4+1 κίνδυνοι για τα παιδιά

To καλοκαίρι είναι για τα παιδιά πηγή χαράς, ανεμελιάς, χαλάρωσης, ελεύθερου παιχνιδιού, ξεκούρασης και αποχής από τα υποχρεωτικά καθημερινά τους καθήκοντα. Και καθώς ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι παραδοσιακά οι δύο μήνες όπου οι περισσότερες οικογένειες προγραμματίζουν τις θερινές διακοπές τους εξορμώντας στη θάλασσα ή το βουνό, το ένθετο «Υγεία» παρουσιάζει έναν αναλυτικό οδηγό που συνοψίζει τους καλοκαιρινούς κινδύνους για τα παιδιά.

Οπως εξηγεί η Αννα Παρδάλη, παιδίατρος, MSc Αναπτυξιακή και Εφηβική Υγεία ΕΚΠΑ και αντιπρόεδρος της Ενωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, η οποία έχει επιμεληθεί το κείμενο που ακολουθεί, είναι σημαντικό να ωθούμε το παιδί να συμμετέχει σε ελεύθερο παιχνίδι με συνομηλίκους του σε εξωτερικούς χώρους. Να του επιτρέπουμε να απολαμβάνει τη θάλασσα, τον ήλιο, τις βόλτες  και τον ελεύθερο χρόνο του. Οι γονείς και οι κηδεμόνες όμως είναι σημαντικό να αποφεύγουν τις… κακοτοπιές και να αναγνωρίζουν εγκαίρως ύποπτα συμπτώματα.

Θερμοπληξία. Η θερμοπληξία αποτελεί ιδιαίτερα επείγουσα κατάσταση. Στη χώρα μας, που το κλίμα ευνοεί τις υψηλές θερμοκρασίες και την ηλιοφάνεια, είναι ακόμη πιο εύκολο να εκτεθεί ένα παιδί σε αυτόν τον κίνδυνο, που είναι μεγαλύτερος για  ένα  βρέφος  ή  νήπιο.  Ενα παιδί μπορεί να υποστεί θερμοπληξία ακόμη και μέσα σε ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο με κλειστά παράθυρα και πόρτες.

Στα πρώτα στάδια της θερμοπληξίας παρατηρείται εξάντληση από παρατεταμένη θερμότητα που χαρακτηρίζεται από διαταραχές της πνευματικής λειτουργίας, νωθρότητα, υπνηλία  και μυϊκή αδυναμία.

Αν πρόκειται για βρέφος, τα βασικά σημάδια είναι το ασταμάτητο κλάμα, το ερυθρό χρώμα,  ο πυρετός πάνω από 39 και οι συχνές διάρροιες. Στο πολύ επικίνδυνο, για τη ζωή του, περιστατικό το μωρό γίνεται πολύ «ήρεμο»,  καταβεβλημένο και αρνείται να φάει.

Τα μεγαλύτερα παιδιά πάλι, εμφανίζουν παρόμοια συμπτώματα, διαμαρτύρονται για δυνατό πονοκέφαλο και εμφανίζουν σύγχυση. Πιθανόν να παρουσιάζουν ζάλη, τάση για εμετό, μεγάλη εφίδρωση, ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή,  υπόταση, ωχρότητα.

Οταν λοιπόν οι γονείς ή οι κηδεμόνες υποπτευθούν πιθανότητα θερμοπληξίας είναι κρίσιμο να μεταφέρουν το παιδί σε δροσερό περιβάλλον, τυλίγοντάς το από την κορφή έως τα άκρα με βρεγμένη πετσέτα και να σπεύσουν σε νοσοκομείο το γρηγορότερο δυνατό.

Πνιγμός. Η χρήση αντηλιακού  (όχι όμως υπερβολικών ποσοτήτων καθώς μειώνεται η απορρόφηση βιταμίνης D), η σωστή ενυδάτωση των μικρών κολυμβητών, η χρήση άλλων μέσων ηλιοπροστασίας (π.χ. καπέλα με πλατύγυρο που καλύπτουν και τον αυχένα) αλλά και η αποφυγή του ήλιου το μεσημέρι αποτελούν βασικούς κανόνες.

Εξίσου σημαντικό κεφάλαιο όμως είναι και η αποφυγή πνιγμών, καθώς  ετησίως  στην Ελλάδα πνίγονται περίπου 300 άνθρωποι. Μάλιστα, εξ αυτών περίπου τα 10-14 περιστατικά αφορούν παιδιά, τα περισσότερα κάτω των 5 ετών. Τα πιο πολλά περιστατικά συμβαίνουν στη θάλασσα, σε πολύ κοντινή απόσταση από την ακτή, σε πισίνες ή υδροπάρκα. Σε κάθε πνιγμό αντιστοιχούν 5-7 παρ’ ολίγον πνιγμοί.

Φροντίζουμε συνεπώς τα παιδιά  να χρησιμοποιούν τις κατάλληλες συσκευές επίπλευσης (μπρατσάκια, κουλούρες κ.λπ.) και να μπαίνουν στο νερό όταν θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της πέψης, δηλαδή 3 ώρες μετά το γεύμα (έστω και αν πρόκειται για ένα σάντουιτς). Ακόμη και αν γνωρίζουν κολύμπι, πρέπει πάντοτε να βρίσκονται υπό την επίβλεψη κάποιου ενηλίκου που ξέρει να κολυμπά.

