Είναι, λοιπόν, όλα πολιτική;

Η βραδιά ήταν ωραία, το φεγγάρι γεμάτο και στο θερινό το σινεμά δεν έπεφτε καρφίτσα. Οοι έχουμε ακούσει για το «Οπενχάιμερ» και, ξέρετε πώς γίνονται αυτά, όλοι έπρεπε να το δούμε. Και για τρεις ώρες το βλέπαμε. Επί τρεις ώρες η οθόνη μπροστά μας γέμιζε με φλόγες πύρινες και λάμψεις εκτυφλωτικές, με εικόνες καταστροφής και αγωνιώδεις προβληματισμούς για ένα μέλλον που τελικά μπορεί και να μην υπάρξει. Τρεις ώρες καθόμασταν όλοι με τα πατατάκια και τα ποτά μας και παρακολουθούσαμε, με τη θέλησή μας, έχοντας πληρώσει κιόλας, πώς πριν από 78 χρόνια, ίδιο μήνα, ίδιο φεγγάρι στον ουρανό, ένα σενάριο καταστροφής του κόσμου μας έγινε πραγματικότητα. Την ίδια στιγμή, κάτω από το ίδιο φεγγάρι, στην ίδια χώρα, καιγόταν για 13η συνεχιζόμενη μέρα το δάσος της Δασιάς στη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην Ευρωπαϊκή Ενωση από το έτος 2000. Αν δηλαδή αντί να είμαστε στο σινεμά βρισκόμασταν κάπου κοντά στο ανατολικό άκρο της οροσειράς της Ροδόπης, θα βλέπαμε σχεδόν το ίδιο θέαμα λάιβ. Και τζάμπα. Και ίσως, δεν ξέρω, ίσως και να εκφράζαμε την ίδια περίπου αγωνία που εξέφραζαν οι ηθοποιοί στην οθόνη για μια καταστροφή που ήρθε, έγινε και στρέφεται κατευθείαν καταπάνω μας.

Ακροτελεύτια ερώτηση στο «Ερωτηματολόγιο των Νέων Εποχών» στο Βήμα της Κυριακής είναι πάντα αν τελικά «Ολα είναι πολιτική;». Και κάθε φορά που το διαβάζω, αναρωτιέμαι. Είναι; Εξαρτάται φυσικά από το πώς ερμηνεύει ο καθένας την πολιτική: είναι η τέχνη του εφικτού (Μπίσμαρκ); Η τέχνη του να ελέγχεις το περιβάλλον σου (Hunter S. Thompson); Είναι το να έχεις σαν μοναδική προτεραιότητα τη φροντίδα της ανθρώπινης ζωής και ευτυχίας και όχι την καταστροφή τους (Τόμας Τζέφερσον); Υπάρχουν αναρίθμητες και υπέροχες ρήσεις σπουδαίων πολιτικών για το επάγγελμά τους που όχι μόνο ηχούν παρηγορητικά και ελπιδοφόρα αλλά και ταιριάζουν με σχεδόν κάθε συγκυρία. Να, για παράδειγμα τώρα: με πάνω από ενάμισι εκατομμύριο καμένα στρέμματα και 27 νεκρούς και με ό,τι αυτοί οι αριθμοί σημαίνουν (σημαίνουν τόσο πολλά που βαρεθήκαμε και τις λέξεις), οι παραπάνω ωραίες φράσεις κουμπώνουν μια χαρά: Εγινε λοιπόν ό,τι ήταν εφικτό να γίνει; Ελέγχθηκε το περιβάλλον – το μοναδικό που έχουμε, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ρεζέρβα; Υπήρξε μοναδική προτεραιότητα (όσων έχουν την εξουσία να θέτουν προτεραιότητες) η φροντίδα για τις ζωές ημών των υπολοίπων – όπου «ζωές» σημαίνει και δέντρα, ζώα, πουλιά, μελίσσια, ποτάμια, οξυγόνο και άλλα συναφή που δεν συμπεριλαμβάνονται ούτε προϋπολογίζονται στις ετήσιες κρατικές προγραμματικές δηλώσεις;

Ναι, τελικά μάλλον όλα είναι πολιτική. Και οι τιμές των τροφίμων, και η αγγλομάθεια των πολιτικών μας, και το πώς ερμηνεύεται η τέχνη του εφικτού. Πολιτική είναι και τα πλατιά συλλογικά οράματα που ευκταίο να υπάρχουν, και τα στενότερα προσωπικά όνειρα του καθενός που χρειάζονται κρατική προστασία, λίπασμα κι αέρα για να αναπνεύσουν. Αλλά πολιτική είναι πρώτα απ’ όλα το τι μας νοιάζει εμάς τους ίδιους περισσότερο. Εμάς, που τρέχουμε στα χολιγουντιανά θεάματα φρίκης ενώ οι ίδιες οι αναπνοές μας μυρίζουν καμένο. Εμάς, που ποτέ δεν απαιτήσαμε (κι επομένως ποτέ δεν πήραμε) από τις προεκλογικές υποσχέσεις που έπεφταν πάνω μας σαν βροχή την προστασία και εξασφάλιση της αμύθητης πολυτέλειας μιας φύσης που μας δόθηκε υπεργενναιόδωρα, και ως εκ τούτου θεωρήσαμε δεδομένη και αντικαταστατή.

Αν λοιπόν η πολιτική πρέπει πράγματι να έχει ως μοναδική προτεραιότητα τη φροντίδα της ανθρώπινης ζωής και ευτυχίας και όχι την καταστροφή τους, χρειάζεται τώρα ένα άλλο κοινωνικό συμβόλαιο με το οποίο να συμφωνήσουμε όλοι – αφού συμφωνήσουμε κι ως προς τη σημασία των λέξεων. Δεν απαιτείται άριστη γνώση των αγγλικών ή αριστερόστροφες ή δεξιόστροφες τοποθετήσεις: μόνο η κοινή αναγνώριση της εκτός οθόνης πραγματικότητας. Και, ναι, είναι πράγματι δυσκολότερο να παρακολουθείς και να παραδέχεσαι την καταστροφή στα ζωντανά, αλλά μόνον έτσι γίνεται. Αλλιώς καμία πολιτική δεν θα έχει πια νόημα. Θα κοιτάμε το δέντρο και όχι το δάσος, αφού δάσος δεν θα υπάρχει πια.