Το τέλος του παραμυθιού

Βαρεμάρα. Δεν υπάρχει πιο πληκτική και πιο αδιάφορη διαδικασία από τη διαδικασία ανάδειξης νέου αρχηγού στον ΣΥΡΙΖΑ. Τι παίζεται; Τίποτα. Ενα άδειο πουκάμισο. Αυτό που κληροδότησε ο Αλέξης Τσίπρας στους επιγόνους του είναι ένα σχήμα της εκτός ΚΚΕ Αριστεράς που θα χρειαστεί να επανεπινοήσει τον εαυτό του, για να επανατοποθετηθεί στο πολιτικό φάσμα. Ενα σχήμα που, βέβαια, θα προσπαθήσει να κρατήσει όλα τα περιουσιακά στοιχεία του ΣΥΡΙΖΑ, ή έστω κάποια, μαζί με ορισμένα αριστερά λάβαρα και την ιστορία της ανανεωτικής Αριστεράς – κάποια κομμάτια της (τα κομματικά ΜΜΕ, για παράδειγμα, έπειτα από έναν οικονομικό εξορθολογισμό) και κάποια ιστορικά πρόσωπα η ανάκληση των οποίων θα βολεύει το αυριανό αφήγημα. Κάποια από τα ιδρύματα (όπως φερειπείν το Αρχείο Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας που κάνει εξαιρετική δουλειά) ίσως βρεθεί φόρμουλα να μείνουν διασυνδεδεμένα με το κόμμα που θα προκύψει, ίσως ανεξαρτητοποιηθούν αναζητώντας χορηγίες. Ο ΣΥΡΙΖΑ όπως τον ξέραμε έχει τελειώσει.

Οσες ιδεολογικές αναθεωρήσεις κι αν κάνει η Αχτσιόγλου, ή ο Τσακαλώτος, ή ο Παππάς ή ο Τζουμάκας (ο Τζουμάκας!), ο ΣΥΡΙΖΑ έχει τελειώσει. Επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα μετωπικό λαϊκιστικό κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, με κινηματικά χαρακτηριστικά, που αναδύθηκε εκμεταλλευόμενο τις κοινωνικές επιπτώσεις της χρεοκοπίας της χώρας. Διεκδίκησε την εξουσία πουλώντας ένα μεγάλο παραμύθι: ότι τα μεγάλα κόμματα της μεταπολίτευσης μας χρεοκόπησαν κι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα επανέφερε χωρίς δυσκολίες το επίπεδο της ζωής που χάθηκε. Ηξεραν ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν; Σκασίλα τους. Πόνταραν στη διαρκή αναταραχή που θεωρούσαν ότι είτε θα τους επέτρεπε να επενδύσουν σε ένα επαναστατικό αφήγημα αλλαγής καθεστώτος, επικρατώντας με αυταρχικούς τρόπους, είτε θα γίνονταν κυρίαρχοι του παιχνιδιού με την ανοχή των εταίρων μας (σενάριο που έγινε δυνατή η πραγματοποίησή του μετά την εκλογική επικράτηση του Σεπτεμβρίου 2015).

Στην πραγματικότητα, δηλαδή, ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένας μηχανισμός που διεκδίκησε μια εξουσία της Αριστεράς, η οποία (όπως με τα φτωχά λενινιστικά που ήξεραν οι πρωτεργάτες του εκφραζόταν)είχε σκοπό να επικρατήσει με κάθε τρόπο – και κυρίως, αν χρειαζόταν, επιβαλλόμενη επί αντιπάλων. Ο τρόπος με τον οποίο πολιτεύτηκαν στον Τύπο (μπορεί να συμβολίζεται με το 13-0 της δικαστικής απόφασης με την οποία καταδικάστηκε ο Νίκος Παππάς) ή στη Δικαιοσύνη έδειξε ότι δεν είχαν όρια.

