«Μου λέει ο Αγγελόπουλος: Θέλω να πατήσεις αυτό το κουμπί και να κλάψεις»

Συναντηθήκαμε ένα πρωινό του Ιουνίου σε κάποιο καφέ στον πεζόδρομο της Δράκου στο Κουκάκι. Αν και γειτόνισσα, είχα χρόνια να δω από κοντά την Τάνια Παλαιολόγου που εμφανίστηκε με ένα κράνος μοτοσικλέτας στην αγκαλιά και ιδιαίτερα ορεξάτη για καφέ και κουβέντα. Την αφορμή έδωσε η επανέκδοση μιας κλασικής ελληνικής ταινίας στην οποία παίζει και που από την περασμένη Πέμπτη προβάλλεται ξανά στις αίθουσες από τη New Star. Πρόκειται για το «Τοπίο στην ομίχλη» (1988) του Θόδωρου Αγγελόπουλου, ίσως την πιο συγκινητική και ευαίσθητη ταινία του σκηνοθέτη και εκείνη που εστιάζει με την τρυφερότητα στην παιδική ηλικία. Είναι το ταξίδι δύο παιδιών, αδελφών, της Βούλας και του Αλέξανδρου, για την εύρεση του πατέρα τους, κάπου στη Γερμανία. Και είναι και πολλά περισσότερα. Οπως επίσης, είναι το ντεμπούτο της Παλαιολόγου στον χώρο του θεάματος, η αρχή ενός ταξιδιού το οποίο είχε τελικά μια απρόβλεπτη και ενδιαφέρουσα πορεία.

Οταν ήταν ακόμα μικρό παιδί, η Τάνια Παλαιολόγου δεν είχε σκεφτεί ποτέ ότι θα μπορούσε να ασχοληθεί με την υποκριτική. Δεν την ενδιέφερε καν. «Ηθελα να γίνω συγγραφέας», είπε, «μου άρεσε να γράφω κείμενα. Το πρόβλημα ήταν ότι ενώ μπορούσα να γράψω, δεν μπορούσα να γεννήσω εγώ ιστορίες, που ήταν η βαθύτερη επιθυμία μου. Αργότερα κατάλαβα ότι το να ερμηνεύω κείμενα ήταν κάτι που μπορούσα να κάνω. Χωρίς να νιώσω τότε ότι αυτός είναι ο δρόμος μου. Αυτό άρχισα να το νιώθω μόνον όταν άρχισα να πηγαίνω πιο συνειδητά στο θέατρο και αφού πρώτα είχα περάσει μέσα από τη διαδικασία του “Τοπίου στην ομίχλη” που ήταν πολύ επίπονη, με δύσκολα γυρίσματα, νυχτερινά, εν κινήσει, μέσα σε χιόνια, με μάνικες, με βροχές, με πολύ κρύο, με μεγάλο συνεργείο και στη μέση εμείς, ο Μιχάλης Ζέκε και εγώ, μικρά παιδιά… Ηταν μια συνθήκη πολύ κουραστική, εξαντλητική πολλές φορές. Ωστόσο, αφότου την πέρασα, συνειδητοποίησα ότι ήταν κάτι που μπορούσα να κάνω. Μπορούσα δηλαδή, πρακτικά μιλώντας, να ερμηνεύσω κείμενα μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Αφού δεν έχασα τα πόδια μου έπειτα από μια ολόκληρη νύχτα στο χιόνι, αφού επέζησα, ε τότε μπορούσα να το κάνω». Αρχισε σιγά να υπερίπταται βλέποντας θέατρο όταν είδε την «Αντιγόνη» του Λευτέρη Βογιατζή, έναν «Γλάρο» με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. «Δεν σταμάτησα ποτέ να γράφω, όμως ένιωθα πια ότι δεν ήμουν επαρκής για κάτι τέτοιο. Αυτό που πια μου έδινε χαρά ήταν να ερμηνεύω, να λέω εγώ τα παραμύθια…».