Τσιμπήματα εντόμων. Συχνότερα είναι τα τσιμπήματα των κουνουπιών και των υμενόπτερων (σφήκες, μέλισσες), τα οποία μπορεί να προκαλέσουν τοπικά φλεγμονή στο δέρμα ή και αλλεργική αντίδραση (κυρίως τα υμενόπτερα), τοπική ή γενικευμένη.

Για την προφύλαξη των παιδιών προτιμάμε τα μακρυμάνικα δροσερά ρούχα, με όχι έντονα χρώματα γιατί προσελκύουν τα έντομα,  καθώς και τα παντελόνια κάτω από το γόνατο, που προστατεύουν το σώμα του παιδιού τόσο από την έκθεση στον ήλιο όσο και από τις επιθέσεις εντόμων.

Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η χρήση καλλυντικών και αρωματικών προϊόντων για την καθαριότητα και τη φροντίδα του, γιατί αφήνουν έντονο το άρωμά τους πάνω στο δέρμα του και το καθιστούν στόχο.

Απευθυνόμαστε αμέσως σε γιατρό εφόσον το παιδί, έπειτα από τσίμπημα, εκδηλώσει ξαφνική δυσκολία στην αναπνοή, αδυναμία, λιποθυμία, κνιδωτικό εξάνθημα ή φαγούρα σε όλο το σώμα. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και έπειτα από ώρες.

Φίδια και σκορπιοί. Στην περίπτωση τσιμπήματος του παιδιού από φίδι ή σκορπιό πρώτη προτεραιότητα είναι να καλέσετε το ασθενοφόρο ή να μεταφερθείτε στο πλησιέστερο νοσοκομείο όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Η κράτηση του δαγκωμένου μέρους σε χαμηλότερο επίπεδο από την καρδιά μπορεί να βοηθήσει να περιοριστεί η διάδοση των τοξινών στο σώμα. Μην προσπαθήσετε να απορροφήσετε το δηλητήριο με το στόμα σας ή να κόψετε το δέρμα γύρω από την περιοχή του δαγκώματος. Αυτές οι ενέργειες μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω επιδείνωση και επιβάρυνση του τραυματισμού.

Επίσης, είναι κρίσιμο οι ενήλικοι να θυμούνται την περιγραφή των παιδιών, όταν αυτά αναφέρονται στα χαρακτηριστικά του ερπετού που τα δάγκωσε – π.χ.  μέγεθος και χρώμα. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τους ιατρούς στον καθορισμό της κατάλληλης θεραπείας και αντιδότου, εάν είναι διαθέσιμα για το συγκεκριμένο είδος.

Σταφυλόκοκκος. Πολύ συχνά  ακούμε  την καλοκαιρινή περίοδο για τη λοίμωξη με σταφυλόκοκκο. Εκδηλώνεται κυρίως  στο δέρμα με μία  ή περισσότερες ανοιχτές βλάβες, ή σαν φουσκάλες, με ρυπαρό και μελιτόχρωο περιεχόμενο.  Μπορεί να είναι οπουδήποτε στο σώμα, συχνά όμως τα εντοπίζουμε  στη μύτη γύρω από  τα ρουθούνια, στο τριχωτό της κεφαλής  ή  στα εκτεθειμένα μέρη του σώματος.

Ο σταφυλόκοκκος μεταδίδεται με την κοινή επαφή, την κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων, όπως ρούχα και πετσέτες και την επαφή με μολυσμένες επιφάνειες. Το καλοκαίρι,  η αυξημένη δραστηριότητα των παιδιών  σε εξωτερικό χώρο, το εκτεθειμένο δέρμα, ο ήλιος και η ζέστη, η υγρασία, οι μολυσμένες ξαπλώστρες ή οι πετσέτες κ.λπ. δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ευκολότερη μετάδοση του μικροβίου.

Συνεπώς είναι σημαντικό να  λαμβάνονται τα εξής μέτρα:

• να διατηρείται το δέρμα καθαρό, ακέραιο και ενυδατωμένο
• να τηρούνται οι κανόνες υγιεινής ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα προσωπικά αντικείμενα και τους κοινόχρηστους χώρους . Το πλύσιμο των χεριών και η απολύμανση βρώμικων επιφανειών είναι ζωτικής σημασίας
• να προλαμβάνουμε τα τσιμπήματα των κουνουπιών και εντομών ώστε να μην προκαλούνται τραυματισμοί στο δέρμα απ’ όπου θα διεισδύσουν τα μικρόβια του σταφυλόκοκκου
• ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ορισμένες λοιμώξεις των παιδιών όπως η ανεμευλογιά και η ιλαρά, οι οποίες εξασθενούν το ανοσοποιητικό σύστημα, ευνοώντας τις συνθήκες για την εγκατάσταση και ανάπτυξη  του μικροβίου
• κάθε ύποπτη βλάβη θα εκτιμάται από  τον γιατρό ώστε να αντιμετωπιστεί έγκαιρα πριν εξαπλωθεί στο ίδιο το παιδί, αλλά και για να περιοριστεί η μετάδοσή της σε άλλα άτομα.