Τα κουλούρια της οργής

Πω πω καραγκιοζιλίκια, πω πω ξεφτιλίκια. Πω πω γελοιότητα, πω πω παρακμή. Πω πω δουλοπρέπεια, πω πω κατάντια. Νομίζω ότι τέτοια εθνική ντροπή είχαμε να τη ζήσουμε από τον ελληνοτουρκικό του 1897… Και για να σοβαρευτούμε – όσο γίνεται βέβαια – αυτό το κλίμα καλλιεργήθηκε τις τελευταίες ημέρες στο Διαδίκτυο με αφορμή την υποδοχή δύο κρουαζιερόπλοιων στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, όπου ο δήμαρχος υποδέχθηκε τους επιβάτες προσφέροντάς τους κουλούρια (το trade mark σνακ της πόλης) και κάποια ομάδα χόρευε συρτάκι. Αυτό είναι που θεωρήθηκε έγκλημα κατά της εθνικής μας υπερηφάνειας και ράπισμα στην αξιοπρέπειά μας. Ενα εθιμοτυπικό δηλαδή που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, γίνεται σε όλες τις χώρες που αποτελούν τουριστικό προορισμό, στο «άνοιγμα» της τουριστικής περιόδου. Τσιγαρόχαρτο δηλαδή η εθνική μας αξιοπρέπεια, τσίτι η υπερηφάνειά μας αφού ένα δρώμενο μπορεί να την κουρελιάσει.

Δεν ξέρω πού ήταν όλοι αυτοί οι πάρα πολύ θιγμένοι όταν το καλοκαίρι του 2015, στην Ελλάδα της φτωχοποίησης και των capital controls, με ανάλογο τρόπο υποδέχονταν τα κρουαζιερόπλοια στον Πειραιά, ενώ στο Κολωνάκι των κλειστών μαγαζιών κάθε απόγευμα κυκλοφορούσε μια μπάντα (του δήμου να υποθέσω;) που έπαιζε το «Εχω ένα μυστικό». Και, κυρίως, να καταλάβω τι θέλουν. Να καταργηθεί ο τουρισμός γενικά;

Ο τουρισμός είναι κάτι που, εκ της φύσης του, περιλαμβάνει και τη γραφικότητα. Και αν κάποιοι και κάποιες δημοσιογράφοι ψωνίστηκαν από τα επαγγελματικά (δηλαδή πληρωμένα από άλλους) ταξίδια τους και νομίζουν ότι είναι η μετεμψύχωση του Αντονι Μπουρντέν, αυτό δεν ισχύει για τη μεγάλη πλειοψηφία των απανταχού τουριστών που διακοπάρουν με δικά τους χρήματα. Με τα οποία θέλουν να έχουν το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στον μικρότερο δυνατό χρόνο, ειδικά όσοι επιλέγουν το all inclusive της κρουαζιέρας. Και για να συμβεί αυτό πρέπει οι παραστάσεις να γραφικοποιηθούν ώστε να αποτυπώνονται πιο γρήγορα και πιο εύκολα. Τόσο απλό.

Με έχουν υποδεχθεί με ανάλογο τρόπο καθώς κατέβαινα από κρουαζιερόπλοιο στην Ιμπιζα (μη φανταστείτε, επαγγελματικό ταξίδι ήταν) ή από το αεροπλάνο σε κάποιο θέρετρο της Ινδονησίας. Μου έχουν κρεμάσει γιορντάνι με λουλούδια στον λαιμό μπαίνοντας σε ξενοδοχείο στον Μαυρίκιο. Και σε ανάλογη περίπτωση, στην Ιαπωνία, με άρπαξε ένας που έλεγε κάτι ακατάληπτα για να χορέψουμε μαζί έναν δικό του εθνικό χορό. Μου άρεσε; Δεν ήταν και το καλύτερό μου. Δεν ένιωσα όμως τριγύρω μου μια περιρρέουσα ξεφτίλα, κατάντια, δουλοπρέπεια ή ξεπεσμό. Οι άνθρωποι ήθελαν να υποδεχτούν εμένα, την τουρίστρια, προβάλλοντας τα γραφικά στοιχεία του τόπου τους. Και δεν πέρασε από το μυαλό μου ότι οι άγαρμπες, τύπου σούμο, χορευτικές φιγούρες χαρακτήριζαν τον σπουδαίο ιαπωνικό πολιτισμό ούτε η κακοβαμμένη «Κάρμεν» που με τρατάριζε τσορίζο στην Ιμπιζα καπέλωνε την τεράστια ισπανική κουλτούρα.

Και επειδή μπήκαμε καλοκαίρι και θα αρχίσουν οι σουσουδίστικες γκρίνιες περί μουσακά και λοιπών σχετικών, famous Greek moussaka και famous Greek souvlaki θέλουν να φάνε οι τουρίστες όταν έρχονται στην Ελλάδα. Οχι αφρό κάππαρης και αποδομημένα γιουβαρλάκια. Οπως κι εγώ, όταν πάω στο Παρίσι – και όχι πλέον ως τουρίστρια -, ένα κρουασάν και μια κρέπα θέλω να καταβροχθίσω μόλις βγω στον δρόμο. Και στο Λονδίνο τρώω από fish ‘n’ chips μέχρι και πίτσα με γαρίδες και ανανά.

Οι… κανονικές

Αυτή η αριστοκρατικότητα και το καλώς εννοούμενο «μη μου άπτου» που χαρακτήριζαν τη Νόνικα Γαληνέα (και το οποίο έκρυβε επιμελώς μια πολύ δυνατή γυναίκα), αυτή η αύρα της που λες και ερχόταν κατευθείαν από τη «Βεντάλια της λαίδης Γουίντερμιρ» είχαν γίνει η δεύτερη φύση της αλλά συγχρόνως ήταν κάτι που η ίδια χρησιμοποιούσε ως μέσον αυτοσαρκασμού. Και αυτό επέτρεπε να το καταλάβουν μόνο οι άνθρωποι που αγαπούσε πραγματικά.

Θυμάμαι μια ιδιωτική συνάντησή της με τη Ζωή Λάσκαρη στην οποία ήμουν παρούσα. Η Νόνικα, άψογα ντυμένη και μακιγιαρισμένη, μιλούσε σαν να έδινε συνέντευξη. Οπότε η Ζωή, στον αντίποδα ως mood και συμπεριφορά, της είπε το αμίμητο: «Ελα, βρε Νόνικα, μεταξύ μας είμαστε, ας κάνουμε λίγο τις κανονικές».