«Ρολόι GPS; Οχι, ευχαριστώ»

Ο Ντίλαν Τζέικομπς ήταν ήδη διακεκριμένος δρομέας το διάστημα που ήταν φοιτητής, όταν αποφάσισε να πειραματιστεί με μια συσκευή που πολλοί από τους συναθλητές του θεωρούσαν απαραίτητη. Μόλις φόρεσε ένα ρολόι GPS στον καρπό του, κατάλαβε σχεδόν αμέσως γιατί είχε αντισταθεί στον πειρασμό εξαρχής. «Τα τρεξίματα απλώς φαίνονταν πολύ μεγαλύτερα» λέει ο 23χρονος Τζέικομπς, τρεις φορές κολεγιακός πρωταθλητής που έγινε πρόσφατα επαγγελματίας. «Αυτό ήταν ένα από τα βασικά προβλήματά μου. Δεν τα απολάμβανα, ούτε κοιτούσα γύρω μου. Αντιθέτως, κοιτούσα το ρολόι μου συνέχεια».

Τα ρολόγια GPS – πιο δημοφιλείς μάρκες στη χώρα μας είναι η Garmin, η Suunto και η Polar – είναι εξοπλισμένα με δορυφορική τεχνολογία και μετρητές καρδιακών παλμών και παρέχουν πληθώρα μετρήσεων. Θέλετε να ξέρετε πόσο μακριά και πόσο γρήγορα τρέξατε ή πόσα λίτρα ιδρώτα ρίξατε στο long run το περασμένο Σαββατοκύριακο; Τι θα λέγατε για το μέσο μήκος του διασκελισμού σας; Τον ρυθμό σας; Ο κατάλογος συνεχίζεται.

«Είμαι πολύ τεμπέλα»

Για πολλούς, τα ρολόγια GPS είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο προπόνησης. Υπάρχουν όμως και άλλοι δρομείς, συμπεριλαμβανομένων κάποιων παγκόσμιας κλάσης, που δεν την παλεύουν. Για αυτούς, ένας ορυμαγδός δεδομένων είναι περισσότερο εμπόδιο παρά βοήθεια. Μερικοί μάλιστα δεν φορούν καν ρολόγια.

«Μου αρέσει να επικεντρώνομαι περισσότερο στην αίσθηση και να μην ανησυχώ τόσο πολύ για τον χρόνο» παραδέχεται στους «New York Times» o Τζέικομπς. Η Χέδερ ΜακΛιν, δρομέας των 1.500 μέτρων με συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες, θυμάται την περίοδο που φορούσε ρολόι GPS. Ως φοιτήτρια άρχισε να κατανοεί την αξία του ύπνου επειδή δεν κοιμόταν αρκετά. Ετσι άρχισε να χρησιμοποιεί ένα για να παρακολουθεί την ξεκούρασή της. Προσπάθησε να είναι συνεπής, αλλά τα παράτησε. Πρώτον, ξεχνούσε πάντα να το φορτίσει. «Το άφηνα συνέχεια να πεθαίνει. Είμαι πολύ τεμπέλα με τέτοια πράγματα». Δεύτερον, συνειδητοποίησε ότι το ρολόι της αφαιρούσε τη διασκέδαση από τα τρεξίματά της, ειδικά από τα χαλαρά. «Μισούσα ότι σε κάθε τρέξιμο που έκανα ένιωθα πως έπρεπε να ελέγχω τον ρυθμό μου και την απόστασή μου και οτιδήποτε άλλο» είπε. «Ετσι αποφάσισα να το αφήσω για λίγο και να περάσω σε ένα κανονικό ρολόι».

Με δέκα δολάρια

Δεν επέστρεψε ποτέ. Στα 28 της, φοράει ένα φτηνό χρονόμετρο που αγόρασε για 10 δολάρια από το σουπερμάρκετ. Βέβαια αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ορισμένες προπονήσεις όπου ένα ρολόι GPS είναι χρήσιμο, όπως π.χ. όταν έκανε τέμπο μόνη της. Αλλά ο Μαρκ Κούγκαν, ο προπονητής της, έχει από καιρό δώσει προτεραιότητα στην αντίληψη της προσπάθειας έναντι του ρυθμού, και η ΜακΛιν καταγράφει την προπόνησή της σε λεπτά και όχι σε χιλιόμετρα. Χωρίς την πίεση να αισθάνεται ότι πρέπει να λογοδοτεί για κάθε χιλιόμετρο – ή να ανεβάζει τις προπονήσεις της στο Strava, τη δημοφιλή πλατφόρμα παρακολούθησης της άσκησης –, η ΜακΛιν έχει επίσης βελτιωθεί στο να ακούει το σώμα της. Δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να εγκαταλείψει μια επιπλέον προπόνηση, αν νιώθει ότι είναι χάλια. Δεν τρέχει και τίποτα.

