Τα μεγάλα θέματα {LF}της εποχής μας

Τώρα που οι εκλογές τελείωσαν, αξίζει να μιλήσουμε για τον πολιτικό λόγο που ακούστηκε προεκλογικά και για τη γλώσσα που χρησιμοποίησαν οι πολιτικοί μας. Στον δημόσιο διάλογο οι λέξεις που επιλέγονται έχουν μεγάλη σημασία και η χρήση τους έχει συνέπειες. Στα χρόνια του Μνημονίου η λέξη «γερμανοτσολιάς» δεν ήταν μόνο δημοφιλής – απέκτησε και μια διαφορετική σημασία από αυτή που είχε ιστορικά (συνδεδεμένη με την Κατοχή). Η τρόικα έγινε σε μια νύχτα «οι θεσμοί» και ο νεολογισμός «μενουμευρωπαίοι» ήταν μια ειρωνική έκφραση.

Στις εκλογές ο ακραίος λόγος ακούστηκε και πάλι αλλά δεν κυριάρχησε. Κέρδισαν οι λέξεις «ασφάλεια», «κανονικότητα», ακόμη και η «αξιολόγηση». Μπήκαμε λοιπόν σε μια νέα εποχή; Η Αριστερά βλέπει συντηρητικό κύμα, η Δεξιά θα ήθελε περισσότερη έμφαση στην «οικογένεια» και στις «αξίες του Ελληνισμού», το Κέντρο είναι μάλλον ικανοποιημένο αφού μετά την περίοδο Σημίτη μπορεί και πάλι να αισθάνεται ότι κυριαρχεί στον χώρο των ιδεών. Ο Βενιζέλος και η δική του αφήγηση της κρίσης κερδίζει την προσοχή των ΜΜΕ και ακούγεται προσεκτικά, ενώ ο Βαρουφάκης θεωρείται γραφικός. Είναι όμως αυτή μια πλήρης ανάγνωση της συγκυρίας που ζούμε; Οχι ακριβώς! Προεκλογικά δεν συζητήθηκαν κάποια από τα μεγάλα θέματα της εποχής μας. Ποιος είναι ο πολιτικός λόγος για την περιβαλλοντική κρίση; Με ποιες λέξεις περιγράφουμε το αύριο μιας χώρας που θέλει να συνταιριάξει τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη με πλατφόρμες εξόρυξης αερίου πέντε μίλια από γραφικά νησιά; Τι πρέπει να γίνει για το νερό που σπαταλιέται και αντλείται δίχως αύριο; Ποιος θα μιλήσει για την ορθολογική διαχείρισή του; Ζήσαμε το ναυάγιο της Πύλου. Οι μεν είδαν «πνίξιμο» των κατατρεγμένων, οι δε μίλησαν για «ανθρωπισμό σε συνδυασμό με την προστασία των συνόρων». Ομως το κύμα των προσφύγων δεν πρόκειται να σταματήσει. Ποιος θα το εξηγήσει αυτό και πότε θα παραδεχτούμε ότι η λέξη «αποτροπή» δεν αρκεί αφού οι πρόσφυγες δεν είναι «εχθροί».

Ακούσαμε πολλά για μειώσεις φόρων αλλά κανείς δεν ξεστόμισε τη λέξη «φοροδιαφυγή». Ομως αυτά ακριβώς τα ζητήματα, όπως και η νέα φάση στις σχέσεις με την Τουρκία και η αξιοποίηση των ευκαιριών και ταυτόχρονα η αντιμετώπιση των κινδύνων από την τεχνητή νοημοσύνη, είναι η συζήτηση που πρέπει να γίνει!

Ή θα ανοίξει ένας μεγάλος διάλογος για όλα αυτά με νηφαλιότητα και δημιουργική διάθεση ή θα πάρουν την πρωτοβουλία και θα γεμίσουν το κενό με τις δικές τους λέξεις οι λαϊκιστές των άκρων που δεν είναι αμελητέα δύναμη στη χώρα, όπως έδειξαν οι εκλογές. Ας δούμε τι συμβαίνει στις ΗΠΑ και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η απλοϊκή γλώσσα-σύνθημα που έχει λύσεις για όλα χωρίς πολλές σκέψεις κερδίζει παντού έδαφος. Ας μη θεωρήσουμε ότι εμείς εδώ θα είμαστε για πάντα η εξαίρεση, ότι νίκησαν η νηφαλιότητα και η λογική. Σε πολλά θέματα νίκησε η σιωπή και η αναβολή για αργότερα…

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθυντής Marketing του Μega