Κίτρινη κάρτα, σχεδόν κόκκινη

Ο πρώτος με τον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών αλληλοσυμπληρώνονται μεν, είναι σαν διαφορετικές εκλογές δε. Από τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου, επειδή εκτείνονταν σε όλη την Ελλάδα και εντάσσονταν σε «λογική απλής αναλογικής», μπορούσαν να εξαχθούν ορισμένα γενικά πολιτικά συμπεράσματα, που ήταν, μέχρι να έρθει ο δεύτερος γύρος, τέσσερα: η διατήρηση κυριαρχίας από την κυβέρνηση, το ξεπέρασμα του ΣΥΡΙΖΑ από το ΠΑΣΟΚ, η συνέχιση ανοδικής πορείας του ΚΚΕ και η δυσκολία εμφάνισης και έκφρασης «νέων δυνάμεων». Το αφήγημα «όλα μπλε» είχε καταρρεύσει από τον πρώτο γύρο, αλλά μάλλον άτονη συνέχεια παρά δυνατές συγκινήσεις αναμένονταν στον δεύτερο.

Και πάντως κανείς, και κυρίως η κυβέρνηση, δεν ανέμενε πολιτική ανατροπή. Πριν την αναλύσουμε, ας σταθούμε στο προφανές. Με επτά στους δέκα πολίτες να μην προσέρχονται στην κάλπη, δεν μπορούμε να πούμε με μεγάλη εγκυρότητα τι «είπε» η κάλπη (συνυπολογίζοντας, πάντως, ότι και η αποχή ενέχει πολιτική «δήλωση»). Πάμε τώρα στο βασικό, την κίτρινη, σχεδόν κόκκινη, κάρτα που πήρε η κυβέρνηση, μια εβδομάδα μετά από μια καθαρή, αλλά, όπως αποδείχθηκε, όχι τελική νίκη της. Αν στη Θεσσαλία και τη Θεσσαλονίκη η ήττα των κυβερνητικών υποψηφίων φάνταζε πιθανή, το αποτέλεσμα της Αθήνας είναι, όπως και να το δει κανείς, συντριπτικό: κατά του απερχόμενου δημάρχου, βασικώς, αλλά και της κυβέρνησης και ενός κάποιου κλίματος, που θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε «αυτοματοποιημένου οικογενειακού εφησυχασμού». Σε συνδυασμό με τη διαφορά σε Θεσσαλία και Θεσσαλονίκη, τις νίκες των «ανταρτών» (εκ Δεξιάς προερχόμενων μεν, μη κυβερνητικών δε) σε όλες τις περιφερειακές μάχες πλην μίας, καθώς και ήττες των επίσημων υποψηφίων σε πολλούς δήμους (από την Ηλιούπολη ως το Ψυχικό…), η εικόνα παίρνει τις πραγματικές της διαστάσεις. Μαζί με την αποδοκιμασία προσώπων, θέλω να πιστεύω ότι έπαιξε ρόλο και η αντίδραση των τοπικών κοινωνιών, αλλά και της ελληνικής κοινωνίας γενικώς, σε μια σαφή και, στα μάτια μου, αντιθεσμική προσπάθεια της κυβέρνησης να «προειδοποιήσει» ότι, αν δεν εκλέγονταν οι εκλεκτοί της, η συνεργασία με το κεντρικό κράτος δεν θα ήταν το ίδιο απρόσκοπτη. Αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα της κάλπης, αυτή η καλυμμένη απειλή μάλλον το αντίθετο αποτέλεσμα έφερε – και, το χειρότερο, ορισμένοι υπουργοί συνεχίζουν την ίδια τακτική. Πέρα από το γενικό πλαίσιο, κατατάσσονται περιπτώσεις όπως της Πάτρας (και, σε μικρογραφία, του Χαλανδρίου) – κάτι ιδιαίτερο πρέπει να έχει ένας ακομπλεξάριστος κομμουνιστής δήμαρχος σε ξεκάθαρα αντικομμουνιστική περιοχή –, ίσως και στα Ιωάννινα, όπου η αναμέτρηση δεν ήταν μόνο για τη δημαρχιακή καρέκλα αλλά και για την κληρονομιά του πραγματικά αντισυμβατικού δημάρχου που πέθανε μεσούσης της θητείας του – και που τελικά δεν βρήκε διάδοχο από τη δική του ομάδα.

Κραυγή για κάτι διαφορετικό, για να μη λαμβάνονται οι ψηφοφόροι ούτε ως δεδομένοι ούτε ως πρόβατα και συγχρόνως σαφής εντολή στις ελληνικές περιφέρειες και πόλεις και στους παλιούς και νέους επικεφαλής τους να ασχοληθούν με την ουσία: έργα υποδομής, κυρίως για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σύσφιξη κοινωνικής συνοχής, εναντίον κρίσεων που με βεβαιότητα θα έρθουν. Αν αρχίσουν να γίνονται αυτά, η επίπτωσή τους στην πολιτική σκηνή της χώρας μας,  μπορεί να αποδειχθεί σχεδόν εξίσου σημαντική με τον μικρό πολιτικό σεισμό αυτής της Κυριακής.