Ο Σαμ Πράκελ έκανε πρωταθλητισμό στον ανώμαλο δρόμο ενώ πήγαινε λύκειο στο Οχάιο, όταν μυήθηκε στη «μαγεία» των ρολογιών GPS και πήρε ένα. Ηταν ένα λάθος από την αρχή. «Απλώς άρχισα να τρέχω πολύ γρήγορα σε όλες τις προπονήσεις μου», θυμάται, «και μετά δεν μπορούσα να ξεκουραστώ σωστά. Εμαθα γρήγορα ότι δεν ήταν για μένα». Ο Πράκελ προτίμησε ένα απλό ηλεκτρονικό ρολόι, το οποίο φορούσε κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους του στο πανεπιστήμιο. Στα 28 του φοράει το ίδιο ρολόι από τότε. Δεν χρειάστηκε ούτε καν να αλλάξει μπαταρία! Κορυφαίος πρωταθλητής των ΗΠΑ στον κλειστό στίβο ανδρών στα 1.500 και 3.000 μ., ο Πράκελ έχει ένα σύστημα που τον εξυπηρετεί, το οποίο είναι κατά μία έννοια πισωγύρισμα. Τι έκαναν όλοι οι δρομείς πριν από την έλευση των ρολογιών GPS; Υπολόγιζαν. Στην περίπτωση του Πράκελ, ένα τρέξιμο μιας ώρας ισοδυναμεί περίπου με 15 χλμ. και ένα μισάωρο τζόκινγκ με 6-7 χλμ. Δεν χρειάζεται να είναι ακριβής. «Εφόσον κάνω τα ίδια πράγματα κάθε εβδομάδα και διατηρώ τη συνέπεια, αυτό είναι το μόνο που έχει σημασία» σχολιάζει: «Αισθάνομαι ότι είμαι σε καλύτερη φάση όταν δεν έχω όλα αυτά τα δεδομένα για να ανησυχώ».

Θέμα αισθητικής

Για ορισμένους δρομείς, είναι και θέμα… αισθητικής. Ο Λουκ Χάουζερ, ο νεαρός δρομέας που κέρδισε το αμερικανικό κολεγιακό πρωτάθλημα στο μίλι κλειστού στίβου ανδρών τον περασμένο χειμώνα, φοράει ένα βίντατζ ρολόι με ψηφιακό καντράν και χρυσό μεταλλικό λουράκι. Οι συναθλητές του το αποκαλούν απλώς «το χρυσό Casio». «Απλώς πιστεύω ότι φαίνεται ωραίο» είπε. «Ποτέ δεν με ενδιέφερε το pace ή οι καρδιακοί παλμοί, οι οποίοι δεν νομίζω ότι είναι ποτέ τόσο ακριβείς ούτως ή άλλως. Το μόνο που χρειάζεται να ξέρεις είναι πώς αισθάνεσαι και την ώρα».

Ο Κίεραν Λαμπ, που πρόσφατα κατέρριψε το δικό του καναδικό ρεκόρ στα 3.000 μέτρα ανδρών, γνωρίζει καλά ότι είναι ο τύπος ανθρώπου που είναι επιρρεπής στο γλυκό δέλεαρ των δεδομένων, σπούδασε άλλωστε ηλεκτρολόγος μηχανικός και έκανε μεταπτυχιακό στα πληροφοριακά συστήματα. Κατέγραφε τον ύπνο του, τις προπονήσεις του και τον βαθμό αντίληψης της κόπωσης σε ένα φύλλο Excel. Κι όμως, ο 25χρονος Λαμπ δεν φοράει ρολόι GPS παρά ένα απλό χρονόμετρο που δεν έχει καν λειτουργία lap για προπονήσεις στίβου. «Ετσι, έπρεπε απλώς να θυμάμαι όλα τα split μου», θυμάται, «και ήταν φοβερό». Επειδή πολλοί δρομείς είναι από τη φύση τους ανταγωνιστικοί, μπορεί να αποκτήσουν εμμονή με τους αριθμούς. Και η προσπάθεια να ανέβεις στην κατηγορία των ελίτ είναι ιδιαίτερα επίπονη. Ο προπονητής του λοιπόν προσπαθεί να κρατήσει τα πράγματα όσο το δυνατόν πιο απλά. Για τον Λαμπ, αυτό σήμαινε να εγκαταλείψει το Excel του και να προτιμήσει την παλιά προσέγγιση του Πάουελ: εβδομαδιαία φύλλα προπόνησης που οι δρομείς του συμπληρώνουν και αρχειοθετούν σε απλά ντοσιέ. «Υπάρχει κάτι ωραίο στο να επιβραδύνεις και να τα γράφεις με το χέρι που το βρίσκω σχεδόν αξιολάτρευτο» καταλήγει ο Λαμπ. «Μου πήρε λίγο χρόνο για να γίνω λιγότερο νευρωτικός, αλλά είναι απελευθερωτικό».