Συνάλλαγμα, συγκρούσεις {LF}και παγκόσμια τάξη

Σε αυτή τη νέα εποχή γεωπολιτικών αναταραχών, ηγέτες επιχειρήσεων, πολιτικοί, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και ακαδημαϊκοί προσδοκούν μια πιο κατακερματισμένη, πολυπολική παγκόσμια τάξη πραγμάτων, με πολλούς να προβλέπουν ιδιαίτερα επακόλουθες αλλαγές στο διεθνές νομισματικό σύστημα. Οι πολιτικές πανδημίας της Αμερικής και η ευρύτερη απάντηση στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν πυροδοτήσει εκτεταμένες εικασίες για το μέλλον της ηγεμονίας του αμερικανικού δολαρίου και ενώ οι προειδοποιήσεις για την έκλειψη του δολαρίου δεν είναι νέες, ορισμένοι σχολιαστές πιστεύουν ότι αυτή τη φορά είναι διαφορετική.

Είναι αλήθεια ότι ο υψηλός πληθωρισμός, το αυξανόμενο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ και άλλες βασικές εξελίξεις εκτυλίσσονται σε ένα στρατηγικό περιβάλλον που θυμίζει όλο και περισσότερο τον Ψυχρό Πόλεμο. Ο πιο εντυπωσιακός παραλληλισμός είναι η επιστροφή των αντιπαλοτήτων των μεγάλων δυνάμεων και η ενασχόληση των πολιτικών με ανησυχίες για την ασφάλεια, που υπερισχύουν της οικονομικής αποτελεσματικότητας.
Ομως, ενώ η άνοδος των θεμάτων ασφαλείας αναδιαρθρώνει σαφώς ορισμένες συμμαχίες και οικονομικές σχέσεις, είναι απίθανο αυτές οι αλλαγές να οδηγήσουν σε ένα πολυπολικό νομισματικό σύστημα στο άμεσο μέλλον. Είναι απίθανο η μονοπολικότητα να εξασθενήσει σύντομα – ή ακόμα και μεσοπρόθεσμα. Αυτό θα συνεχίσει να ισχύει ακόμη και σε μια πιο κατακερματισμένη παγκόσμια οικονομία όπου οι σχέσεις ασφάλειας καθορίζουν τις οικονομικές σχέσεις και όπου οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας συμβάλλουν στην αναπροσαρμογή ορισμένων παγκόσμιων νομισμάτων. Η πανδημία και οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις δεν δικαιολογούν ασφαλή στοιχήματα για την κατάρρευση του δολαρίου, επειδή η κεντρική θέση του δολαρίου καθορίζεται κυρίως από οικονομικούς παράγοντες.

Ο σημερινός πληθωρισμός δεν είναι μόνο φαινόμενο των ΗΠΑ και όταν εξετάζουμε τον κίνδυνο κυρώσεων, η διαφοροποίηση σε δολάρια πρέπει να σταθμίζεται έναντι της διαφοροποίησης που προκαλείται από κυρώσεις σε δολάρια. Ο συνασπισμός που συμμετέχει στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 90% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων, περίπου το 80% των παγκόσμιων επενδύσεων και το 60% του παγκόσμιου εμπορίου και της οικονομικής παραγωγής. Σε έναν κόσμο όπου οι οικονομικές σχέσεις έχουν ολοένα και περισσότερους τόνους ασφάλειας, οι περισσότερες από 60 χώρες που βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ είναι πιθανό να παραμείνουν στο δολάριο ακόμα κι αν αντιτίθενται στις δυτικές κυρώσεις.Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Εάν επίκειται ένα πολυπολικό νόμισμα θα ήταν λογικό να ζητηθεί η ανατροπή των νομισματικών πολιτικών, των δαπανών και των κυρώσεων από τις ΗΠΑ. Αλλά προς το παρόν, το καλύτερο στοίχημα είναι ότι η κυριαρχία του δολαρίου θα συνεχιστεί.

Η Κάρλα Νορλόφ είναι καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο University of Toronto και συνεργάτιδα του Atlantic Council.