Οι ρωγμές του Αυγούστου

Τις μέρες που συντελούνται δραματικές εξελίξεις στον πόλεμο της Ουκρανίας, με την αρχή αντεπίθεσης των αμυνομένων και την ανατίναξη φράγματος που απειλεί ζωές, περιβάλλον και πυρηνική ασφάλεια. Που ανέλεγκτες όσο και πρωτόγνωρες πυρκαγιές σαρώνουν τον Καναδά και αναδεικνύουν την κρισιμότητα – θα έλεγα: το πέρασμα του σημείου μη επιστροφής – της κλιματικής αλλαγής. Που η Παγκόσμια Τράπεζα διαπιστώνει αναιμική ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, παρά το τυπικό τέλος της πανδημίας και τη σχετικά περιορισμένη επίπτωση του δομικού πληθωρισμού. Που η Ευρωπαϊκή Ενωση συζητά την πιθανότητα να μην επιτρέψει σε χώρα-μέλος της, την Ουγγαρία, να αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου και τιμωρεί ανέκκλητα μια άλλη χώρα, την Πολωνία, για παραβίαση των Συνθηκών σε σχέση με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Τις μέρες που συμβαίνουν, δίπλα μας αλλά με άμεση επιρροή στις ζωές μας, όλα αυτά, μοιάζει παράταιρο, σχεδόν παράλογο, να ασχολούμαστε με εκλογές που έχουν σε μεγάλο βαθμό κριθεί και ειδικότερα με την περίπτωση να χρειαστεί και «τρίτος γύρος» μέσα στον Αύγουστο και τα «μπάνια του λαού». Κι όμως: αυτή η πιθανότητα πιστεύω ότι δεν πρέπει να περάσει ασχολίαστη, όχι μόνο γιατί επίκλησή της, εν είδει απειλής, έγινε από τα πιο επίσημα χείλη, αλλά και για τις ρωγμές που αποκαλύπτει, εν μέσω μιας προεκλογικής καμπάνιας και μιας πολιτικής συγκυρίας που γίνεται προσπάθεια να ενταχθούν στον αστερισμό, και πάντως στην υπηρεσία, της «κανονικότητας».

Αρκετά γεγονότα μεταξύ των εκλογικών αναμετρήσεων του Μαΐου και του Ιουνίου αναδεικνύουν θεσμική μη κανονικότητα. Η αυτοδυναμία δεν επιτρέπεται να θεωρείται, από τους μόνους που τη διεκδικούν, σε τέτοιο βαθμό «μονόδρομος», ώστε να οδηγεί σε αέναες εκλογές: πρώτον, δεν θα είναι, αντικειμενικά, μονόδρομος, αν δεν την επιτρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα, και μάλιστα υπό πλειοψηφικό πλέον σύστημα, και δεύτερον δεν μπορεί να αναζητείται σχεδόν εκβιαστικά, προκαταλαμβάνοντας τη βούληση των πολιτών, τις επιλογές του άλλων κομμάτων και τους κανόνες που θέτει το Σύνταγμα. Στρέβλωση αποτελεί και η μετατόπιση ολόκληρης της συζήτησης σε μεμονωμένα ζητήματα, όπως η φορολογική πολιτική, και μάλιστα «βάζοντας στο στόμα» αντιπάλων πράγματα που δεν υπάρχουν στο επίσημο πρόγραμμά τους και παραβλέποντας τα δυο μείζονα όσο και άλυτα προβλήματα στο συγκεκριμένο πεδίο: το «απλό και δίκαιο φορολογικό σύστημα», που όχι μόνο δεν υπάρχει, αλλά δεν επιχειρήθηκε καν, και την εξαιρετικά εκτεταμένη φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, αφού σχεδόν ένας στους τέσσερις Ελληνες συνεχίζει να μην πληρώνει ανάλογα με τα εισοδήματά του. Αδικη, κατά την ταπεινή γνώμη μου, είναι και η «επίθεση» που γίνεται, κατόπιν μάλιστα εορτής, λόγω της εκλογής προσώπου αμφισβητούμενης «ελληνικότητας» σε περιοχή της χώρας μας στην οποία το πρόβλημα δεν είναι – δεν μπορεί να είναι ποτέ σε μια δημοκρατία – τι ψηφίζουν οι πολίτες, αλλά πώς συγκροτήθηκε ο πληθυσμός και με τι επιπτώσεις για ολόκληρη τη χώρα. Ανεύθυνο, τέλος, είναι να αγνοείται ή να παραμελείται, στο όνομα της «σταθερής διακυβέρνησης» και ενός «καθαρού εκλογικού αποτελέσματος», η αίσθηση των Ελλήνων για την πραγματική κατάσταση της ζωής και της χώρας τους, όπως αναδείχθηκε μέσα από το πρόσφατο «Ευρωβαρόμετρο»: δυσαρεστημένοι από το κράτος και τους θεσμούς του, στριμωγμένοι στην καθημερινότητά τους, ανήσυχοι και απαισιόδοξοι για το μέλλον. Αυτή η ρωγμή μπορεί εύκολα, μόλις σβήσουν τα εκλογικά φώτα, να μετατραπεί σε ρήγμα, ιδίως αν προσκρούσει στην αδιαφορία ή την αλαζονεία των κυβερνώντων.