν βάλει φρένο στις αυξήσεις τον Σεπτέμβριο, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε το βασικό της επιτόκιο από το εύρος στόχου 0,25%-0,5% που ήταν το Μάρτιο του 2022 σε 5,25%-5,5%.

Παρά την παύση, οι αξιωματούχοι της Fed έχουν επισημάνει ότι τα επιτόκια πρέπει να παραμείνουν υψηλότερα για περισσότερο από ό,τι περίμεναν οι αγορές αρχικά, προκειμένου ο πληθωρισμός να επιστρέψει στον στόχο του 2% της Κεντρικής Τράπεζας.