ΑΓΓΕΛΙΑ ΓΙΑ ΟΝΤΙΣΙΟΝ. Η πρώτη επαφή της Τάνιας Παλαιολόγου με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο έγινε, βέβαια, μέσω μιας οντισιόν. Ο σκηνοθέτης είχε βάλει αγγελία στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» την οποία οι γονείς της ηθοποιού διάβαζαν. «Συμπτωματικά, εκείνη την εποχή συμμετείχα σε ένα χριστουγεννιάτικο θεατρικό. Μια άλλη μητέρα είπε στη δική μου ότι ήμουν καλή. Ομως εγώ, 11 ετών εκείνη την εποχή, στην ΣΤ’ Δημοτικού, ήμουν πολύ εσωστρεφές παιδί, καθόλου κοινωνικό· δεν ανήκα δηλαδή στα παιδάκια που τους άρεσε το σινεμά ή που κοιτιόντουσαν στον καθρέφτη και έκαναν όλα αυτά που κάνουν τα παιδιά που είναι εξωστρεφή». Η μητέρα της ήταν πάντως εκείνη που της πρότεινε. «Οι γονείς μου δεν ήταν ιδιαίτερα φιλότεχνοι αλλά είχαν δει τον “Θίασο” όρθιοι και γνώριζαν πολύ καλά περί τίνος επρόκειτο Θόδωρος Αγγελόπουλος. Ηξεραν ότι θα είναι κάτι καλό. Μου πρότειναν να πάω αλλά εγώ είπα “όχι, έχω πρόβες για το θεατρικό.”» Οταν της εξήγησαν ότι η οντισιόν για ταινία του Αγγελόπουλου ήταν «κάτι άλλο», η Παλαιολόγου συμφώνησε να πάει.

«Στο γραφείο του Θόδωρου η μητέρα μου φρίκαρε. Ηταν τόσο πολύς ο κόσμος, δεκάδες κοριτσάκια που εμφανίζονταν σε διαφημίσεις και εγώ να μην έχω καμία σχέση με όλα αυτά, ένα κακομοίρικο όπως στην ταινία. Νομίζω ότι ο Αγγελόπουλος είδε περίπου 800 παιδιά, 400 κορίτσια και 400 αγόρια. Τέλος πάντως η μητέρα μου με ρώτησε αν θα ήθελα να φύγουμε αλλά εγώ της απάντησα “όχι” (γελάει λέγοντας «πραγματικά ήταν για να γίνει»). Μας βάζουν δέκα δέκα μέσα σε ένα δωμάτιο· ήταν ο σκηνοθέτης Χάρης Παπαδόπουλος που έκανε το κάστινγκ και κάποιος ακόμα που δεν θυμάμαι (σ.σ.: ο Χ. Παπαδόπουλος διετέλεσε βοηθός του Θ. Αγγελόπουλου σε πολλές ταινίες του). Κρατούσαν μια τεράστια κάμερα και ρωτούσαν από μία ερώτηση το κάθε παιδί. Σ’ εμένα έτυχε η ερώτηση αν θέλω να γίνω ηθοποιός – και είπα ναι – και γιατί;».

Η απάντηση της Παλαιολόγου προερχόταν από κάτι που είχε διαβάσει στο εικονογραφημένο περιοδικό όπου εμφανιζόταν ως ηρωίδα η Κάντι Κάντι. «Ηταν μια ατάκα που είχε πει ο Τέρι, ο μεγάλος έρωτας της Κάντι Κάντι ο οποίος ήταν ηθοποιός. “Αυτό που μου αρέσει είναι ότι τη μια μέρα είσαι λύκος και την άλλη είσαι πρόβατο, τη μια μέρα είσαι βασιλιάς και την άλλη είσαι φτωχός, τη μια μέρα είσαι φονιάς και την άλλη είσαι άγιος.” Οτι δηλαδή ο ηθοποιός μπορεί να κάνει πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα. Η απάντησή μου ήταν ακριβώς τα λόγια του Τέρι. Καμία πρωτοτυπία (γέλια)».

