Η παράλυση πολιτικής της Κίνας

Ο οικονομολόγος Μιν Ζου, μιλώντας σε πάνελ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στην Κίνα στα τέλη Ιουνίου, ήταν μεταξύ των πρώτων που υπαινίχθηκε τη μικρή κρατική στήριξη της οικονομίας της Κίνας μετά την COVID-19. Ο Ζου, πρώην αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και πρώην αναπληρωτής διοικητής της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας (PBOC), δεν είναι απλός παρατηρητής της κινεζικής οικονομίας και του ρόλου της στον κόσμο. Είναι επίσης ένας από τους παλαιότερους και σοφότερους φίλους μου στην Κίνα και έχω μάθει να παίρνω τις απόψεις του πολύ σοβαρά.

Η πρόβλεψη του Ζου έχει αποδειχθεί ακριβής. Η οικονομική ανάκαμψη της Κίνας υποχώρησε τους τελευταίους μήνες. Πολλοί ήλπιζαν ότι η κυβέρνηση θα ανταποκρινόταν σε αυτό το έλλειμμα και θα εισήγαγε ένα άλλο πακέτο τόνωσης μεγάλης κλίμακας, όπως είναι η συνήθης πρακτική της. Ωστόσο, μια σειρά ανακοινώσεων στα μέσα Αυγούστου από την PBOC, τη Ρυθμιστική Επιτροπή Κινητών Αξιών (CSRC) και το Κρατικό Συμβούλιο διέψευσαν αυτές τις ελπίδες.

Η PBOC καθοδήγησε τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια δανεισμού μόνο οριακά χαμηλότερα, ενώ η CSRC εστίασε στην ενίσχυση των μηχανισμών της αγοράς. Το Κρατικό Συμβούλιο, από την πλευρά του, προσπάθησε να επιβραδύνει τα προβλήματα στον τομέα των ακινήτων, καθώς η Country Garden αντιμετωπίζει πιέσεις ρευστότητας και η Evergrande κατέθεσε αίτηση πτώχευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πιο αργή απάντηση οφείλεται και στο πρόβλημα χρέους της χώρας.

Το νέο σχέδιο για τη στήριξη καταναλωτών δεν κάνει καμία αναφορά στην ενίσχυση του δικτύου κοινωνικής ασφάλειας – ιδίως της υγειονομικής περίθαλψης και των συντάξεων – για έναν πληθυσμό που γερνά ταχέως.

Εκτός από μια επιτυχημένη εξισορρόπηση με γνώμονα τους καταναλωτές, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για την Κίνα να ανακτήσει την προηγούμενη αναπτυξιακή της δυναμική. Από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, η οικονομία αναπτύχθηκε περίπου 7%, κατά μέσο όρο, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 35% της σωρευτικής αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο. Εάν ο ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας επιβραδυνθεί στο 3%-4% – μια ευδιάκριτη πιθανότητα –, η συμβολή της στην παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί κατά το ήμισυ, με προφανείς αρνητικές επιπτώσεις για τον υπόλοιπο κόσμο.

Ενώ τα μέσα ενημέρωσης εστίασαν στην πρόβλεψη του Ζου ότι η κινεζική κυβέρνηση δεν θα προωθήσει ένα τεράστιο κίνητρο, το κύριο σημείο του στο πάνελ του WEF ήταν ότι ένα έλλειμμα ανάπτυξης θα απαιτούσε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, τα οφέλη τέτοιων μεταρρυθμίσεων, εάν πραγματοποιηθούν, είναι πιθανό να πραγματοποιηθούν μόνο μακροπρόθεσμα, ενώ οι αντίθετοι άνεμοι του τρέχοντος ελλείμματος της Κίνας πνέουν εδώ και τώρα. Ως ο πιο ισχυρός ηγέτης της Κίνας μετά τον Μάο, ο πρόεδρος Σι φαίνεται πρόθυμος να δεχτεί αυτόν τον συμβιβασμό προς το παρόν.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia. Είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του Yale University