Μέδουσα

«Χρειάζεται μόνο να κοιτάξεις τη Μέδουσα ευθέως για να τη δεις και δεν είναι θανάσιμη. Είναι όμορφη και γελάει», γράφει η γαλλίδα θεωρητικός και φεμινίστρια Ελέν Σιξού στο κείμενό της «Το γέλιο της Μέδουσας» (εκδόσεις Τοποβόρος), αποδομώντας το φροϊδικό δοκίμιο «Το κεφάλι της Μέδουσας».

Η Ελέν Σιξού, φυσιογνωμία για τις γυναικείες σπουδές, αφού το 1974 καθιέρωσε το αντίστοιχο πρόγραμμα στο Πειραματικό Πανεπιστήμιο Paris VIII, ήταν εκείνη που ξεπέρασε τα όρια που διαχώριζαν τον θεωρητικό από τον λογοτεχνικό λόγο. Για τη Σιξού, που γράφει δημιουργώντας έναν χώρο «μεταξύ» ποίησης, αυτοβιογραφίας, φιλοσοφίας, «είναι απαραίτητο οι γυναίκες να γράφουν για τις γυναίκες και να φέρνουν τις γυναίκες πιο κοντά στη γραφή, από την οποία έχουν απομακρυνθεί με την ίδια βία με την οποία απομακρύνθηκαν από το σώμα τους». Πόσο πολύτιμο αυτό το δώρο για τις γυναίκες σήμερα που αναζητούν να χωρέσουν την εκφραστικότητα των ιδεών και των σκέψεών τους για να διατυπώσουν την κριτική τους με άλλες μορφές, έξω από τις βαρυσήμαντες ατμόσφαιρες της πολιτικής και των ευρύτερων μηχανισμών εξουσίας.

Αυτό το κείμενο γίνεται «καμβάς» για τη «Γυναικεία υπόθεση» της αρχιτέκτονος – καλλιτέχνιδος Ελένης Τζιρτζιλάκη, η οποία στον χώρο Circuits and Currents οργάνωσε ένα δεκαήμερο συναντήσεων – εργαστηρίου – περφόρμανς και το πλαισιώνει ποιητικά με τις ακουαρέλες της, καλώντας γυναίκες αρχιτέκτονες, επιμελήτριες τέχνης, περφόρμερ να επεξεργαστούν τη θεωρία της Σιξού και να παρουσιάσουν τον τρόπο τους, το σώμα τους, τη γραφή τους, τον λόγο τους.

Το ιστορικό κείμενο της Σιξού που έρχεται από το μακρινό 1975 για να υποβαθμίσει την αρσενική μορφή της λογικής που παραδοσιακά συνδέεται με τη ρητορική, διοχετεύει τη δυναμική του στο σημερινό πρόγραμμα της «Γυναικείας υπόθεσης» των Εξαρχείων. Εκεί όπου μία ζωγραφική της ονειρικής ευαισθησίας για ακόμη τρεις μέρες συναθροίζεται με φεμινιστικές προσπάθειες που επιδιώκουν να τοποθετηθούν στον κόσμο.