Οι συνισταμένες του κέντρου

Πάνε πάνω από 20 χρόνια από τότε που ασχοληθήκαμε στη Φυσική, που αγαπούσα όσο κανένα άλλο μάθημα, με την έννοια της κεντρομόλου δύναμης. Η κεντρομόλος δύναμη είναι γενικά η συνισταμένη των δυνάμεων που ασκούνται στο σώμα κατά τη διεύθυνση της ακτίνας της κυκλικής τροχιάς με φορά προς το κέντρο του κύκλου. Δεν πρόκειται για μία ακόμα δύναμη πάνω στο σώμα. Λέμε συνήθως ότι η συνισταμένη των δυνάμεων (κατά τη διεύθυνση της ακτίνας) παίζει ρόλο κεντρομόλου δύναμης. Η Φυσική, η οποία κατά πολλούς εξηγεί τα πάντα, μπορεί να εξηγήσει και την έννοια του πολιτικού κέντρου;

Κρατήστε την τελευταία φράση περί συνισταμένης των δυνάμεων. Η έννοια του Κέντρου με τα αμιγώς ιστορικά πολιτικά χαρακτηριστικά τείνει να μην υφίσταται πλέον. Το Κέντρο ήταν μια διακριτή πολιτική ταυτότητα προχουντικά και κατά τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Μέχρι το 1967 υπήρχαν μια Δεξιά που ήταν αντικομμουνιστική και βασιλόφρων, μια κομμουνιστική Αριστερά και ένας χώρος που ήταν ταυτόχρονα αντικομμουνιστικός και αντιβασιλικός. Αυτό έβαζε μια διακριτή διαφορά στην έννοια του Κέντρου. Οταν εξέλιπε το πολιτειακό θέμα ως αντικείμενο συζήτησης, ο χώρος αυτός ρευστοποιήθηκε ως αυτόνομη πολιτική ταυτότητα. Πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι ο μεσαίος χώρος δεν είναι απαραίτητα ο κεντρώος χώρος.

Ο μεσαίος χώρος είναι ένας χώρος πολιτικά και ιδεολογικά ουδέτερος. Αυτό που λέμε σήμερα λανθασμένα Κέντρο ενώ μιλάμε για τον μεσαίο χώρο είναι ένας μετακινούμενος ψηφοφόρος ο οποίος δεν είναι σταθερός ιδεολογικά, δεν έχει δηλαδή σταθερές ιδεολογικές ρίζες αλλά ψηφίζει με κριτήρια, κατά τον ίδιο, ορθολογικά, ή με κριτήρια ικανών προσώπων. Προκρίνει τη μεστή διαχείριση από την ιδεολογική καθαρότητα. Εδώ οφείλουμε να διακρίνουμε τη διαφορά του μεσαίου χώρου από τον κεντρώο χώρο που είχε σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά λοιπόν.

Αυτή τη στιγμή στα δεξιά της ΝΔ αναπτύσσεται ένας χώρος από ακραία ριζοσπαστικά στοιχεία με εξτρεμιστικό λόγο, κόμματα με φιλορωσικά χαρακτηριστικά, ή προερχόμενα από το αντιεμβολιαστικό κίνημα. Ταυτόχρονα η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, παρόλο το σχεδόν 15% αυτών των κομμάτων – ποσοστό ασύλληπτο υπό άλλες συνθήκες -, με 40% κυριάρχησε καταλαμβάνοντας τον περίφημο μεσαίο χώρο. Ουσιαστικά οδήγησε σε στρατηγική ήττα το όλον της Κεντροαριστεράς, η οποία έλαβε αθροιστικά ιστορικό χαμηλό. Εχουμε λοιπόν μια τελεσίδικη μετακίνηση της ΝΔ σε έναν χώρο ο οποίος την οδηγεί σε μια αντίστοιχη μερκελοποίηση της ελληνικής πολιτικής σκηνής ή το ρευστοποιημένο κοινό του μεσαίου χώρου στην πρώτη πραγματικά μεγάλη στραβοτιμονιά θα της αφαιρέσει το συγκριτικό πλεονέκτημα; Αυτό το υποθετικό σενάριο θα απαντηθεί από τα υπάρχοντα κόμματα ή από έναν νέο φορέα που θα έχει προέρθει (ή όχι…) από παρθενογένεση; Ηταν η ανάγκη του Κ. Μητσοτάκη να προβάλλει ένα μετριοπαθές πρόσωπο το οποίο παραπέμπει στον μεσαίο χώρο ή μια στρατηγική πολιτική στροφή στον κεντρώο χώρο; Αυτό είναι και το ερώτημα που θα απαντηθεί στη δεύτερη θητεία της ΝΔ. Αν πραγματικά ο κεντρώος χώρος ταυτιστεί με τον μεσαίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αυτή τη στιγμή δεν έχει αντίπαλο. Αν όμως η προσπάθεια για μεστή διαχείριση πέφτει σε ξέρες, τότε η συνισταμένη των δυνάμεων του Κέντρου ίσως αλλάξει τροχιά.

Ο Γιώργος Τράπαλης είναι data analyst