Τα επόμενα βήματα στο Ασφαλιστικό

Κατά την προηγούμενη τετραετία έγιναν πολλά και σε πολλούς τομείς στο πεδίο της κοινωνικής ασφάλισης. Οι παρεμβάσεις στόχευαν κυρίως στην αποκατάσταση αδικιών του νόμου Κατρούγκαλου, στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος, στη στήριξη των εισοδημάτων των συνταξιούχων και στην εξασφάλιση αξιοπρεπών συντάξεων για τους μελλοντικούς συνταξιούχους. Φυσικά, η προσπάθεια βελτίωσης του ασφαλιστικού μας συστήματος είναι συνεχής και πολλά προβλέπεται να γίνουν και στη νέα τετραετία. Τρία είναι τα πρώτα βήματα: η αναμόρφωση του πλαισίου απασχόλησης των εργαζόμενων συνταξιούχων, η δημιουργία ευνοϊκότερου πλαισίου για ασφαλισμένους με χρέη που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν και η αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου της επαγγελματικής ασφάλισης.

Ως προς την απασχόληση συνταξιούχων, γίνεται προσπάθεια να αυξηθεί η συμμετοχή των συνταξιούχων στο εργατικό δυναμικό. Με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία, όταν ένας συνταξιούχος απασχολείται, παρακρατείται από τον e-ΕΦΚΑ το 30% της σύνταξής του. Η παρακράτηση αυτή γίνεται λόγω του ότι ένα πολύ σημαντικό τμήμα των συντάξεων δεν χρηματοδοτείται από τις εισφορές των ασφαλισμένων, αλλά από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ομως, αυτή η παρακράτηση ισχύει είτε ένας συνταξιούχος εργαστεί για μία μόνο ημέρα τον μήνα είτε έχει πλήρη απασχόληση. Με τις σχεδιαζόμενες αλλαγές, δεν θα υπάρχει καμία περικοπή στη σύνταξη, αλλά θα παρακρατείται χαμηλό ποσοστό των εισοδημάτων του εργαζόμενου συνταξιούχου από μισθωτή εργασία και αυτοαπασχόληση, ενδεχομένως μέχρι μία συγκεκριμένη οροφή. Ετσι, δίνονται κίνητρα για τη συμμετοχή πολύ περισσότερων συνταξιούχων στην αγορά εργασίας – κυρίως ατόμων που επιθυμούν μερική απασχόληση -, οδηγώντας σε βελτίωση τόσο του σημερινού όσο και του μελλοντικού τους εισοδήματος.

Ως προς το δεύτερο ζήτημα, αυτή τη στιγμή υπάρχουν αρκετοί αυτοαπασχολούμενοι με χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ που υπερβαίνουν τα €20.000 (ή €6.000 για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ), οι οποίοι, παρότι έχουν συμπληρώσει τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια, δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν. Στο σχέδιο που επεξεργαζόμαστε, αφού πρώτα γίνει αυστηρός έλεγχος των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και διαπιστωθεί αδυναμία πληρωμής, θα δίνεται η δυνατότητα έκδοσης σύνταξης και για οφειλές άνω των €20.000 (ή €6.000 για αγρότες). Σε πρώτο στάδιο, θα γίνεται παρακράτηση του συνόλου της σύνταξης για το ποσό της οφειλής που υπερβαίνει τα €20.000 και μέχρι ένα συγκεκριμένο όριο που θα καθοριστεί. Οταν η οφειλή μειωθεί στο όριο των €20.000, θα ισχύει η υφιστάμενη διαδικασία, με συμψηφισμό της εναπομένουσας οφειλής με τμήμα της σύνταξης σε 60 δόσεις. Τέλος, η δημογραφική γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τη σημασία της επαγγελματικής ασφάλισης ως συμπληρωματικού πυλώνα ασφάλισης. Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 4,4 μονάδες κατά την προηγούμενη τετραετία και η σχεδιαζόμενη περαιτέρω μείωσή τους κατά μία ποσοστιαία μονάδα κατά την τρέχουσα τετραετία δημιουργούν χώρο για την ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης. Επεξεργαζόμαστε ένα νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού του πλαισίου, τη διευκόλυνση της δημιουργίας πολυεργοδοτικών ταμείων και τον εξορθολογισμό των σχετικών φορολογικών διατάξεων με χαμηλή φορολόγηση και κίνητρα για την παροχή συντάξεων αντί εφάπαξ.

Ο Πάνος Τσακλόγου είναι υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης