Η συγκλονιστική επανάσταση

Η τεχνητή νοημοσύνη (TN) συνιστά μια νέα πολιτική, οικονομική, τεχνολογική, φιλοσοφική πρόκληση σε παγκόσμιο επίπεδο. Ζούμε την περίοδο της Αγριας Δύσης, του Far West στην εκτίναξη των εφαρμογών της ΑΙ που ξεπετώνται καθημερινά από δεκάδες εταιρείες.

Διεθνώς έχουν εκπονηθεί 800 κείμενα κατευθυντήριων γραμμών για τη χρήση της ΤΝ από φορείς, οργανισμούς, επιχειρήσεις και κράτη. Εξήντα χώρες έχουν ήδη εκπονήσει Εθνική Στρατηγική για την TN. Το Συμβούλιο της Ευρώπης, η ΟΥΝΕΣΚΟ, ο ΟΟΣΑ και σύντομα η ΕΕ, μέσω του AI Act, που ήδη ψηφίστηκε από την ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, διαθέτουν πλαίσιο χρήσης, δεοντολογίας και ανάλυσης των δεδομένων της TN, προς όφελος της κοινωνίας, χωρίς όμως να ακυρώνουν την καινοτομία.

Παρ’ όλα αυτά, η πραγματικότητα σήμερα επιβάλλει να σπεύσουμε να διαμορφώσουμε ένα όσο το δυνατόν ευρύ, τεκμηριωμένο, κοινά αποδεκτό – ει δυνατόν – μελλοντοστραφές και κοινωνικά επωφελές πλαίσιο κανόνων χρήσης της ΑΙ. Εχουμε χάσει πολύ χρόνο. Η επιστημονική κοινότητα προετοιμάζεται για τις παρούσες εξελίξεις της ΑΙ εδώ και χρόνια, αλλά ρυθμιστικά μείναμε πίσω προτιμώντας μια χρονοβόρα διαβούλευση που πάντα θα φέρνει την τεχνολογία ένα βήμα πιο μπροστά. Και καθώς οι νομικές ρυθμίσεις ούτως ή άλλως δεν μπορούν να εικάζουν και να προηγούνται της τεχνολογίας, οι δεοντολογικές/ ηθικές ρυθμίσεις μπορούν εκ των προτέρων να ορίζουν το πλαίσιο.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ευρύτερη ψηφιακή εποχή, μας καλούν να σκεφθούμε με διαφορετικούς όρους το μέλλον μας. Το μέλλον πλέον δεν έχει γραμμική εξέλιξη, αλλά εκθετική και αυτό οφείλεται εν πολλοίς στην τεχνολογική εξέλιξη και τα άλματα της Τεχνητής Νοημοσύνης που διαρκώς επιδρά στη ζωή μας.

Πρόσφατη μελέτη της McKinsey υπολογίζει την ετήσια επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στο παγκόσμιο ΑΕΠ στα… 4,4 τρισ. δολάρια! Με άλλα λόγια κάθε χρόνο θα προστίθεται στο παγκόσμιο ΑΕΠ παραγωγικότητα ίση με την οικονομία της Γερμανίας!

Το Πανεπιστήμιο Harvard προ ημερών προέβη σε μία πολύ ενδιαφέρουσα ανακοίνωση. Ενα από τα πιο δημοφιλή μαθήματά του, το Computer Science 50, θα λειτουργεί με ένα πρότυπο πρόσθετο πρόγραμμα, παραγωγής Harvard, σαν το chatGPT, ως βοήθεια στους φοιτητές. Το πρόγραμμα θα συνδράμει τους φοιτητές λειτουργώντας ως βοηθός και ως «προσωπικός διδάσκων» και θα διαμορφώνει σταδιακά εξατομικευμένη διάδραση με τον κάθε φοιτητή ξεχωριστά! Το πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι το μάθημα αυτό μπορούν να το παρακολουθήσουν διαδικτυακά και όσοι δεν είναι φοιτητές του Harvard, μέσω της πλατφόρμας edX. Και το ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι ότι ήδη στην πλατφόρμα έχουν εγγραφεί 4,8 εκατ. από όλο τον κόσμο!

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Εκπαίδευση μπαίνουν σε νέα εποχή. Η ζωή μας εισέρχεται σε νέα εποχή.

Ο άνθρωπος είναι το μόνο ον που μπορεί να συλλογιστεί το μέλλον του. Είναι homo sapiens, αλλά και homo prospectus. Ως χώρα δυσκολευόμαστε να μεταβολίσουμε την αλλαγή σε μια γοητευτική διαδικασία. Κυριαρχεί ο φόβος και η ανασφάλεια, αλλά αυτό είναι λάθος. Η χώρα διαθέτει πνευματικό υπόβαθρο. Εχει επιστήμονες, διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό, έχει ευκαιρίες. Μας λείπει η σωστή προτεραιοποίηση και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός. Το ευτύχημα είναι ότι ο Πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης γνωρίζει σε βάθος τις εξελίξεις που επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανάδυση ενός νέου περιβάλλοντος ψηφιακής εποχής, άλλωστε ήταν ο μόνος που έθεσε το θέμα της Τεχνητής Νοημοσύνης στον προεκλογικό του λόγο.

Ακόμα, όμως, και αν δεν γνωρίζουμε με λεπτομέρειες πώς θα είναι η νέα εποχή, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τι θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε. Κλιματική κρίση. Τεχνολογικά άλματα. Νέες δουλειές που θα προκύψουν και άλλες που θα μεταβληθούν. Νέες δεξιότητες που πρέπει να αποκτήσουμε. Νέα προγράμματα σπουδών. Δημογραφικές παγκόσμιες ανακατατάξεις. Ενεργειακή μετάβαση. Αλλαγή στις μεταφορές και τις επικοινωνίες. Βιοτεχνολογική επανάσταση. «Ισως είναι η πρώτη περίοδος στην ανθρωπότητα που γνωρίζουμε ακόμα και εκείνα… που δεν γνωρίζουμε», κατά την περιβόητη φράση του Ντόναλντ Ράμσφελντ… Είναι κρίμα τέτοια γνώση να πάει χαμένη.

Ο Γιάννης Μαστρογεωργίου είναι ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης