Φουρτούνες, Λαιστρυγόνες, Κύκλωπες…

Από το 2010 ώς το 2019 ζήσαμε δύο ζωές. Μπορεί και κάτι παραπάνω… Η Ειρήνη καθόταν στο γραφείο της και μηρύκαζε τις σκέψεις της για την πύκνωση του ιστορικού χρόνου. Πολλοί άλλωστε δεν κοιμόμασταν παρά ελάχιστα, στις κρίσιμες φάσεις τουλάχιστον. Νύχτες αγρύπνιας, παρόλο που είχαμε καταπιεί του κόσμου τα ηρεμιστικά. Τώρα μπροστά της έβλεπε το χαρτονάκι απ’ τη συσκευασία ενός από αυτά.

Μα πρέπει να θυμάμαι ή να ξεχάσω; Η λήθη έχει οπωσδήποτε τα πλεονεκτήματά της: επουλώνει τις πληγές, σε κάνει να γαληνεύεις, να συγχωρείς, να δοκιμάζεις μια νέα αρχή. Δεν είμαι καθόλου εναντίον της λήθης. Σάμπως ένα ποσοστό σβησίματος του παρελθόντος δεν μας βοηθά να προχωρήσουμε; Ενα ποσοστό μνήμης όμως μας βοηθά επίσης να προχωρήσουμε…

«Ολοι το γνωρίζετε. Αυτή τη στιγμή, βρισκόμαστε στη μέση μιας μεγάλης φουρτούνας. Αλλά είμαστε ένας λαός της θάλασσας που ξέρει να βγαίνει από φουρτούνες και κυρίως δεν φοβάται να ανοιχτεί σε μεγάλα πελάγη, σε καινούργιες θάλασσες προκειμένου να φτάσει σε νέα και πιο ασφαλή λιμάνια». Λόγος του πρωθυπουργού, μέσα Ιουνίου 2015, από την Αγία Πετρούπολη. Ω, η τρομερή μεταφορά! «Καινούργιες θάλασσες» και «νέα λιμάνια»; Αντίο, Ευρώπη μας! Αντίο ο «Υμνος στη χαρά». Η αβυσσαλέα αγκαλιά του ρώσου δικτάτορα είναι εκεί και περιμένει.

Η Ειρήνη άρχισε να χώνει πενηντάευρα στις σελίδες των βιβλίων τους. Επίσης αγόρασε δύο τενεκέδες λάδι και μπόλικες κονσέρβες. Στο λοφάκι πάνω απ’ το σπίτι τους υπάρχουν και σαλιγκάρια. Και είναι φοβερά καλή στο να τα ξετρυπώνει κάτω απ’ τις πετρούκλες και μέσ’ απ’ τις κουφάλες. Θα επιζήσουν!

Οπου, μια ζεστή μέρα στα τέλη του Ιουνίου, όλη η χώρα έμαθε τι σημαίνει capital controls. Δημοψήφισμα και κλείσιμο των τραπεζών. Εκπληκτοι, αν και το περιμέναμε.

Εφοδιασμένη με τις κάρτες τριών μελών της οικογένειας, η Ειρήνη στεκόταν με τις ώρες στις ουρές των ΑΤΜ, από τράπεζα σε τράπεζα, με ένα καπελάκι κάτω απ’ τον καυτό ήλιο. Νυν υπέρ πάντων ο αγών. Αρχιζε ένα ατέρμονο ψηστήρι, εκεί, στην ουρά. Ενα κύμα συντροφικότητας, σχεδόν αγάπης, την κατέκλυζε για όλους τους άγνωστους και τις άγνωστες, που τη συνέδεε μαζί τους η μαγική λέξη ΝΑΙ. Αυτοί ήταν οι καινούργιοι σύντροφοι.

Μένουμε Ευρώπη! Πριν απ’ τη συγκέντρωση στο Σύνταγμα, είχε ραντεβουδάκι στον Εθνικό Κήπο με έναν άγνωστό της, φίλο από την κοινωνική δικτύωση, αντιστασιακό άλλοτε κατά της χούντας. Και τώρα ήταν οπαδός του ΟΧΙ, μα ίσως όχι αμετακίνητος‧ έτσι την είχε αφήσει να εννοήσει. Τον υποδέχθηκε με ένα φωτεινό χαμόγελο. Μα δεν έπιανε τελικά κανένα επιχείρημα. Ευτυχώς έπρεπε να σπεύσει στη συγκέντρωση… Γεια σου, άγνωστέ της, και αντίο. Αντίο για πάντα!

Πλήθη συνέρρεαν, ενώ είχε αρχίσει να βρέχει, πλήθη με ανοιγμένες ομπρέλες ή και χωρίς‧ ο Βασίλης ο ψηλός έδινε, μισοσκεπασμένος από μιαν ομπρέλα, με την υπόλοιπη πλάτη του να μουλιάζει, συνέντευξη σε ένα ξένο κανάλι. Πες τα, Βασίλη, άξιε εκπρόσωπέ μας! Ας μάθουν οι Ευρωπαίοι ότι κάποιοι εδώ στην Ελλάδα τους θέλουμε, ναι, τους αγαπάμε περιπαθώς!

[*) Συντομευμένα αποσπάσματα από κείμενό της που δημοσιεύτηκε στο βιβλίο «Πέντε δεκαετίες, δέκα έλληνες συγγραφείς» (Εταιρεία Σπουδών, 2023)

Η Αγγέλα Καστρινάκη είναι συγγραφέας