Σύνοδος Αμαζονίου: οι πλούσιες χώρες να αναλάβουν τις ευθύνες τους

Στις εκλογές της Βραζιλίας τον περασμένο Οκτώβριο, ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα κέρδισε τον Ζαΐρ Μπολσονάρο με διαφορά 1,8%. Αυτή η πιο μικρή από τις νίκες μπορεί να ήταν η μοναδική πιο σημαντική περιβαλλοντική εξέλιξη του 2022. Με τον Μπολσονάρο στην εξουσία, το τροπικό δάσος του Αμαζονίου έτρεχε προς ένα σημείο καμπής μετά το οποίο δεν θα λειτουργούσε πλέον ως σταθεροποιητής του κλίματος. Μεταξύ Αυγούστου 2021 και Ιουλίου 2022, μια δασική έκταση στο μέγεθος του Κατάρ εκκαθαρίστηκε προς όφελος των μεγάλων επιχειρήσεων.

Η κυβέρνηση του Λούλα έχει σταματήσει τη σήψη. Εχουν επιβληθεί κυρώσεις σε εταιρείες που εμπλέκονται στην παράνομη αποψίλωση των δασών, έχουν πραγματοποιηθεί ένοπλες επεμβάσεις για τον τερματισμό των παράνομων εξορυκτικών επιχειρήσεων και έχουν δημιουργηθεί νέες περιοχές διατήρησης. Η αποψίλωση των δασών μειώθηκε κατά 42% κατά τους πρώτους επτά μήνες της θητείας του Λούλα και το κράτος επέστρεψε ως προστατευτική παρουσία στον βραζιλιάνικο Αμαζόνιο. Το μετασχηματισμένο πολιτικό πλαίσιο ήταν ο καταλύτης για την περιφερειακή σύνοδο κορυφής αυτής της εβδομάδας στο Μπελέμ, στην οποία τα οκτώ λατινοαμερικανικά έθνη που μοιράζονται τον Αμαζόνιο συγκεντρώθηκαν – για πρώτη φορά έπειτα από 14 χρόνια – για να δημιουργήσουν ένα σχέδιο για τη βιώσιμη ανάπτυξή του.

Το αποτέλεσμα ήταν μόνο μερική επιτυχία. Η δήλωση του Μπελέμ της Τρίτης περιγράφει σημαντικούς νέους τομείς συνεργασίας για την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας, της εξόρυξης και της καύσης στον Αμαζόνιο. Αλλά απέτυχε να επισημοποιήσει στόχο για τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών έως το 2030 – μια δέσμευση που είχε ήδη υιοθετήσει η Βραζιλία του Λούλα, και μια δέσμευση που πιστώθηκε ότι οδήγησε σε μεγάλο μέρος της προόδου που έχει σημειώσει η κυβέρνησή του φέτος.

Η ελάφρυνση του χρέους σε αντάλλαγμα για δράση για το κλίμα, όπως ζητήθηκε στη σύνοδο κορυφής, θα ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση και θα πρέπει να συζητηθεί στη φετινή σύνοδο κορυφής Cop28 στο Ντουμπάι.

Ανοίγοντας τη σύνοδο κορυφής αυτής της εβδομάδας, ο Λούλα οραματίστηκε έναν μελλοντικό Αμαζόνιο «με πιο πράσινες πόλεις, με καθαρότερο αέρα, με ποτάμια χωρίς υδράργυρο και δάση που παραμένουν όρθια». Αλλάζοντας το πολιτικό σκηνικό, η εκλογή του προέδρου της Βραζιλίας άνοιξε παράθυρο ευκαιρίας για το πιο πολύτιμο κομμάτι πράσινης υποδομής στον πλανήτη. Ο κόσμος δεν έχει την πολυτέλεια να χαθεί αυτή η ευκαιρία. Αλλά η βαριά ευθύνη που απαιτείται τώρα πρέπει να μοιραστεί δίκαια.