Ομως το «κόλπο» δεν έπιασε γιατί η αρχική επιλογή του Θόδωρου Αγγελόπουλου ήταν ένα άλλο κορίτσι. «Δεν θυμάμαι τίποτ’ άλλο από αυτή την πρώτη ακρόαση αλλά νομίζω ότι είχα πλησιάσει στο να με επιλέξουν γιατί με είδαν ξανά. Σε κάθε περίπτωση κάποια στιγμή η μητέρα μου ανήσυχη μήπως στενοχωρηθώ μου ανακοίνωσε ότι δεν με πήραν. Δεν στενοχωρήθηκα, το να φτάσω τόσο κοντά ανάμεσα σε 400 παιδιά ήταν ούτως ή άλλως μια επιτυχία. Με είχαν προετοιμάσει εξάλλου για την περίπτωση της μη επιλογής μου». Πέρασαν οι μέρες. Και κάποια στιγμή το τηλέφωνο χτυπά στο σπίτι της Παλαιολόγου. «Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος θέλει να σε ξαναδεί!». Αυτή την φορά όμως η πρόβα ήταν εντελώς διαφορετική.

ΚΛΑΜΑ ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ. «Πήγα πάλι στα γραφεία του στη Σολωμού και αυτή τη φορά με έβαλε στο δικό του προσωπικό γραφείο δίνοντάς μου ένα κασετοφωνάκι. Μου είπε “θέλω να διαβάσεις το γράμμα (σ.σ. ένα από τα γράμματα της Βούλας στον πατέρα της στο “Τοπίο στην ομίχλη”). Το διαβάζω. Και μετά μου είπε “θα σε αφήσω μόνη σου τώρα και όταν είσαι έτοιμη θέλω να πατήσεις αυτό το κουμπί και να κλάψεις”. Και έφυγε. Βρίσκομαι λοιπόν ξαφνικά μόνη μου, μέσα σε ένα πολύ σκοτεινό γραφείο, με ένα πορτατίφ πολύ χαμηλού φωτισμού, με κατεβασμένα τα στόρια και πραγματικά δεν ξέρω τι να κάνω. Φρίκη. Ντροπαλή καθώς ήμουν όμως, συμφώνησα. Αρχισα να σκέφτομαι τι θα μπορούσε να με κάνει να κλάψω. Ημουν ένα ευτυχισμένο παιδί, μεγαλωμένο ωραία, με τον αδελφό μου, με τους γονείς μου. Μια προγιαγιά κάποια στιγμή είχε πεθάνει, πολύ μεγάλη».

Η Παλαιολόγου άρχισε να κάνει αυτό που ήθελε να κάνει ως συγγραφέας. Να πλάθει φανταστικά σενάρια, ιστορίες. Τίποτα όμως. «Κτυπά η πόρτα, δεν ξέρω πόση ώρα είχε περάσει και ο Αγγελόπουλος με ρωτάει αν είμαι έτοιμη. Οχι ακόμα του λέω. “Καλά, πάρε τον χρόνο σου” και ξαναφεύγει. Αντε πάλι να σκέφτομαι, φίλους, μάνα, πατέρα. Τίποτα. Ξαναχτυπά η πόρτα. “Ετοιμη;”. Οχι. Στο τέταρτο χτύπημα της πόρτας, άρχισα να κλαίω από την πίεση, επειδή πίστευα ότι δεν θα έβαζα ποτέ τα κλάματα! (γέλια). Εκλαψα από την αδυναμία μου να κλάψω». Ετσι, τελικά την πήρε ο Αγγελόπουλος και το αποτέλεσμα της σοφής επιλογής του θα μείνει για πάντα αποτυπωμένο στο σελιλόιντ. Η Παλαιολόγου θυμάται πάντα με στοργή την επαφή της με τον «άλλο της πατέρα» όπως αποκάλεσε τον σκηνοθέτη, ενώ η επαφή της με τους συντελεστές αυτής της ταινίας έχει μείνει άρρηκτη στον χρόνο.