Πιο καλή η μοναξιά

Η παραίτηση του Ανδρέα Λοβέρδου, ό,τι κι αν έγραφε στην επιστολή προς τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη, δεν περιείχε ούτε θέαμα ούτε μυστήρια. Ηταν η τελευταία πράξη μιας επιβεβαιωμένης ασυμφωνίας. Το ΠΑΣΟΚ του Λοβέρδου ήταν ευρύ, πολυσυλλεκτικό, ευρωπαϊκό, ανοιχτό. Ηταν το κόμμα που έβαλε το κεφάλι του στον ντορβά, κυβερνώντας με τη ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά και συμμετέχοντας σε δύσκολες αποφάσεις, προκειμένου η χώρα να ανακάμψει. Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη έχει μετατραπεί σε μια γκρούπα νοσταλγών μιας εποχής που πέρασε. Ενα κόμμα που πολιτεύτηκε ως κόμμα αντιδεξιάς διαμαρτυρίας, προκειμένου να προσελκύσει ψηφοφόρους από τη φυλλορροή του ΣΥΡΙΖΑ.

Η ασυμφωνία που, χθες, επισφραγίστηκε με την αποχώρηση του Λοβέρδου από το κόμμα του είχε ήδη οδηγήσει σε μια πρώτη ρήξη την εποχή της εκλογής ηγεσίας στο κόμμα. Ο Λοβέρδος ηττήθηκε – και ο νικητής Νίκος Ανδρουλάκης επεδίωξε να διευρύνει αυτή τη νίκη του. Οσοι δεν σκέφτονται σαν κι αυτόν, όσοι δεν αντιλαμβάνονται την πολιτική ως σύγκρουση διαφορετικών κόσμων, όπου αυτός που νικάει επιδιώκει τον αποκλεισμό εκείνων που χάνουν, δεν χωρούσαν στο στενό κόμμα που έχτιζε.

Διότι αυτό ακριβώς είναι το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη: στενό. Ενα κόμμα μονοθεματικό («ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά»), που ακόμα και τα στελέχη με πολιτική ευρύτητα (όπως ο Δημήτρης Μάντζος) τα χρησιμοποιεί στο μονοθεματικό του κρεσέντο. Ενα κόμμα που κατέβηκε στις εκλογές θυμωμένο σε συμπαράσταση στον αρχηγό του που εμφανιζόταν θυματοποιημένος λόγω της παρακολούθησής του από τις μυστικές υπηρεσίες, κρατώντας ίσες αποστάσεις από ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, που υποσχόταν να παίξει ρόλο ρυθμιστή προτείνοντας, εις βάρος της πραγματικότητας, έναν άγνωστο ως πρωθυπουργό. Ενα κόμμα – οργανωτικός μηχανισμός που, οχυρωμένο πίσω από τα συνθήματά του, στην ουσία έχει παραδώσει το Κέντρο στη ΝΔ. Δεν είναι τυχαία η διαρροή μιας σειράς άξιων στελεχών που ξέρουν τη δουλειά στη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ούτε είναι τυχαίο ότι η αποχώρηση του Λοβέρδου, χθες, συνοδεύτηκε από απαξίωση και ύβρεις από φανατικούς: τον κατηγόρησαν ως παρείσακτο και έτοιμο από καιρό για τη ΝΔ του Μητσοτάκη. Ως έπηλυν που τους ήταν βάρος και χάρηκαν επειδή τους άδειασε τη γωνιά. Τέτοιου τύπου συμπεριφορές ήταν συνηθισμένες στο πρωτόγονο αρχηγικό ΠΑΣΟΚ του πρώτου καιρού (το ΠΑΣΟΚ του «κουλοχέρη Καράγιωργα»), αλλά τα τελευταία χρόνια χαρακτήριζαν μόνο τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τη διαφωνία ο ΣΥΡΙΖΑ.

Κι αυτό είναι το πρόβλημα. Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη συριζοποιείται. Εγραφα χθες για την ευκαιρία που του δίνουν οι εκλογές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση να αυτονομηθεί και να προβάλει μια δική του αυτοδιοικητική ταυτότητα. Πολύ φοβάμαι ότι με λογική κλειστού κόμματος και με τραμπούκικη αντιμετώπιση όσων διαφωνούν, κι αυτή η ευκαιρία θα περάσει.

Από αυτό το κόμμα έφυγε ο Λοβέρδος. Και απ’ ό,τι καταλαβαίνω, δεν έφυγε επειδή περιμένει κάποια μεταγραφή – κάτι που το ξέκοψε κι ο Βορίδης. Εφυγε επειδή δεν είχε τίποτα να κάνει στο ΠΑΣΟΚ, επειδή ήταν περιθωριοποιημένος, χωρίς αρμοδιότητες και χωρίς στόχους. Οι απόψεις του δεν ενδιέφεραν την ομοιογενοποιημένη σκέψη της ηγετικής ομάδας, άσε που όταν ακούγονταν δυνατά επέσυραν υβριστικές κριτικές. Για ποιο λόγο να θέλει να μείνει σε έναν χώρο με τον οποίο είχε κοπεί κάθε ψυχικός δεσμός; Σε ένα τοξικό περιβάλλον; Σε ένα κόμμα που απεχθάνεται τη διαφωνία, που συμφωνεί με τον αρχηγό; Πιο καλή η μοναξιά.

Αγωγή της αγνότητας!

Ηρθε η ώρα τους. Από σήμερα, θα έχουμε τη δυνατότητα να ακούμε στη Βουλή τον πολιτικό λόγο των νέων ακροδεξιών κομμάτων που μπήκαν στο Κοινοβούλιο. Ηδη,με δηλώσεις τους δεξιά – αριστερά, οι αρχηγοί επιδιώκουν να γίνουν ευρύτερα γνωστοί, προσδοκώντας ότι όταν τους μάθουν οι Ελληνες θα αυξηθούν οι οπαδοί τους. Ο μεν αρχηγός των «Σπαρτιατών», ήδη, περιφέρει το ίνδαλμα του, τον Κασιδιάρη, που όπως είπε δεν τον έχει γνωρίσει ακόμα.
Ο δε αρχηγός της Νίκης, ο Δημήτρης Νατσιός, ήδη έχει κάνει γνωστές τις προτεραιότητές του: θα δώσει έμφαση σε ό,τι ο ίδιος ονομάζει εθνική παιδεία. Στο πλαίσιο αυτό, θα επιδιώξει να ενταχθεί στα σχολεία, όχι μάθημα σεξουαλικής αγωγής, αλλά… «αγωγής της αγνότητας»! Και για την εμπέδωση της αγνότητας καλεί το σχολείο να διδάσκει «κείμενα του Ελύτη, του Πολέμη, του Δροσίνη, του Κάλβου».
Αναρωτιέμαι αν ο Νατσιός έχει όντως διαβάσει τους ποιητές που προτείνει. Ακόμα κι αν καταστρεφόταν ο κόσμος, κι οι μαθητές έμεναν μόνο με τον Ελύτη και τον Κάλβο, με αυτούς τους δύο ποιητές θα μπορούσαν να κοροϊδέψουν την αγωγή της αγνότητας και τους ηθικολόγους και κάθε άσχετο που νομίζει ότι οι σημαντικοί ποιητές είναι του χεριού τους, έτοιμοι να υποκύψουν στα δασύτριχα και ρασοφόρα κηρύγματά τους.