Μια σύνοδος 1.000 χιλιόμετρα από τη Μόσχα

Μια ιστορική σύνοδος με αστερίσκους και εκκρεμότητες που θα παραμείνουν εκκρεμότητες αναμένεται να είναι η συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των συμμάχων του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας στις 11 και 12 Ιουλίου. Η αυλαία θα ανοίξει με δύο αποτυχίες εν μέρει. Τα μέλη του ΝΑΤΟ φαίνεται ότι θα παραμείνουν 31 και η Σουηδία θα συνεχίσει να περιμένει την Aγκυρα και τη Βουδαπέστη να της ανοίξουν την κατά τα άλλα μισάνοιχτη πόρτα της Συμμαχίας. Από την άλλη, η θητεία του Γενς Στόλτενμπεργκ θα παραταθεί μέχρι τον Οκτώβριο του 2024, εφόσον οι Σύμμαχοι δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε κοινή απόφαση για τον αντικαταστάτη του. Φαίνεται, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι η υποψηφιότητα της Δανής Μέτε Φρεντερίκσεν σκόνταψε στις επιφυλάξεις της Αγκυρας, με τις υπόλοιπες χώρες να μην εκφράζουν αντίρρηση για το πρόσωπο της πρωθυπουργού.

Σε αναμονή όμως βρίσκονται και τα περιοχικά σχέδια (regional plans) καθώς οι Τούρκοι συνεχίζουν να ζητούν η νατοϊκή ορολογία για τα Στενά του Βοσπόρου να είναι «τουρκικά Στενά» και την Ελλάδα να εμμένει στη θέση της, ότι δηλαδή από την Αγκυρα αποκαλούνται «τουρκικά Στενά», αλλά στις συνθήκες η ονομασία είναι «Στενά». Στο ζήτημα που είχε ανακύψει με την Κύπρο, οι Σύμμαχοι μάλλον θα χρησιμοποιήσουν τη γνωστή μέθοδο να μην αναφέρονται ονομασίες χωρών, αλλά οι τοποθεσίες να καθορίζονται από γεωγραφικές συντεταγμένες. Πάντως, η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ακόμη ένα θέμα που φαίνεται ότι δημιουργεί πονοκέφαλο στην Τουρκία και σε συνάρτηση με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Η Αγκυρα δεν βλέπει με καλό μάτι οτιδήποτε έχει σχέση με τη συνεργασία ΕΕ – ΝΑΤΟ και προσπαθεί να περιορίσει σε όλα τα κείμενα τις σχετικές αναφορές. Ομως, όλα δείχνουν ότι τελικά θα υπάρχουν εκτενείς και αναλυτικές αναφορές στη συνεργασία ΝΑΤΟ – ΕΕ, η οποία αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς, με καταλύτη τις συνέργειες που έχουν αναπτυχθεί για τη στήριξη της Ουκρανίας, αλλά και σε άλλους τομείς, όπως η προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών.

Παρά τις δυσκολίες συνεννόησης και κοινής πλεύσης σε ορισμένα βασικά θέματα, η συνεδρίαση του Βίλνιους θα σηματοδοτήσει την επίσημη πρώτη για την συμμετοχή του Κιέβου, παρουσία κατά πάσα πιθανότητα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο Συμβούλιο ΝΑΤΟ – Ουκρανίας. Το μήνυμα των Συμμάχων από το Βίλνιους, λιγότερο από 1.000 χλμ. μακριά από τη Μόσχα, θα είναι σαφές: «Η δικαιωματική θέση της Ουκρανίας είναι στο ΝΑΤΟ», ενώ θα πουν «ναι» στο να μην ισχύσει το σχέδιο δράσης των υποψήφιων μελών (Membership Action Plan), όπως συνέβη επίσης με τη Φινλανδία και τη Σουηδία, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι δεν θα τεθούν προϋποθέσεις για το Κίεβο. Aν και σε αυτή τη φάση δεν θα υπάρξει οδικός χάρτης για την ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία, η θέση της ως μέλους και όχι ως παρατηρητή στο Συμβούλιο Ουκρανίας – ΝΑΤΟ αλλά και η στήριξη μέσω πολυετούς προγράμματος για την αποτροπή και την άμυνα θα αποτελέσουν τη σφραγίδα του Βίλνιους.

H Eιρήνη Ζαρκαδούλα είναι ανταποκρίτρια ΕΡΤ/ΑΠΕ στις Βρυξέλλες