Κατανόησαν τα όριά τους όταν διαπίστωσαν τις πολλές θεσμικές εγγυήσεις που είχε η δημοκρατία, που δεν μπορούσαν να τις ελέγξουν όλες. Δεν τους πείραξε ιδιαίτερα. Θεώρησαν ότι η δύναμη που είχαν αποκτήσει θα υφίστατο για πάντα. Εκεί την πάτησαν. Δεν μπορούσαν να διανοηθούν την πιθανότητα ένα πολιτικό σχήμα όπως η ΝΔ του Μητσοτάκη να τους περιθωριοποιήσει, επειδή πέτυχε να ξαναβάλει τη χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά, σε συνθήκη ομαλότητας και υπό την ευρωπαϊκή ομπρέλα. Ησυχία και προοπτικές δηλαδή, αυτό που επιδιώκει κάθε κοινωνία.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν υπήρξε ποτέ κόμμα αρχών. Ηταν ένα αρχηγικό γιουρούσι προς την εξουσία, με διάφορους πόλους που όλοι εξαρτιόνταν από τον αρχηγό. Χωρίς αυτόν, δεν υπάρχει κανείς. Πόσοι νομίζετε ότι, τώρα που λιγοστεύει η επιχορήγηση και αρχίζουν τα κεσάτια, θα ενδιαφερθούν για τα χαρακτηριστικά του σοσιαλισμού που θα οικοδομήσει ο Τσακαλώτος, για τα κεντρώα ανοίγματα της Αχτσιόγλου, για τη δημοκρατική Αριστερά του Παππά και για το προεδρικό ΠΑΣΟΚ του Τζουμάκα που θα βάψει κόκκινα τα πράσινα λάβαρα, όπως άλλοι βάφουν το μαλλί τους; Τέλος εποχής.

Κρίμα που δεν έφτιαξαν μια κοινωνία-φυλακή

Οπως διαβάζω στα έντυπα του ΚΚΕ, πανό άπλωσαν στην κορυφή 2520, την κορυφή του Γράμμου, μέλη και φίλοι του κόμματος της κομμουνιστικής Αριστεράς και της ΚΝΕ, σε μια συμβολική κίνηση που δοξάζει τον Εμφύλιο, στο πλαίσιο της 32ης Αντι-ιμπεριαλιστικής Κατασκήνωσης που διοργανώνει η νεολαία του κόμματος. «Οι μαχητές του Γράμμου δεν λύγισαν ποτέ, δόξα και τιμή στο ΚΚΕ» έγραφε το πανό που άπλωσαν στην κορυφή του βουνού, όπου παίχτηκε η τελευταία πράξη του εμφύλιου δράματος το 1949. Η ανταρσία κατά της νομιμότητας ηττήθηκε και οι αγωνιστές του αποκαλούμενου Δημοκρατικού Στρατού που δεν σκοτώθηκαν ή δεν συνελήφθησαν διέφυγαν στις κομμουνιστικές χώρες, όπου παίχτηκαν στη συνέχεια άλλα εξίσου δυσάρεστα δράματα.

Για πολλά χρόνια οι νικητές του Εμφυλίου έκαναν γιορτές στον Γράμμο και στο Βίτσι. Δικαίως επικρίνονταν ως γιορτές μίσους: μετά το 1974 δόθηκε η δυνατότητα εξίσου στους ηττημένους να ζήσουν σε συνθήκες ελευθερίας σε μια Ελλάδα που προχωρούσε, δεν είχε καμία σκοπιμότητα η ανάκληση του μίσους που χώρισε τη χώρα στα δυο. Τώρα, όμως, τον Εμφύλιο ανακαλούν τα εγγόνια και τα δισέγγονα των ηττημένων που πήραν τη σκυτάλη των δικών τους εορτών μίσους: κρίμα, μας λένε, που δεν γίναμε μια κοινωνία στρατοπέδων και φυλακών. Αδιανόητοι.