Η μεγάλη μετανάστευση των λαών

Η Ιστορία είναι αμείλικτη. Η Ιστορία διδάσκει. Εστω κι αν οι πάντες, και κυρίως οι τρέχουσες πολιτικές εξουσίες, παγκοσμίως, αρνούνται να ακούσουν το δίδαγμά της: η εισβολή των Φράγκων, των Αλαμανών, των Γότθων, των Οστρογότθων και των Βησιγότθων ή των Ούννων στην Ευρώπη κυρίως τον 4ο μ.Χ. αιώνα, από όλα τα διάτρητα σύνορα της καταρρέουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ονομάζεται «μεγάλη μετανάστευση των λαών» και είναι το καταλυτικό γεγονός που δημιουργεί έναν καινούργιο κόσμο, τη νεότερη Ευρώπη. Είναι η αιτία που χωρίζει το ως τότε ενιαίο ρωμαϊκό κράτος σε δυτικό και ανατολικό και που συμβάλλει στη μέγιστη ανάπτυξη της Κωνσταντινούπολης αλλά και τον αντίστοιχο «εκβαρβαρισμό» της Ιταλίας και την ερήμωση της Ρώμης.

Οι λαοί αυτοί σταδιακά ενσωματώνονται στην ελληνορωμαϊκή κουλτούρα, εκχριστιανίζονται, υπηρετούν τους προϋπάρχοντες πολιτικούς θεσμούς και δημιουργούν, με την πάροδο του χρόνου, τους πυρήνες των μετέπειτα εθνικών κρατών της Ευρώπης διαφοροποιούμενοι ιδεολογικά και αισθητικά από την καθ’ ημάς Ανατολή. Είναι οι νέοι αυτοί και ρωμαλέοι πληθυσμοί, διψασμένοι κυριολεκτικά για ιστορία, εκείνοι που ανανεώνουν τον γερασμένο, πληθυσμιακά, λατινικό κόσμο και που μέσα από τον Μεσαίωνα φτάνουν στην Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό, την αστική δημοκρατία, τον πρώιμο καπιταλισμό και τέλος τις δύο μεγάλες κοινωνικές επαναστάσεις, τη Γαλλική και τη Ρωσική. Είναι ενδεικτικό πως όταν η Ευρωπαϊκή Ενωση θέλησε να γράψει την ενιαία ιστορία της Ευρώπης, ξεκίνησε από εκείνα ακριβώς τα χρόνια της μεγάλης μετανάστευσης των λαών, από τον Αλάριχο και τον Θευδέριχο, για να φτάσει βέβαια ως την Ανγκελα Μέρκελ και τον Μπερλουσκόνι.

Πολιτικά και υστερόβουλα αποκλείοντας έτσι και την αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο με τη Ρωσία, δηλαδή την καθ’ ημάς Ανατολή. Αυτά τα εθνικά κράτη θα γίνουν αυτοκρατορίες με την πάροδο του χρόνου και θα εξελιχθούν στις μεγάλες, αποικιοκρατικές δυνάμεις που θα κυριαρχήσουν αλλά και θα καταδυναστεύουν, από τον 16ο αι. και μετά, τον πλανήτη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής εξελίχθηκαν ραγδαία σ’ ένα εθνικό melting pot καμωμένο από Ιρλανδούς, Ολλανδούς, Ουγενότους, Γερμανούς, Εβραίους, Πολωνούς κ.ά., αλλά και από τις απίστευτες μάζες των Αφρικανών που οι δουλέμποροι μετέφεραν για περισσότερο από τρεις αιώνες στη Νέα Ηπειρο. Σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση παρακμάζει δραματικά, οι πρώην άποικοι και μετανάστες της, οι  Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν καθυποτάξει στο άρμα τους τη Γηραιά Ηπειρο, εκδικούμενες τους προπάτορές τους, ενώ μία καινούργια, ασύλληπτης έκτασης, παγκοσμιοποιημένη μετανάστευση των λαών βρίσκεται ante portas.

Οι αντιφάσεις, οι συγκρούσεις και τα διλήμματα που δημιουργεί ένα τόσο σύνθετο και πολυεπίπεδο πρόβλημα υπερβαίνουν τις επιμέρους αγκυλώσεις του κάθε ευρωπαϊκού κράτους και βέβαια απαγορεύουν τη χάραξη μιας συνεπούς και ενιαίας πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Ενωση ξέρει υπαρξιακά ότι τελειώνει, έχει συνειδητά παραδοθεί στην «καλοσύνη των ξένων» – για να θυμηθώ τον Πέτρο Τατσόπουλο -, δηλαδή των ΗΠΑ, και ακολουθεί το δικό τους ολέθριο παιχνίδι για μια παγκόσμια κυριαρχία εξάγοντας πόλεμο και μέσω της καταστροφής χωρών που δεν τους έφταιξαν σε τίποτε. Οπως το Βιετνάμ, η Καμπότζη, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Συρία, η πρώην Γιουγκοσλαβία, η Λιβύη και τώρα η Ουκρανία.

Η Ευρώπη, αντί να ενσωματώσει τη μόνη χώρα η οποία μπορεί να τη σώσει, δηλαδή τη Ρωσία, την πολεμάει με κάθε τρόπο απαξιώνοντας και την ιστορία και την πολιτιστική της παράδοση, ενώ φλερτάρει ξεδιάντροπα με τη φονταμενταλιστική και ισλαμιστική Τουρκία. Από την άλλη, οι ατελείωτες στρατιές των κυνηγημένων της Αφρικής και των απελπισμένων προσφύγων της Κεντρικής Ασίας θα πολιορκούν σταθερά τα ευρωπαϊκά σύνορα, με κάθε κόστος, πολλαπλασιάζοντας τα προβλήματα αλλά και τους εφιάλτες των ευρωπαϊκών ηγεσιών. Οποιος διαβάσει προσεκτικά το τι συνέβη κατά τη μεγάλη μετανάστευση των λαών τον 4ο αιώνα μ.Χ. θα συνειδητοποιήσει επαρκώς τι πρόκειται να συμβεί στην Ευρώπη τα αμέσως επόμενα χρόνια… Αρκεί αυτός ο υποθετικός αναγνώστης να μην έχει ξεχάσει ανάγνωση.

Ο Μάνος Στεφανίδης είναι ομότιμος καθηγητής ΕΚΠΑ